Müslüman feminist kadınlarda dönüşen mahremiyet anlayışı
Transforming understanding of privacy in muslim feminist women
- Tez No: 974555
- Danışmanlar: PROF. DR. BİRSEN BANU OKUTAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Sosyoloji, Religion, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, kendisini Müslüman feminist olarak tanımlayan kadınların deneyimleri üzerinden mahremiyet kavramının nasıl yeniden tanımlandığını ve dönüştüğünü incelemektedir. Mahremiyetin bireylerin yaşam tarzlarında, toplumsal ilişkilerinde ve değer tercihlerinde belirleyici rol oynayan, bağlama duyarlı ve zamansız bir olgu olması, bu dönüşümün anlaşılmasını anlamlı kılmakta ve kavramı modern dönem tartışmalarının merkezine yerleştirmektedir. Müslüman feminist kadınların bu bağlamdaki deneyimleri literatürde sınırlı biçimde ele alınmıştır. Bu araştırma söz konusu boşluğu görünür kılmayı ve mahremiyetin dönüşümünü Müslüman ve feminist kimliklerin sentezlendiği bir örneklem üzerinden incelemeyi hedeflemektedir. Bununla birlikte çalışma, mahremiyetin geçmişle kıyaslandığında tükenip tükenmediğini tartışmaktan ziyade bireylerin mahremiyet algılarında meydana gelen farklılaşmaları ortaya koymaya odaklanmıştır. Araştırma; Türkiye'de yaşayan, yaşları 22 ile 62 arasında değişen ve kendisini“Müslüman feminist”olarak tanımlayan 19 başörtülü kadın katılımcı ile gerçekleştirilen mülakatlara dayanmaktadır. Müslüman feminist kadınlar, dinî ve geleneksel yapıların şekillendirdiği mahremiyet anlayışını; modern toplumun özgürlük, görünürlük ve eşitlik söylemleriyle ilişkilendirerek yorumlamakta ve kimliklerini yeniden inşa etmektedirler. Çalışma, söz konusu kesişimsel konumlanışta mahremiyetin hangi yönlerden dönüşüme uğradığını ve bu dönüşümde modernleşme, bireyselleşme ve sekülerleşme süreçlerinin nasıl etkili olduğunu ele almıştır. Saha araştırması neticesinde ulaşılan bulgular, yapılaşma kuramı doğrultusunda değerlendirilmiştir. Analizler modernleşme, bireyselleşme süreçleri ve feminist söylemlerin tesiriyle Müslüman feminist kadınların mahremiyet anlayışlarında dönüşüm yaşandığına işaret etmektedir. Özellikle dinî ve modern referanslı seçici mahremiyet pratiklerinin benimsendiği, geleneğe içeriden yöneltilen eleştirilerle dinî metinlerin yeniden yorumlandığı, süreç ve deneyimle birlikte mahremiyetin dönüşüme uğradığı görülmüştür. Ayrıca Müslüman feminist kadınların ailelerinden bağımsız olarak mahremiyet sınırlarını kendilerinin belirledikleri, toplum ve dinî anlayışlarla müzakere ettikleri, bu yönüyle de özneleşmiş bir mahremiyet anlayışına sahip oldukları sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
This study examines how the concept of privacy is redefined and transformed through the experiences of women who identify as Muslim feminists. The fact that privacy is a context-sensitive and timeless phenomenon that plays a decisive role in individuals' lifestyles, social relationships, and value preferences makes understanding this transformation meaningful and places the concept at the centre of modern-day debates. The experiences of Muslim feminist women in this context have been addressed only to a limited extent in the literature. This research aims to highlight this gap and examine the transformation of privacy through a sample that synthesises Muslim and feminist identities. However, rather than debating whether privacy has been depleted when compared to the past, the study focuses on revealing the differences in individuals' perceptions of privacy. The research is based on interviews with 19 headscarf-wearing women living in Turkey, aged between 22 and 62, who identify as“Muslim feminist”. Muslim feminist women interpret the understanding of privacy shaped by religious and traditional structures in relation to modern society's discourses of freedom, visibility and equality, thereby reconstructing their identities. The study examines the ways in which privacy has been transformed in this intersectional position and how processes of modernisation, individualisation and secularisation have influenced this transformation. The findings obtained from the field research were evaluated in line with structural theory. The analyses indicate that Muslim feminist women's understanding of privacy has undergone a transformation under the influence of modernisation, individualisation processes, and feminist discourses. In particular, it has been observed that selective privacy practices with religious and modern references have been adopted, religious texts have been reinterpreted through internal critiques of tradition, and privacy has undergone a transformation through process and experience. Furthermore, it was concluded that Muslim feminist women determine the boundaries of privacy independently of their families, negotiate with society and religious understandings, and thus possess a subjectified understanding of privacy.
Benzer Tezler
- “Kimsenin Müslüman Kadınları”Müslüman kadınların alternatif medya platformları aracılığıyla karşı kamusal alan oluşturmaları: Türkiye ve Almanya örneği
“Nobody's Muslim Women”construction of Muslim women's counter public sphere through alternative media platforms: The case of Turkey and Germany"
SÜMEYRA SOYDAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
SosyolojiGalatasaray ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZLEM DANACI YÜCE
- İslami feminist bir grup olarak SİS(Sisters in Islam)'in kadın konusundaki çalışmaları ve düşünceleri
The studies and perspectives of SIS (Sisters in İslam), an İslamic feminist organization, about women
SENEM GÜRKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
SosyolojiOndokuz Mayıs ÜniversitesiKadın ve Aile Araştırmaları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. YAŞAR BARUT
- Türkiye'de İslamcı aydın kadınlarda aile anlayışı
Family understanding of Islamist intellectuals women in Türkiye
FATMA EROĞLU GENÇ
Doktora
Türkçe
2024
SosyolojiNecmettin Erbakan ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET BİREKUL
- Muslim 'Feminist' women in modern-day Turkey: The changing conceptualization of body, intimacy and sexuality
Günümüz Türkiye'sinde Müslüman feminist kadınlar: Cinsellik, beden ve mahremiyet kavramlarının değişimi
HATİCE SILA ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
SosyolojiBoğaziçi ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BÜLENT KÜÇÜK
- 1960-1980 arası İslamcı kadınlar: Siyasal sosyalleşmeleri ve üniversite deneyimleri
Islamist women between 1960-1980: Political socialization and university experiences
ŞEVVAL YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Siyasal Bilimlerİstanbul ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ÖZNUR ALKAN