1960-2018 arası dönemde bürokrasi-siyaset ilişkisinin“bürokratik yönetim geleneği”bağlamında değerlendirilmesi
Evaluation of the bureaucracy-politics relation in the context of the“bureaucratic ruling tradition”between 1960 and 2018
- Tez No: 974783
- Danışmanlar: PROF. DR. HASAN YAYLI
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Kamu Yönetimi, Siyasal Bilimler, Public Administration, Political Science
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kırıkkale Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Türkiye'de 1960 ile 2018 yılları arasında bürokrasi ve siyaset arasındaki ilişkilerin tarihsel gelişimini, Metin Heper'in Osmanlı-Türk bürokrasisine özgü olarak geliştirdiği“bürokratik yönetim geleneği”tipolojisi temelinde incelemeyi amaçlamaktadır. Weber'in rasyonel-yasal bürokrasi modeli ile tanımlanan Batı merkezli yaklaşımın ötesinde, Türkiye'deki bürokratik yapı; tarihsel, ideolojik ve kültürel koşullar çerçevesinde şekillenmiş özgün bir karaktere sahiptir. Bu bağlamda, çalışmada bürokrasinin yalnızca teknik bir yönetim aracı değil, aynı zamanda siyasal karar alma süreçlerinde etkili bir kurumsal aktör olarak nasıl işlev kazandığı değerlendirilmiştir. Araştırma, 1960 yılından itibaren Türkiye'nin siyasal ve bürokratik tarihinde önemli kırılma noktaları içeren dört ana dönem çerçevesinde yapılandırılmıştır: 1960-1971, 1971-1980, 1980-2002 ve 2002-2018. Her dönem, bürokrasi ile siyaset arasındaki ilişkinin kurumsal, yapısal ve normatif yönleri dikkate alınarak değerlendirilmiştir. Bu tarihsel arka plan, Türkiye'de bürokratik geleneğin dönüşümünü anlamada Heper'in karar tipolojisinin (stratejik, yasallaştırma ve tabakalaştırma kararları) açıklayıcı bir çerçeve sunduğunu göstermektedir. Araştırma, nitel yöntemlere dayanmakta olup, literatür taraması temel veri toplama tekniği olarak kullanılmıştır. Teorik ve ampirik kaynaklar sistematik biçimde analiz edilerek ilgili temalar etrafında sınıflandırılmış, yorumsamacı bir yaklaşımla değerlendirilmiştir. Metin Heper'in, Osmanlı'dan Cumhuriyet'e taşınan ve 1960 yılına kadar uzanan süreçte şekillenen“bürokratik yönetim geleneği”analizine dayanan teorik çerçevesi, bu çalışmada 1960 sonrasına taşınarak yeniden değerlendirilmiştir. Böylece bürokrasinin kurumsal sürekliliği ile siyasal ve toplumsal dönüşümlere verdiği tepkiler birlikte ele alınarak, söz konusu modelin geçerliliği güncel gelişmeler ışığında tartışılmıştır. Bu yönüyle çalışma, hem teorik düzlemde bir açılım sunmakta hem de Türkiye'de bürokrasi-siyaset ilişkilerinin uzun erimli dönüşümünü açıklamaya yönelik bir değerlendirme çerçevesi geliştirmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the historical development of the relationship between bureaucracy and politics in Türkiye between 1960 and 2018, based on Metin Heper's typology of“bureaucratic ruling tradition”specific to the Ottoman-Turkish bureaucracy. Beyond the Western-centric approach defined by Weber's rational-legal bureaucracy model, the bureaucratic structure in Türkiye has a unique character shaped by historical, ideological, and cultural conditions. In this context, the study evaluates how bureaucracy functions not only as a technical management tool but also as an effective institutional actor in political decision-making processes. The research is structured around four main periods in Türkiye's political and bureaucratic history since 1960, each of which includes significant turning points: 1960-1971, 1971-1980, 1980-2002, and 2002-2018. Each period has been evaluated by considering the institutional, structural, and normative aspects of the relationship between bureaucracy and politics. This historical background demonstrates that Heper's decision typology (strategic, legalization, and stratification decisions) provides an explanatory framework for understanding the transformation of the bureaucratic tradition in Türkiye. The research is based on qualitative methods, with literature review serving as the primary data collection technique. Theoretical and empirical sources were systematically analyzed, classified around relevant themes, and evaluated using an interpretive approach. Metin Heper's theoretical framework, based on his analysis of the“bureaucratic ruling tradition”that emerged during the transition from the Ottoman Empire to the Republic and continued until 1960, has been reevaluated in this study by extending it to the period after 1960. Thus, the institutional continuity of bureaucracy and its responses to political and social transformations are examined together, and the validity of the model is discussed in light of current developments. In this respect, the study offers a theoretical breakthrough and develops an evaluation framework for explaining the long-term transformation of bureaucracy-politics relations in Türkiye.
Benzer Tezler
- The expectations and perceptions of Generation Z toward local public services: Case of Ankara Metropolitan Municipality
Z kuşağının yerel kamu hizmetlerine yönelik beklentileri ve algıları: Ankara Büyükşehir Belediyesi örneği
BÜNYAMİN DAĞ
Doktora
İngilizce
2023
Siyasal Bilimlerİstanbul Medeniyet ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEZAİ ÖZTOP
- Contribution a la recherche d'un cadre juridique pour un droit international de laconcurrence plus efficace
Daha etkin bir uluslararası rekabet için hukuki çerçeve arayışı
ALİ CENK KESKİN
Doktora
Fransızca
2009
HukukGalatasaray ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
PROF. DR. JEAN MARC SOREL
PROF. DR. HALİL ERCÜMENT ERDEM
- Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi ve Türkiye'ye yönelik bir seçim sistemi tartışması
The Presidential System of Government and a discussion on an election system for Türkiye
BİLAL KARAKIŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Siyasal BilimlerKaramanoğlu Mehmetbey ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEFA USTA
- Turgut Özal dönemi kamu mali politikaları
Turgut Özal public financial policies
SELİN VARDAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
MaliyeManisa Celal Bayar ÜniversitesiMaliye Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MİNE UZUN ÇAM
- Turizm sektörünün geleceği açısından sıcaklık indisleri ile termal biyoklimatik indisler arasındaki ilişkiler: Antalya örneği
Relationships between temperature indices and thermal bioclimatic indices in terms of the future of the tourism sector: The case of Antalya
SERHAT ŞENSOY