Geri Dön

Yahudi inanç esaslarına klasik tefsir geleneği eleştirisi: Bikâî örneği

Critique of the classical exegetical tradition of Jewish beliefs: The example of Bikâî

PDF İndir

  1. Tez No: 974790
  2. Yazar: ABDULLAH ORER
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ OSMAN ERASLAN
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Din, Religion
  6. Anahtar Kelimeler: Bikai, Dinler tarihi, Nazmü'd-Dürer, Yahudiler, Yahudilik, Bikai, History of religions, Nazmü'd-Dürer, Jews, Judaism
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

ÖZET İmam Burhânuddîn el-Bikâî'nin (ö.1480) Nazmü'd-Dürer fî Tenâsübi'l-Âyât ve's-Süver adlı tefsiri, ayetler arası irtibatı merkeze alan özgün yapısıyla klasik tefsir geleneğinde özel bir konuma sahiptir. Bu çalışmada, söz konusu eserde Yahudi inançlarına yönelik Kur'ân merkezli eleştirilerin nasıl yorumlandığı, dinler tarihi perspektifiyle analiz edilmiştir. Bikâî'nin yalnızca lafzî anlamlarla yetinmeyip ayetlerin tarihsel bağlamını, Kur'ân'ın yapısal bütünlüğünü ve Yahudi inanç yapısındaki tahrif ve çelişkileri dikkate alarak tefsir yapması, eserin ayırt edici yönleri arasındadır. Araştırmanın amacı, klasik tefsir geleneği içinde Kur'ân'ın Ehl-i Kitap'a, özellikle Yahudilere yönelik tenkitlerinin nasıl anlaşıldığını ortaya koymaktır. Bu kapsamda Bikâî'nin, Tevrat'a doğrudan atıf yapan nadir müfessirlerden biri olması ve bu atıfları Kur'ân ayetlerinin anlamıyla ilişkilendirerek yorumlaması, dinler tarihi açısından dikkat çekici bulunmuştur. Çalışmada, tevhid inancına aykırı Yahudi tasavvurlarının (Allah'a çocuk isnadı, Cebrâil düşmanlığı, seçilmişlik inancı vb.) Kur'ân'da nasıl eleştirildiği ve Bikâî'nin bu eleştirileri nasıl temellendirdiği incelenmiştir. Araştırmada karşılaştırmalı analiz yöntemi benimsenmiş hem klasik hem modern kaynaklardan yararlanılmıştır. Tefsir metinleri ile Yahudi kutsal metinleri arasındaki paralellikler değerlendirilmiş; ayrıca konuyla ilgili klasik müfessirlerin görüşleriyle mukayeseler yapılmıştır. Bikâî'nin ayetler arası ilişkilere verdiği önem, Hz. İbrâhim'in tevhid mücadelesini merkeze alışı ve Yahudi kutsal kitaplarının hem metinsel hem anlam düzeyinde tahrif edildiğine dair yorumları dikkatle incelenmiştir. Ulaşılan sonuçlara göre, Bikâî'nin yaklaşımı, klasik tefsirlerde görülen geleneksel tenkit dilinin ötesine geçmekte; ayetler arası bütünlük ve tarihsel bağlamı esas alan derinlikli bir analiz ortaya koymaktadır. Müfessirin Yahudi inançlarına yönelik eleştirileri, hem Kur'ân'daki tevhid vurgusunu merkeze almakta hem de bu vurguyu tarihsel ve metinsel bağlamda temellendirmektedir. Bu yönüyle Nazmü'd-Dürer, yalnızca bir tefsir metni değil, dinler tarihi açısından da değer taşıyan kıymetli bir kaynak niteliğindedir.

Özet (Çeviri)

ABSTRACT Imam Burhānuddīn al-Biqāʾī's (ö.1480) tafsīr Nazm al-Durar fī Tenāsübi al-ʿAyāt wa al-Suver has a special position in the classical tafsir tradition with its unique structure that focuses on the connection between verses. This study analyzes how the Qur'anic criticisms of Jewish beliefs are interpreted in this work from the perspective of the history of religions. Among the distinguishing aspects of the work is that Bikāʾī does not content himself with literal meanings alone, but exegetes by taking into account the historical context of the verses, the structural integrity of the Qurʾān, and the distortions and contradictions in the Jewish belief structure. The aim of this study is to reveal how the Qur'an's criticisms of the People of the Book, especially the Jews, are understood within the classical exegetical tradition. In this context, the fact that al-Biqāʾī is one of the rare exegetes who makes direct references to the Torah and interprets these references by associating them with the meaning of Qurʾānic verses is found remarkable in terms of the history of religions. In this study, it is examined how the Qur'an criticizes Jewish ideas that are contrary to the belief in tawhid (ascribing a child to God, hostility to Jabrâil, belief in election, etc.) and how Bikâ'i justifies these criticisms. In this study, the method of comparative analysis was adopted and both classical and modern sources were utilized. The parallels between the exegetical texts and the Jewish scriptures were evaluated, and comparisons were made with the views of classical commentators on the subject. Bikāʾī's emphasis on the relations between verses, his focus on Abraham's struggle for tawhid, and his comments on the corruption of the Jewish scriptures at both the textual and semantic levels are carefully examined. According to the results, al-Biqāʾī's approach goes beyond the traditional language of criticism seen in classical exegesis and presents an in-depth analysis based on the integrity of the verses and the historical context. The commentator's criticism of Jewish beliefs centers on the Qur'anic emphasis on tawhid and grounds this emphasis in the historical and textual context. In this respect, Nazm al-Dürer is not only an exegetical text but also a valuable source for the history of religions.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    96015

    Yahudilik`te, Hıristiyanlık`ta ve İslam`da irtidat

    Apostasy in Judaism, Christianity and Islam

    ALİ OSMAN KURT

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2000

    DinCumhuriyet Üniversitesi

    Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ.DR. AHMET GÖKBEL

  2. Tez No

    476802

    Bir yahudi mezhebi olarak Karaîliğin inanç esasları ve ibadetleri

    The Karaites as a Jewish sect: Beliefs and practices

    AHMET YASAK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    DinMarmara Üniversitesi

    Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. İSMAİL TAŞPINAR

  3. Tez No

    142597

    Yeni Cami'nin akustik açıdan performans değerlendirmesi

    Evaluation of the acoustical performance of the New Mosque

    EVREN YILDIRIM

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2003

    Mimarlıkİstanbul Teknik Üniversitesi

    Mimarlık Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SEVTAP YILMAZ DEMİRKALE

  4. Tez No

    592538

    Seyyid Kutub'un fî Zilâli'l-Kur'an adlı tefsirinde ehli kitaba yönelik teolojik eleştiriler

    Theological criticism for the people of the book in Sayyid Qutb's qur'anic commentary fî Zilâli'l-Qur'an

    YASEMİN KORKMAZ İPEKÇİ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    DinBursa Uludağ Üniversitesi

    Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MUHAMMET TARAKÇI

  5. Tez No

    1006027

    Aristokrat bir Yahudi mezhebi olarak Sadukiler: Kimlik, tarih ve inanç

    The Sadducees as an aristocratic Jewish sects: Identity, history and belief

    ABDULKADİR ENGİN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    DinOndokuz Mayıs Üniversitesi

    Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. CENGİZ BATUK

Geri Dön