Kennedy ve Johnson dönemlerinde ABD'nin Türkiye'ye dış yardım politikası
The U.S. foreign aid policy toward Turkey during the Kennedy and Johnson periods
- Tez No: 974368
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖZDE SOMEL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, Ekonomi, Uluslararası İlişkiler, History, Economics, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Amerika Birleşik Devletleri'nin (ABD) Soğuk Savaş Dönemin'deki dış yardım politikalarını ve bu politikaların özellikle 1961-1969 yılları arasındaki Kennedy ile Johnson yönetimleri döneminde Türkiye'ye etkilerini incelemektedir. Soğuk Savaş Dönemi'nde ABD, gelişmekte olan ve az gelişmiş ülkeleri kendi ekonomik ve stratejik çıkarları doğrultusunda dünya sistemine entegre etmeyi amaçlamış, dış yardımları bu global politikanın temel uygulama alanlarından biri olarak sadece ekonomik değil, aynı zamanda siyasi ve ideolojik bir araç olarak kullanmıştır. Kennedy dönemiyle birlikte ABD dış yardım politikaları önemli bir dönüşüm geçirmiş, kalkınma yardımları daha kurumsal hale gelmiş ve hedef ülkelerin ekonomik yapılarını dönüştürmeyi amaçlayan uzun vadeli programlara odaklanmıştır. Bu dönüşüm sadece alıcı ülkelere sağlanan yardım miktarındaki azalmaya değil, aynı zamanda yardımın kapsamı ve yönüne de yansımıştır. Çalışma, bu politikaların Türkiye'deki yansımalarını ABD Dışişleri Bakanlığı'nın resmî belgeleri ve dönemin diğer birincil ve ikincil kaynakları ışığında değerlendirmektedir. Bu doğrultuda Türkiye, dış yardımlar sayesinde tarıma dayalı sanayi ve montaj sanayisine yönlendirilmiştir; ancak ağır sanayi ve yüksek teknoloji gibi alanların bu sistemin dışında bırakıldığı tespit edilmiştir. Bu süreç zamanla Türkiye'nin dış yardımlara bağımlı hale gelmesine yol açmıştır. Çalışma dış yardımların Türk-Amerikan ilişkileri ile Türkiye'nin uluslararası politikadaki manevra alanı üzerindeki etkilerini de analiz etmektedir. Son olarak bu çalışma, Türkiye'ye ABD yardımları konusuna Amerikan dış politikası ekseninden yaklaşarak literatüre yeni bir boyut kazandırmayı amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This work examines the foreign aid policies of the United States (U.S.) during the Cold War and the effects of these policies on Türkiye, especially during the Kennedy and Johnson administrations between 1961 and 1969. During the Cold War period, the United States aimed to integrate developing and underdeveloped countries into the world system in line with its own economic and strategic interests, and used foreign aid as one of the main applications of this global policy. In this work, aid policies served not only as an economic but also as a political and ideological tool. With the Kennedy era, the US foreign aid policies underwent a significant transformation, development aid became more institutionalized and focused on long-term programs aimed at transforming the economic structures of the target countries. This transformation was reflected not only in the reduction in the amount of aid provided to recipient countries, but also in the scope and direction of aid. The work evaluates the reflections of these policies in Türkiye in the light of official documents of the U.S. State Department and other primary and secondary sources of the period. It is determined that Türkiye was directed towards agriculture-based industry and assembly industry through foreign aid, while areas such as heavy industry and high technology were left out of the system. This processled Türkiye to become dependent on foreign aid. The study also analyzes the effects of foreign aid on Turkish-American relations and Türkiye's room for maneuver in international politics. Finally, this study aims to bring a new perspective to the literature by looking at all the issues discussed from the American perspective.
Benzer Tezler
- The Twentieth century American foreign policy and Turkish-American relations after the Second World War
Yirmizci yüzyıl Amerikan dış politikası ve İkinci Dünya Savaşı sonrası Türk-Amerikan ilişkileri
ZAFER PARLAK
Doktora
İngilizce
1998
Uluslararası İlişkilerEge ÜniversitesiAmerikan Kültürü ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ATİLLA SİLKÜ
- Türk dış politikasında 1962 Küba krizinin önemi üzerine bir inceleme
An examination of the importance of 1962 Cuba crisis in Turkish foreign policy
AHMET KÖSE
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Uluslararası İlişkilerTrakya ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SİBEL TURAN
- Dystopia in contemporary post-apocalyptic films
Çağdaş kıyamet sonrası filmlerde distopya
HAMIDREZA FARHAT
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
Sahne ve Görüntü Sanatlarıİhsan Doğramacı Bilkent ÜniversitesiYRD. DOÇ. DR. COLLEEN BEVIN KENNEDY KARPAT
- ABD barış gönüllüleri ve Trabzon'daki faaliyetleri
U.S. peace corps volunteers and their activities in Trabzon
MÜKREMİN ŞAHİN
- Amerikan Barış Gönüllüleri'nin Türkiye'deki faaliyetleri
Activities of the Peace Corps in Turkey
GÖKHAN EŞEL