İslam hukuku bağlamında maslahat ve tarihsellik ilişkisi (Fazlurrahman ve Tûfî örneği)
The relationship between maslahat and historicity in the context of Islamic law (The cases of Fazlur Rahman and al-Tūfī)
- Tez No: 974791
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MANSUR KOÇİNKAĞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Maslahat, Tarihsellik, Tûfî, Fazlurrahman, Hikmet, Maslahat, Historicity, Tûfî, Fazlurrahman, Aphorism
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, İslam hukukunda maslahat ve tarihsellik kavramlarını, özellikle Necmeddin et-Tûfî ve Fazlurrahman'ın düşünce sistemleri çerçevesinde incelemeyi amaçlamaktadır. İslam toplumlarında fıkıh hukukunun zamanla statikleştiği ve toplumsal değişime uyum sağlamakta zorlandığı iddiası, bu çalışmanın temel arka planını oluşturmaktadır. Çalışma, maslahat ve tarihsellik düşüncelerinin, İslam hukukunun dinamizmini yeniden kazanmak ve çağın gereklerine uygun çözümler üretmek için geliştirilmiş teoriler olduğunu savunmaktadır. Araştırma, maslahat ilkesinin ve tarihsellik anlayışının İslam hukukundaki yerini, teorik temel ve tarihsel gelişim bağlamında ele alırken, bu kavramların İslam hukukunun esnekliğine nasıl katkı sağladığını değerlendirmektedir. Tûfî'nin maslahat anlayışı ile Fazlurrahman'ın tarihsellik yaklaşımının, İslam hukukunun toplumsal koşullara uyum sağlama kapasitesine nasıl etki ettiğine dair çözüm önerileri tartışılmaktadır. Çalışmada, bu iki düşünürün görüşleri karşılaştırılarak, İslam hukukunun günümüz toplumlarının ihtiyaçlarına nasıl daha uygun hale getirilebileceği değerlendirilmektedir. Araştırmanın temel amacı, İslam hukukunun gelişiminde maslahat ve tarihsellik kavramlarının teorik ve pratik boyutlarını incelemek, bu düşüncelerin toplumdaki geri kalmışlık algısına ne gibi çözüm önerileri sunduğunu ortaya koymaktır. Çalışma ayrıca, bu iki düşüncenin modern İslam düşüncesine katkılarını inceleyerek, İslam hukukunun dinamik ve değişen toplumsal koşullara uyum sağlama potansiyelini tartışmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the concepts of maslahah and historicism in Islamic law, particularly within the intellectual frameworks of Necmettin et-Tûfî and Fazlurrahman. The background of the research is based on the claim that Islamic jurisprudence gradually became static and struggled to adapt to social changes in Muslim societies. The study argues that the notions of maslahah and historicism are theoretical approaches developed to revitalize the dynamism of Islamic law and to provide solutions suitable for contemporary needs. The research addresses the place of the principle of maslahah and the concept of historicism in Islamic law, analyzing their theoretical foundations and historical development. It also evaluates how these concepts contribute to the flexibility of Islamic law. The study discusses how Ṭūfī's understanding of maslahah and Rahman's approach to historicism offer proposals for enhancing Islamic law's capacity to respond to changing social conditions. Through a comparative analysis of these two thinkers, the study assesses how Islamic law can be adapted to better meet the needs of contemporary societies. The main objective of the research is to examine the theoretical and practical dimensions of maslahah and historicism in the development of Islamic law, and to explore what kind of solutions these concepts offer to the prevalent perception of backwardness in Muslim societies. Furthermore, the study investigates the contributions of these two approaches to modern Islamic thought and discusses the potential of Islamic law to remain dynamic and responsive to evolving social conditions.
Benzer Tezler
- İslam fıkhında hüküm teorisi
The theory of judgment in Islamic fiqh
ABDULLAH YILMAZ
Doktora
Türkçe
2023
DinOndokuz Mayıs ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİHAT DALGIN
- Zaruret ve maslahat durumlarında islam hukukunun biyoetik konulara yaklaşımı (genetik müdahaleler örneği)
The approach of islamic law to bioethical issues in cases of necessity (zaruret) and public interest (maslahat) (example of genetic interventions)
GILMAN CANPOLAT AKMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinSiirt ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET MACİT SEVGİLİ
- İslâm hukuk tarihinde insan hakları
Human rights in the history of Islamic law
YUNUS AK
Doktora
Türkçe
2024
HukukNecmettin Erbakan ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ORHAN ÇEKER
- Modern hukuk ve İslâm hukuku açısından evlilik birliğinde sadâkat yükümlülüğü
The duty of fidelity in marriage from the perspective of modern law and Islamic law
NİLÜFER ÜNAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinBurdur Mehmet Akif Ersoy ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YILDIRAY SİPAHİ
- Makâsıdü'ş-Şerîa ışığında maslahat ve mefsedet: Avrupa Fetva ve Araştırma Konseyi'nin fetvaları üzerine analitik ve uygulamalı bir araştırma
Maslahah and mafsadah in light of Maqasid al-Sharia: an analytical and applied study on the fatwas of the European Council for Fatwa and Research.
MUNZIR DERVİŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinKarabük ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMED SIDDIK