Hekimlerin dehümanizasyonu (insandışılaştırılması) üzerine bir araştırma
A study on the dehumanization of physicians
- Tez No: 974645
- Danışmanlar: PROF. DR. RAMAZAN ERDEM
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sağlık Yönetimi, Healthcare Management
- Anahtar Kelimeler: Dehümanizasyon, süperhümanizasyon, sağlık sosyolojisi, sağlık yönetimi, Dehumanization, Superhumanization, Health Sociology, Health Management
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Süleyman Demirel Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Dehümanizasyonla çok sayıda araştırma yapılmıştır. Özellikle sosyoloji, sosyal psikoloji ve siyaset bilimi olmak üzere sosyal bilimlerin birçok alanlarında dehümanizasyonla ilgili çok sayıda araştırma yapılmıştır. Konu ile ilgili tıp ve sağlık bilimleri alanında yapılan araştırmaların ise hasta perspektifinden incelendiği, hastaların dehümanize edilmesine odaklandığı görülmüştür. Dehümanizasyonun hekim perspektifiyle incelenmesi için yola çıkılan bu araştırmanın amacı; hekimlerin ne şekilde ve neden dehümanize edildiğini, bu durumun sonuçlarını ve alınabilecek önlemleri ortaya çıkarmaktır. Bu amaç doğrultusunda nitel araştırma yöntemi tercih edilerek fenomenoloji deseniyle katılımcıların dehümanizasyon davranışına yönelik deneyimleri yapılan görüşmeler yoluyla incelenmiştir. Katılımcılar amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt ve kartopu örneklemeyle belirlenmiştir. Dehümanizasyona uğradığını belirtmiş, en az beş yıllık mesleki tecrübeye sahip 22 hekim ile görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında yarı yapılandırılmış görüşme formu ile derinlemesine görüşme tekniği kullanılmıştır. Görüşmeler neticesinde 179 sayfalık doküman elde edilmiştir. Araştırma, yorumlayıcı fenomenolojik analiz yaklaşımıyla kurgulanmıştır ve analiz tekniği olarak tematik veri analiz yöntemi kullanılmıştır. Katılımcılardan elde edilen bulgular; hekimlerin dehümanize edilme şekilleri, dehümanizasyon nedenleri, dehümanizasyon sonuçları ve çözüm önerileri olmak üzere dört üst temada incelenmiştir. Araştırma sonucunda hekimlerin altı farklı şekilde (animalistik, mekanistik, fiili, profesyonel, süperhümanizasyon, self- dehümanizasyon) dehümanize edildiği, bu durumun nedenlerinin kişi kaynaklı, kurumsal ve makro nedenler bağlamında şekillendiği görülmüştür. Dehümanizasyonun sonuçları ele alındığında ise hekimin mesleki hayatını etkilemesine ek olarak hem fiziksel hem psikolojik hem de sosyal sonuçları olduğu ortaya koyulmuştur. Son olarak dehümanizasyonu azaltmaya yönelik öneriler sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT Numerous studies have been conducted on dehumanization. However, studies that address dehumanization in the field of medicine have been examined from the patient perspective, focusing on the dehumanization of patients. The aim of this study, undertaken to examine dehumanization from the physician perspective, is to reveal in what ways and why physicians are dehumanized, the consequences of this situation, and the measures that can be taken. With this aim, a qualitative research method was chosen, and using a phenomenological design, the participants' experiences related to dehumanization were examined through interviews. The participants were selected by criterion and snowball sampling from purposeful sampling methods. Interviews were conducted with 22 physicians who had experienced dehumanization and had at least five years of professional experience. An in-depth interview technique was used within the scope of the study, and a semi-structured interview form was employed. As a result of the interviews, 179 pages of data were obtained. The study was designed with an interpretative phenomenological analysis approach, and thematic data analysis technic was used. The findings obtained from the participants were examined under four overarching themes: forms of physician dehumanization, reasons for dehumanization, consequences of dehumanization, and proposed solutions. The study found that physicians are dehumanized in six different ways (animalistic, mechanistic, physical, professional, superhumanization, and self-dehumanization), and that the reasons for this are shaped by individual, institutional, and macro-level factors. Considering the consequences of dehumanization, in addition to affecting the physician's professional life, physical, psychological, and social outcomes were revealed. Finally, recommendations for reducing dehumanization were presented.
Benzer Tezler
- Hekimlerin çalışma koşulları-İzmir ili sağlık kurumlarında bir araştırma
Başlık çevirisi yok
NURTEN SARI
Yüksek Lisans
Türkçe
1992
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriDokuz Eylül ÜniversitesiDOÇ.DR. M. YAŞAR TINAR
- Hekimlerin ilaç tercihinde pazarlamanın önemi ve seçim kararlarında etkili pazarlama vasıtalarının belirlenmesine yönelik pilot araştırma
Başlık çevirisi yok
CENK ARSUN YÜKSEL
- Hekimlerin mezuniyet öncesi ve mezuniyet sonrası İş Sağlığı Eğitimi dünyadan örnekler ülkemizdeki durum ve öneriler.
Occupational health education in Turkey: findings of a field research on Turkish physicians
GÖNÜL MALAT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1995
Halk Sağlığıİstanbul ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. H. HİLMİ SABUNCU
- Hekimlerin klinik karar verme süreçlerinin kaynak kullanımı, yaşam kalitesi ve hasta tatmini üzerine etkisi: Astım hastalarına ilişkin bir araştırma
Effects of physicians' clinical decision making process on resource utilization, quality of life and patient satisfaction: A study on asthma patients
BAYRAM ŞAHİN
Doktora
Türkçe
2002
Sağlık Kurumları YönetimiHacettepe ÜniversitesiSağlık Kurumları Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. MEHTAP TATAR
- Hekimlerin ve hastaların sağlık eğitiminde hemşirelerden beklentileri
Expectations of the doctors and the patients from the nurses in health education
HÜMEYRA KOCA
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
HemşirelikAbant İzzet Baysal ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FERAY GÖKDOĞAN