Sokoto Devletinin kurucusu Osman b. Fûdî döneminde Arap dili
Arabic language during the period of Osman b. Fudi, the founder of Sokoto State
- Tez No: 974826
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUNAHAN ERDOĞAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dilbilim, Din, Linguistics, Religion
- Anahtar Kelimeler: Afrika, Arap dili, Nijerya, Africa, Nigeria
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sahrâaltı Afrika ülkelerinden Nijerya'da yaygın olarak Arap diline rastlanmaktadır. Bu çalışma Arap Yarımadasına uzak olmasına rağmen yerel dillerden farklı, yeni bir dil konumundaki Arap dilinin Nijerya'da kullanılır ve anlaşılır bir dil olmasının nasıl gerçekleştiği sorusuna çözüm aramaktadır. Bu bağlamda Nijerya tarihindeki Sokoto Devleti döneminde (1812-1903) bilhassa kurucusu Osman b. Fûdî (öl. 1817) döneminde Arapçanın revaç bulduğu tespit edilmiştir. Sokoto Devletinin ilk dönemlerindeki Arapçanın durumunu ele almak Nijerya'da kullanılan Arapçanın varlığını tarihsel düzlemde anlaşılabilir bir zemine oturtacaktır. Dolayısıyla bu çalışma ile söz konusu devlette Arap dilinin yerleşme ve gelişime serüveni ele alınmıştır. Bu çerçevede öncelikle Sokoto Devleti tarihî, ilmî, coğrafi ve etnik yönleriyle deskriptif yönteme dayalı olarak incelenmiştir. Hevsâ bölgesindeki toplumsal yapılar analiz edilerek Arap dilinin yayılmasında etkili olan unsurların izleri sürülmüştür. Osman b. Fûdî ve Osman b. Fûdî döneminde Arapçanın durumu, Arapça eğitimi, yazılan eserler ve Arapçanın yerel dillere etkisi incelenmiştir. Arap dili yönünden incelediğimiz metinlerde veri analizi yöntemi kullanılmıştır. Sokoto Devletinin kuruluş döneminde Arap dili ile yazılan yüzlerce eserin içeriğinin İslâm eğitimi ve ahlakının etrafında şekillendiği tespit edilmiştir. Benzer şekilde medrese ve kurumlarda Arap dili eğitimi yanında Kur'ân öğretimi, kelâm, fıkıh, hadis gibi İslâm ilimlerine öncelik verilmiştir. Bu noktadan hareketle Sokoto Devletinde Arap dilinin yayılması Müslümanların İslâm ilimlerini öğrenme, öğretme ve yaşama çabaları ile açıklanabilmektedir. Arap dili, bu bölgede yaşayan yerlilerde ilmî seviyeyi yükseltmiş ve eğitimde kurumsallaşmayı sağlamıştır. Bölge âlimlerine asırlardır nesilden nesile zenginleşerek aktarılan İslâm literatürünün anahtarını sunmuştur. Anadolu ve Kuzey Afrika coğrafyalarında dilleri ve kültürleri farklı olan Müslümanlarda olduğu gibi Sokoto Devletinde de Arap dilinin İslâmiyet'i temsil eden ortak bir dil olduğu, İslâm ilimleri için bir anahtar olarak telakki edildiği ve Afrika toplumunda ilmî ve kültürel ilerlemeyi sağladığı tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
Arabic is widely spoken in Nigeria, a Sub-Saharan African country. This study seeks to answer the question of how Arabic, a new language distinct from the local languages despite being far from the Arabian Peninsula, became a widely used and understood language in Nigeria. In this context, it has been determined that Arabic gained popularity during the Sokoto State period (1812-1903) in Nigeria's history, especially during the reign of its founder, Osman ibn Fudi (d. 1817). Examining the status of Arabic in the early periods of the Sokoto State will place the existence of Arabic used in Nigeria on a historical basis. Therefore, this study addresses the establishment and development of the Arabic language in the state in question. Within this framework, firstly, the Sokoto State is examined in its historical, scientific, geographical and ethnic aspects based on the descriptive method. By analyzing the social structures in the Hevsa region, traces of the factors that were effective in the spread of the Arabic language are traced. Osman ibn Fudi and Osman ibn The status of Arabic during the time of Fudi, Arabic education, written works, and the influence of Arabic on local languages were examined. Data analysis was used on the Arabic texts we examined. It was determined that the content of hundreds of works written in Arabic during the founding of the Sokoto State was shaped around Islamic education and ethics. Similarly, in madrasas and institutions, priority was given to Islamic sciences such as Quranic instruction, theology, jurisprudence, and hadith, in addition to Arabic language education. Therefore, the spread of Arabic in Sokoto State can be explained by Muslims' efforts to learn, teach, and practice Islamic sciences. It has been determined that, just like the Muslims with different languages and cultures in Anatolia and North Africa, the Arabic language is a common language representing Islam in Sokoto State, is considered a key to Islamic sciences, and ensures scientific and cultural progress in African society.
Benzer Tezler
- Abdullah b. Fûdî ve Ziyâ'ü't-Te'vîl Fî Meâni't-Tenzîl adlı tefsiri
Abdullah b. Fodio and his tafsir work named Diya 't-Ta'wil Fi Ma`ana at-Tanzil
İFEOLUWA SİDDİQ OYELAMİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
DinErciyes ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. LÜTFULLAH CEBECİ
- Osmanlı Devleti'nin Afrika'da Avrupa sömürgeciliğine karşı siyaseti (XIX. yüzyıl ve XX. yüzyılın başları)
Ottoman Empire?s policy against European colonization in Africa (19th century and beginning of the 20th century)
MUHAMMED TANDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Tarihİstanbul Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET KAVAS
- İslam'ın Nijerya bölgesi'nde yayılışı
The spread of İslam in Nigerian region
MUSA UMAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Sanat Tarihiİstanbul Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MAHFUZ SÖYLEMEZ
- Climate responsive architecture in Sokoto, Nigeria
Başlık çevirisi yok
IBRAHIM MUBARAK BELLO
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
MimarlıkBahçeşehir ÜniversitesiMimarlık, Planlama ve Tasarım Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MELTEM VATAN
- SGLC: A logical clock using succinct graphs
SGLC: Öz çizge gösterimleri ile bir mantıksal saat
SAIDU ALIYU ISA SOKOTO
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolOrta Doğu Teknik ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERTAN ONUR