Almanya'da DİTİB bünyesinde görev yapan din görevlilerinin manevi rehberlik hizmetleri (Kuzey-Ren Westfalya örneği)
Spiritual guidance services of religious officials serving within the DITIB in Germany (The example of North Rhine Westphalia)
- Tez No: 974673
- Danışmanlar: PROF. DR. NEVZAT YAŞAR AŞIKOĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Din, Felsefe, Religion, Philosophy
- Anahtar Kelimeler: Manevi Danışmanlık ve Rehberlik, İslami Manevi Rehberlik, DİTİB, Din Görevlileri, Almanya, Spiritual Counseling and Guidance, Islamic Spiritual Care, DİTİB, Imams, Germany
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, Almanya'da faaliyet gösteren Diyanet İşleri Türk İslam Birliği (DİTİB) bünyesinde görev yapan din görevlilerinin manevi danışmanlık ve rehberlik (MDR) hizmetlerine ilişkin algı, tutum, uygulama ve eğitim ihtiyaçlarını incelemektedir. Çalışma, özellikle Kuzey Ren-Westfalya (NRW) eyaletinde görev yapan 219 din görevlisi ile DİTİB üst düzey yöneticileri üzerinden yürütülmüş; elde edilen veriler, Almanya genelindeki İslami manevi rehberlik hizmetlerine dair daha geniş bir değerlendirmeye imkân tanımıştır. Araştırma, karma yöntem yaklaşımıyla tasarlanmıştır. Nicel boyutta din görevlilerine kapalı uçlu anket uygulanmış, nitel boyutta ise DİTİB Genel Başkanı, Manevi Rehberlik Birimi Sorumlusu ve din hizmetleri ataşeleri ile açık uçlu anket gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler, SPSS programında betimsel istatistikler, t-testi, ANOVA, Kruskal–Wallis H testi ve korelasyon analizleri ile çözümlenmiştir. Açık uçlu yanıtlar ise içerik ve tematik analiz yöntemleriyle değerlendirilmiştir. Çalışmada üç temel boyut ele alınmıştır: (1) DİTİB'in Almanya'daki manevi rehberlik faaliyetlerinin genel çerçevesi, (2) din görevlilerinin manevi rehberliğe ilişkin algı ve tutumları, uygulama alanları ve eğitim ihtiyaçları, (3) DİTİB üst düzey yöneticilerinin yaklaşımları, politikaları ve geleceğe yönelik vizyonları. Bulgular, din görevlilerinin manevi rehberlik hizmetine yönelik güçlü bir talep ve olumlu bir tutum içinde olduklarını; ancak eğitim, mesleki yeterlilik ve kurumsal kapasite alanlarında belirgin boşlukların bulunduğunu ortaya koymuştur. Yönetici görüşleri, DİTİB'in bu alandaki kurumsallaşma çabalarının artarak devam ettiğini, ancak profesyonelleşme ve sürdürülebilirliğin halen geliştirilmesi gereken başlıklar olduğunu göstermektedir. Bu yönüyle araştırma, İslami manevi rehberliğin Almanya'daki kurumsallaşma sürecine dair hem saha temelli hem de stratejik düzeyde veriler sunmakta; din görevlilerinin eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesine, kurumsal politikaların geliştirilmesine ve literatürdeki bilgi boşluğunun doldurulmasına katkı sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines the perceptions, attitudes, practices, and training needs of religious officials (imams) serving under the Turkish-Islamic Union for Religious Affairs (DİTİB) in Germany regarding spiritual counseling and guidance services. The research was conducted with 219 religious officials in North Rhine–Westphalia (NRW) and senior DİTİB executives; the data obtained enables a broader assessment of Islamic spiritual care services across Germany. A mixed-methods approach was adopted. Quantitative data were collected through a closed-ended survey administered to religious officials, while qualitative data were gathered via open-ended questionnaires with the DİTİB President, the Head of the Department of Spiritual Care, and religious services attachés. The quantitative data were analyzed using SPSS, incorporating descriptive statistics, t-tests, ANOVA, Kruskal–Wallis H tests, and correlation analyses. The qualitative responses were evaluated through content and thematic analyses. The study addresses three main dimensions: (1) the overall framework of DİTİB's spiritual care activities in Germany, (2) the perceptions, attitudes, practices, and training needs of religious officials regarding spiritual care, and (3) the approaches, policies, and future visions of DİTİB's senior executives. The findings reveal that religious officials demonstrate a strong demand for and a positive attitude toward spiritual care services; however, significant gaps exist in the areas of training, professional competence, and institutional capacity. Executive perspectives indicate that while DİTİB's institutionalization efforts in this field are steadily advancing, professionalization and sustainability remain areas in need of further development. In this respect, the research provides both field-based and strategic-level insights into the institutionalization of Islamic spiritual care in Germany, contributing to the identification of training needs, the development of institutional policies, and addressing a notable gap in the literature.
Benzer Tezler
- Almanya'da Diyanet İşleri Başkanlığı Türk İslam Birliğine bağlı camilerde hafızlık eğitimi
Hifz education in DITIB-affiliated mosques in Germany
ABDURRAHMAN ENES BOZKURT
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ÜNAL
- Diyanet in the transnational field: DİTİB in Germany in the 1980s
Ulusötesi alanda Diyanet: 1980'lerde Almanya'da DİTİB
BATIKAN BULUT
- Almanya'da kurumsal din eğitiminin yeterliliği ve beklentiler (Nürnberg örneği)
Sufficiency of institutional religious education in Germany and expectations(Nuremberg example)
MUHARREM ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Eğitim ve ÖğretimSüleyman Demirel ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SAADETTİN ÖZDEMİR
- Almanya'da İslam ve Müslümanlar: Bavyera örneği
Islam and the Muslims in Germany: The example of Bavaria
BÜLENT KELEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
DinCumhuriyet ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. METİN BOZKUŞ
- Müslüman Türklerin İslamofobik tecrübeleri üzerine bir araştırma- Almanya DİTİB Löhne örneği
A research on the Islamophobic experiences of Muslim Turks- Germany DITIB Löhne sample
ESRA ÖZCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
SosyolojiAnkara ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİYAZİ AKYÜZ