Olumsuz çocukluk deneyimlerinin ebeveyn tutumları üzerindeki etkisinde öz yeterliğin moderatör etkisi
The moderating role of self-efficacy in the effect of adverse childhood experiences on parenting attitudes
- Tez No: 974651
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA GÜL KOÇYİĞİT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Olumsuz Çocukluk Deneyimleri, Ebeveyn Tutumları, Öz Yeterlik, Erken Çocukluk, Travma, Adverse Childhood Experiences, Parenting Attitudes, Self-efficacy, Early Childhood, Trauma
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Altınbaş Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın temel amacı, olumsuz çocukluk deneyimlerinin ebeveyn tutumları üzerindeki etkisinde öz yeterlik düzeyinin moderatör rolünü araştırmak ve yapılacak yeni çalışmalara ışık tutmaktır. Bu kapsamda, Türkiye'de yaşayıp 2-6 yaş aralığında çocuğu bulunan ebeveynlerden çevrimiçi anket aracılığıyla veri toplanmış, uç değerlere sahip olan 6 katılımcı araştırmadan çıkarıldıktan sonra 237 kişilik veri ile analiz yapılmıştır. Çalışmada veri toplamak amacıyla Sosyodemografik Bilgi Formu, Olumsuz Çocukluk Deneyimleri Ölçeği, Ebeveyn Tutumları Ölçeği ve Öz Yeterlik Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde Pearson Korelasyon Analizi ve Çoklu Regresyon Analizi tekniklerinden yararlanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, olumsuz çocukluk deneyimlerinin ebeveyn tutumlarını anlamlı düzeyde yordadığı ve bu deneyimlerin bireylerin öz yeterlik düzeylerini olumsuz yönde etkilediği görülmüştür. Ayrıca, öz yeterlik düzeyi ile ebeveyn tutumları arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Öz yeterliğin, olumsuz çocukluk yaşantıları ile ebeveyn tutumları arasındaki ilişkide moderatör bir rol üstlendiği ve bu etkiyle bireylerin ebeveynlik tutumlarında farklılaşmalar gözlemlendiği ortaya konmuştur. Öz yeterlik düzeyinin artırılması, bireylerin sağlıklı ebeveyn tutumları geliştirmesinde koruyucu bir faktör olarak düşünülebilmektedir. Araştırma bulguları, ebeveynlik süreçlerinin gelişimi ve kuşaklar arası aktarımın önlenmesine yönelik psikoeğitimsel müdahalelere ışık tutabilecek niteliktedir.
Özet (Çeviri)
The primary aim of this study is to investigate the moderating role of self-efficacy in the relationship between adverse childhood experiences and parenting attitudes and to shed light on future research in this area. In this context, data were collected through an online survey from parents residing in Türkiye who have children aged between 2 and 6 years. After removing six participants with extreme values, the analyses were conducted on the data of 237 individuals. The data collection tools included the Sociodemographic Information Form, the Adverse Childhood Experiences Questionnaire, the Parenting Attitude Scale, and the Self-Efficacy Scale. Pearson Correlation Analysis and Multiple Regression Analysis were used for data analysis. The findings revealed that adverse childhood experiences significantly predict parenting attitudes and negatively impact individuals' levels of self- efficacy. Moreover, significant relationships were found between self-efficacy and parenting attitudes. The results indicated that self-efficacy plays a moderating role in the relationship between adverse childhood experiences and parenting attitudes, suggesting that individuals' parenting styles may vary depending on their level of self-efficacy. Enhancing self-efficacy may serve as a protective factor in fostering healthier parenting attitudes. Overall, the findings of this study highlight the importance of addressing early adverse experiences and strengthening self-efficacy in order to promote positive parenting and prevent the intergenerational transmission of dysfunctional patterns. The study offers valuable insights for psychoeducational interventions aimed at supporting parenting practices and developmental outcomes in both parents and children.
Benzer Tezler
- Çocukluk çağında ebeveyn şiddetine maruz kalmış annelerin ebeveynlik tutumları
Parenting attitudes of mothers exposed to childhood parental violence
ÖZLEM ÜLKER
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Psikolojiİstanbul Gelişim ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYTEN ERDOĞAN
- The effects of early adverse experiences on relational and emotional difficulties as predictors of well being of university students
Üniversite öğrencilerinde erken dönem olumsuz çocukluk yaşantılarının, ilişkisel ve duygusal zorluklar ve iyilik hali üzerindeki etkisi
GÖKÇEN DUYMAZ SİDAL
Doktora
İngilizce
2018
PsikolojiDoğuş ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA FALİH KÖKSAL
- Kişilik ve toplum etkileşimi
Başlık çevirisi yok
LALE TÜLİN ÖZGÜN
Doktora
Türkçe
1990
Halkla İlişkilerİstanbul ÜniversitesiGazetecilik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET NİYAZİ ÖKTEM
- Çocukluk çağı olumsuz yaşantılarının ebeveyn tutum ve benlik saygısı üzerindeki etkilerinin incelenmesi
An examination of the effects of adverse childhood experiences on parenting attitudes and self-esteem
MERVE ÖZŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul Nişantaşı ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İSAK PARDO
- Çocuğu kanser teşhisi almış ebeveynlerde umut deneyimi
The experience of hope for parents whose child has been diagnosed with cancer
MUSTAFA BURAK GÜVERCİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Hemşirelikİstanbul Okan ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NUR ELÇİN BADIRGALI