Acil serviste sepsis tanısı konulan hastaların başvuru pH, laktat ve be düzeylerinin cinsiyete göre prognoz ve 30 günlük mortalite üzerine etkisinin araştırılması
Investigation of the effect of admission pH, lactate, and base excess levels on prognosis and 30-day mortality in patients diagnosed with sepsis in the emergency department
- Tez No: 975100
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SADİYE YOLCU SEVEN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Acil Tıp, Emergency Medicine
- Anahtar Kelimeler: Sepsis, laktat, baz eksisi, mortalite, acil servis, Sepsis, lactate, base excess, mortality, emergency department
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Adana Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Acil Tıp Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Acil Serviste Sepsis Tanısı Konulan Hastaların Başvuru Ph, Laktat ve Baz Eksisi Düzeylerinin Cinsiyete Göre Prognoz ve 30 Günlük Mortalite Üzerine Etkisinin Araştırılması Giriş ve Amaç: Sepsis, yüksek mortalite ve ciddi organ disfonksiyonu ile seyreden, acil müdahale gerektiren kritik bir tablodur. Skorlama sistemleri ve biyobelirteçler prognoz tahmininde kullanılmakla birlikte, tek başlarına yeterli değildir. Özellikle cinsiyetin immün yanıt ve mortalite üzerine etkisi dikkat çekmektedir. Bu çalışmada, acil serviste sepsis tanısı alan hastalarda başvuru anındaki pH, laktat ve baz eksisi düzeylerinin, cinsiyete göre 30 günlük mortaliteyle ilişkisi değerlendirilmiştir. Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif gözlemsel çalışma olarak planlanmıştır. 2023 yılı boyunca Adana Şehir Hastanesi acil servisine başvuran, 18 yaş üstü, sepsis tanısı almış 210 hastayı kapsamaktadır. Tüm hastaların yaş, cinsiyet, komorbiditeleri, başvuru anındaki pH, laktat ve baz eksisi (BE) düzeyleri, enfeksiyon odağı, kültür sonuçları, acil servisteki sonlanımları, yatış birimi ve süresi ile 30 günlük mortalite durumları kaydedilerek analiz edilmiştir. Veriler SPSS 22.0 programı ile değerlendirilmiş, ROC analizi ile pH, laktat ve BE' nin mortalite öngörüsündeki gücü hesaplanmıştır. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 210 sepsis hastasının %61,4'ü 30 gün içinde exitus olmuş, kadınların mortalite oranı erkeklerden yüksek olmasına rağmen fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. En sık komorbidite hipertansiyon iken, mortalite ile en güçlü ilişkili komorbiditeler kalp yetmezliği (p=0,027) ve malignite (p=0,021) olmuştur. Başvuru anındaki pH, laktat ve baz eksisi değerleri mortal seyirle anlamlı ilişkili bulunmuş; exitus grubunda pH düşük, laktat ve negatif baz eksisi daha yüksek saptanmıştır (tümünde p<0,001). ROC analizinde baz eksisi AUC=0,720, pH AUC=0,683 ve laktat AUC=0,662 ile anlamlı öngörücüler olarak saptanmış; cut-off değerleri sırasıyla -2,25 mmol/L, 7,245 ve 13,5 mmol/L olarak hesaplanmıştır. Lojistik regresyon analizinde ise yüksek laktat düzeyi, yoğun bakım yatışı ve kalp yetmezliği varlığı 30 günlük mortaliteyi bağımsız olarak artıran en önemli faktörlerdir. Sonuç: Acil serviste sepsis tanısı alan hastalarda düşük pH ve baz eksisi ile yüksek laktat düzeyleri, 30 günlük mortaliteyi öngörmede değerli biyobelirteçler olup, erken risk sınıflandırması ve tedavi planlamasında yol gösterici olabilir.
Özet (Çeviri)
Investigation of the Effect of Admission pH, Lactate, and Base Excess Levels on Prognosis and 30-Day Mortality by Gender in Patients Diagnosed with Sepsis in the Emergency Department Introduction and Aim: Sepsis is a critical condition characterized by high mortality and severe organ dysfunction that requires urgent intervention. Although scoring systems and biomarkers are used to predict prognosis, they are often insufficient when used alone. In particular, gender-related differences in immune response and mortality have gained attention. This study aimed to evaluate the relationship between admission pH, lactate, and base excess (BE) levels and 30-day mortality in sepsis patients, stratified by gender. Materials and Methods: This study was designed as a retrospective observational analysis. It included 210 patients over the age of 18 who were diagnosed with sepsis and admitted to the emergency department of Adana City Hospital throughout 2023. Data on demographics, comorbidities, initial pH, lactate, BE levels, infection source, culture results, clinical outcomes, hospitalization units and duration, and 30-day mortality were recorded. Statistical analyses were performed using SPSS version 22.0, and the predictive value of pH, lactate, and BE for mortality was assessed using ROC curve analysis. Results: Among the 210 patients included, 61.4% died within 30 days. Although mortality was higher in female patients, the difference was not statistically significant. Hypertension was the most common comorbidity; however, heart failure (p=0.027) and malignancy (p=0.021) were the comorbidities most strongly associated with mortality. Lower pH and BE levels, along with elevated lactate levels, were significantly associated with mortality (all p<0.001). ROC analysis showed BE (AUC=0.720), pH (AUC=0.683), and lactate (AUC=0.662) as significant predictors, with respective cut-off values of -2.25 mmol/L, 7.245, and 13.5 mmol/L. Logistic regression identified elevated lactate, ICU admission, and the presence of heart failure as independent predictors of 30-day mortality. Conclusion: In patients diagnosed with sepsis in the emergency department, low pH and base excess levels along with elevated lactate levels are valuable biomarkers for predicting 30-day mortality and may guide early risk stratification and treatment planning.
Benzer Tezler
- Acil serviste sepsis tanısı konulan hastaların kan üre azotu(BUN)/ albumin oranının mortaliteyi öngörmedeki etkisi
Association between blood urea nitrogen to albumin ratio in predicting mortality in patients with sepsis at the emergency department
RABİA TARĞIL AYHAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Acil TıpAydın Adnan Menderes ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SELÇUK EREN ÇANAKÇI
- Sepsis hastalarında CALLY skorunun kullanımı
Usage of the CALLY score in patients with sepsis
AYŞE BEGÜM ÇAKIR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Acil Tıpİstanbul Medeniyet ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
DOÇ. GÖRKEM ALPER SOLAKOĞLU
UZMAN KERİM ERİM
- Acil servise akut ve/veya kronik böbrek yetersizliği ile başvurup acil diyaliz tedavisi yapılan hasta sıklığı, endikasyonları, renal yetersizlik etiyolojisi ile hasta ve renal sağ kalımın değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
GÖKHAN BURUL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
NefrolojiSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NUMAN GÖRGÜLÜ
- Thioldisülfit düzeylerinin sepsis hastalarındaki tanısal etkinliği
Diagnostic efficacy of thioldisulfite levels in sepsis patients
MEHMET ALAÇAM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
İlk ve Acil YardımSakarya ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YUSUF YÜRÜMEZ
- Basit ve komplike akut apandisit ayrımında sistemik inflamasyon belirteçlerinin rolü: 3 yıllık retrospektif inceleme
The role of systemic inflammatory markers in distunguishing simple and complex acute appenditis: 3 year retrospektif examination
SEÇİL YEŞİLALİOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Acil TıpSağlık Bilimleri ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZGÜR SÖĞÜT