Têgeha emrê teze di romanên Kurdî yên êwra Sovyetê de
Sovyet dönemi Kürt romanlarında“yeni hayat”kavramı
- Tez No: 974772
- Danışmanlar: PROF. DR. MUSTAFA ÖZTÜRK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Doğu Dilleri ve Edebiyatı, Eastern Linguistics and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Kürtçe
- Üniversite: Mardin Artuklu Üniversitesi
- Enstitü: Türkiye'de Yaşayan Diller Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kürt Dili ve Kültürü Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sovyet Kürt edebiyatının ilk adımları, Ekim Devrimi'nden sonra Sovyetlerin kültürel politikaları doğrultusunda, Ermenistan'da birkaç Kürt yazarın ve Kürtçe bilen Ermeni aydınların katkısıyla atılmıştır. Bu dönemde Erebê Şemo, Egîdê Xudo, Eliyê Evdilrehman ve Heciyê Cindî gibi yazarlar, Sovyet resmi ideolojisi olan Sosyalist Realîzm doğrultusunda eserler üretmişlerdir. Bu çalışmada, söz konusu yazarların Hopo ve Jiyana Bextewar (Erebê Şemo), Dê û Demarî (Egîdê Xudo), Morof (Eliyê Evdilrehman) ve Hewarî (Heciyê Cindî) adlı romanları incelenmektedir. Bu romanlar, yoksul köylü, çoban, işçi gibi karakterlerin sosyalizmle bilinçlenerek dönüşümünü konu alır. Kahramanlar, Sovyet sistemine bağlı, çalışkan ve fedakâr bireyler olarak betimlenirken, ağa ve bey gibi geleneksel otoriteler mahkûm edilmektedir. İncelemede, bu romanlarda“yeni insan”anlayışı ile“Yeni Hayat”kavramı arasındaki ilişki kuramsal bir çerçevede değerlendirilmiş; Sosyalist Realîzm'in anlatı stratejileri ve ideolojik etkileri irdelenmiştir. Ayrıca, eserlerde Sovyet sistemine duyulan minnettarlık ve yeni rejime bağlılık söylemi çözümlenmiştir.
Özet (Çeviri)
The first steps in Soviet Kurdish Literature were taken in Armenia after the October Revolution, thanks to the official policies of the Soviet Union, under the leadership of several Kurdish writers and with the assistance of Armenian intellectuals who knew Kurdish. Kurdish writers such as Erebê Şemo, Eliyê Evdilrehman, Egîdê Xudo, and Heciyê Cindî wrote about the lives and struggles of shepherds, peasants, workers, and farmers within this literature, employing the methods of Socialist Realism, the official doctrine of the Soviet Union, which required writers to act as social engineers. In their novels, they addressed the helplessness and poverty of these people, then enlightened them through Socialism, leading them to happiness and peace. Their protagonists are self-sacrificing guardians of the new system and are always grateful to the Soviets. In their novels, they condemn landlords, beys, and exploiters while praising Lenin and the Soviet system. They also present the prototype of the“new Soviet person.”In this study, we analyze the novels Hopo (Erebê Şemo), Jiyana Bextewar (Erebê Şemo), Dê û Demarî (Egîdê Xudo), Morof (Eliyê Evdilrehman) and Hewarî (Heciyê Cindî) within the framework of the concept of the“New Era”and examine the influence of Socialist Realism on these novels. Additionally, we explore and analyze traces of gratitude toward the Soviet system in these works.
Benzer Tezler
- Şêwaz di helbestên Abdulla Peşêw de
Abdulla Peşêw'in şiirlerinde tarz sanatı
ARSALAN ABDULLAH HAMAD AKO
Yüksek Lisans
Kürtçe
2021
Türk Dili ve EdebiyatıVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiKürt Dili ve Kültürü Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NESİM SÖNMEZ
- Salixdan di romanên jinên behdînan da
Behdinan kadınlarının romanlarında tavsif
MIHABAD AZAD TAHSEEN TAHSEEN
Yüksek Lisans
Kürtçe
2021
DilbilimVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiKürt Dili ve Kültürü Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖMER ÇİFTÇİ
- Têgeh û zaravayê îrfanî di helbestên Fexredîn Eraqî û Mihwî de
Fahrettîn Erak'lı ve Mihwi'nin mistik şiirlerinin dil ve anlayışı
IMAD SHUKUR MAHMOOD
Yüksek Lisans
Kürtçe
2017
DilbilimYüzüncü Yıl ÜniversitesiKürt Dili ve Kültürü Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. ÖMER ÇİFTÇİ
- Di çerçoveya têgiha neteweperwerîyê da nirxandinek li ser şêx Ubeydillahê nehrî
Milliyetçilik kavramı çerçevesinde Şeyh Ubeydullah nehri üzerine bir değerlendirme
FAHRİ KERECE
Yüksek Lisans
Kürtçe
2018
Doğu Dilleri ve EdebiyatıMardin Artuklu ÜniversitesiKürt Dili ve Kültürü Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SHAHAB VALI
- Di edebîyata Kurdî de têgiha meyê û hêmanên girêdayî wê -mînak dîwana Melayê Cizîrî, helbestên Feqîyê Teyran, Mem û Zîna Ehmedê Xanî-
Kürt edebiyatında mey kavramı ve ona bağlı unsurlar -Melayê Cizîrî'nin divanı, Feqîyê Teyran'ın şiirleri ve Ehmedê Xanî'nin Mem û Zîn'in örneğinde- / The concept of mey in Kurdish literature and its related elements -in Melayê Cîzîrî's divan, Feqîyê Teyran's poems and Ehmedê Xanî's Mem û Xîn example
ROZERİN AYDIN
Yüksek Lisans
Kürtçe
2022
Doğu Dilleri ve EdebiyatıVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiKürt Dili ve Kültürü Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KENAN BULUT