Yetişkinlerde stres ile psikolojik iyi oluş arasındaki ilişkide psikolojik esnekliğin aracı rolü
The mediating role of psychological flexibility in the relationship between stress and psychological well-being in adults
- Tez No: 974777
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA KOCAAYAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Psikolojik esneklik, Psikolojik iyi oluş, Psychological flexibility, Psychological well being
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı yetişkinlerde algılanan stres ile psikolojik iyi oluş arasındaki ilişkide psikolojik esnekliğin aracı rolünü incelemek ve psikolojik iyi oluşun bazı demografik değişkenlere göre farklılaşmasını tespit etmektir. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma grubunu Türkiye'de özel ya da kamu iş yerinde herhangi bir meslek grubunda çalışmakta olan 376'sı (%59,2) kadın, 279'u (%40,8) erkek toplam 635 yetişkin oluşturmaktadır. Araştırmada algılanan stres bağımsız değişken, psikolojik esneklik aracı değişken, psikolojik iyi oluş ise bağımlı değişken olarak belirlenmiştir. Araştırmada farklılaşmaya ilişkin yapılan T-Testi ve Anova analizlerinde cinsiyet, medeni durum, çalışma deneyimi, kurum türü ve gelir düzeyi değişkenleri bağımsız değişken, psikolojik iyi oluş değişkeni ise bağımlı değişken olarak belirlenmiştir. Araştırmada kullanılan veri toplama araçları; Kişisel Bilgi Formu, Algılanan Stres Ölçeği, Psikolojik Esneklik Ölçeği ve Psikoloji İyi Oluş Ölçeği'dir. Bu araştırmada ölçeklerin Cronbach Alpha katsayıları sırasıyla; .85, .81 ve .82 olarak saptanmıştır. Verilerin analizi SPSS v26 programıyla yapılmıştır. Aracılık analizinde ise PROCES Macro eklentisi v4.1 kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre psikolojik esnekliğin algılanan stres ile psikolojik iyi oluş arasında aracı rolü olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Stres ve psikolojik esnekliğin birlikte psikolojik iyi oluş üzerindeki değişimin yaklaşık %35'ini açıkladığı bulunmuştur. Bir diğer bulguya göre yetişkinlerin cinsiyeti ve çalıştığı kurum türünün psikolojik iyi oluşa göre anlamlı bir şekilde farklılaşmadığı tespit edilmiştir. İş yaşamında deneyimli olan bireylerin, evli olan bireylerin ve yüksek gelire sahip bireylerin psikolojik iyi oluşu diğerlerine göre anlamlı şekilde yüksek olduğu saptanmıştır. Bu araştırma sonuç olarak; yetişkin bireylerde psikolojik esnekliğinin algılanan stres ile psikolojik iyi oluş arasında koruyucu bir rol üstlendiğini ortaya koymaktadır. Elde edilen araştırma bulguları mevcut literatür doğrultusunda tartışılmış ve gelecek çalışmalar için önerilerde bulunulmuştur.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the mediating role of psychological flexibility in the relationship between perceived stress and psychological well-being in adults and to determine the differentiation of psychological well-being according to some demographic variables. Relational survey model was used in the study. The research group consisted of 635 adults, 376 (59.2%) women and 279 (40.8%) men, working in any occupational group in private or public workplaces in Turkey. In the study, perceived stress was determined as the independent variable, psychological flexibility as the mediating variable and psychological well-being as the dependent variable. In the T-Test and ANOVA analyses of differentiation in the study, gender, marital status, work experience, type of institution and income level variables were determined as independent variables, and psychological well-being variable was determined as dependent variable. The data collection tools used in the study are Personal Information Form, Perceived Stress Scale, Psychological Resilience Scale and Psychological Well-Being Scale. In this study, the Cronbach Alpha coefficients of the scales were found to be .85, .81 and .82, respectively. Data were analysed using SPSS v26 software. PROCES Macro plug-in v4.1 was used in mediation analysis. According to the research findings, it was concluded that psychological flexibility has a mediating role between perceived stress and psychological well-being. Stress and psychological flexibility together were found to explain approximately 35% of the variation in psychological well-being. According to another finding, it was determined that the gender of adults and the type of institution they work in do not differ significantly according to psychological well-being. It was found that the psychological well-being of individuals with experience in business life, married individuals and individuals with high income was significantly higher than the others. As a result of this research; psychological resilience in adults plays a protective role between perceived stress and psychological well-being. The research findings were discussed in line with the existing literature and suggestions were made for future studies.
Benzer Tezler
- Genç yetişkinlerde psikosomatik belirtilerin karma metodoloji ile incelenmesi
Examining psychosomatic symptoms in young adults with the mixed methodology
FATMA EROL
- Eksik istihdam yaşayan beliren yetişkinlerde algılanan stres ve psikolojik iyi oluş ilişkisinde umudun aracı rolü
The mediating role of hope in the relationship between perceived stress and psychological well-being among emerging adults experiencing underemployment
NİLAY ÜLKER SELÇUK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiMilli Savunma ÜniversitesiAskeri Eğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZDEN YALÇINKAYA ALKAR
- Sağlıklı yetişkinlerin iç konuşma deneyimleri: Karma desenli bir araştırma
Inner speech experiences of healthy adults: A mixed-method design research
SELVİNAZ ÇINAR PARLAK
- Romantik ilişkilerde duygu düzenleme: Duygu odaklı çift terapisi ve bağlanma strese-yatkınlık süreç modeli çerçevesinden bir çift çalışması
Emotion regulation in romantic relationships: A dyadic study from the emotionally focused couple therapy and attachment diathesis-stress process model framework
PELİN BİNTAŞ ZÖRER
- Bilinçli farkındalık ve psikolojik iyi oluş: Belirsizliğe tahammülsüzlük ve stresle başa çıkma tarzlarının aracı rolü
Conscious awareness and psychological well-being: The mediating role of intolerance of uncertainty and stress coping styles
RABİA KURAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÇARE SERTELİN MERCAN