Psikolojik tepkisellik kuramı bağlamında oynanabilir reklamlar
Playable ads in the context of psychological reactance theory
- Tez No: 975160
- Danışmanlar: PROF. DR. SÜLEYMAN KARAÇOR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Reklamcılık, Psikoloji, İletişim Bilimleri, Advertising, Psychology, Communication Sciences
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Reklamcılık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Reklamcılık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, dijital reklamcılıkta yenilikçi bir format olan oynanabilir reklamların kullanıcı algıları üzerindeki psikolojik etkilerini, Psikolojik Tepkisellik Kuramı çerçevesinde incelemektedir. Araştırma; algılanan kontrol, özgürlük tehdidi, anlık öfke ve bilişsel tepki değişkenleri arasındaki ilişkileri anlamayı amaçlamış ve çevrim içi anket yöntemiyle 593 katılımcıdan elde edilen veriler, yapısal eşitlik modellemesi (SEM) ile analiz edilmiştir. Psikolojik Tepkisellik Kuramı, bireylerin özgürlüklerinin tehdit edildiği durumlarda rahatsızlık hissederek duygusal ve bilişsel karşı-tepkiler geliştirme eğilimini açıklamaktadır Araştırma bulguları, özgürlük tehdidi algısının anlık öfkeyi güçlü bir şekilde artırdığını (β = +0.74) ve bireylerin rahatsızlık ve olumsuz duygular yaşamasına yol açtığını göstermektedir. Ayrıca özgürlük tehdidi, reklamı sorgulama, eleştirme ve manipülatif bulma gibi bilişsel direnç tepkilerini anlamlı düzeyde artırmıştır (β = +0.35). Bununla birlikte, algılanan kontrolün özgürlük tehdidi ile pozitif ilişki göstermesi (β = +0.10), kontrol algısının her zaman tehdit algısını azaltmayabileceğini ortaya koymaktadır. Öte yandan, algılanan kontrolün bilişsel direnç tepkilerini beklenmedik şekilde artırdığı görülmüştür (β = +0.28). Bu durum yüzeysel kontrol hissinin manipülatif algıları tetikleyebileceğini işaret etmektedir. Bu çalışma, oynanabilir reklamların tasarımında kontrol ve özgürlük algıları arasındaki hassas dengenin önemini vurgulamaktadır. Bireylerin özgürlük algısını destekleyen reklam tasarımlarının, reklam etkinliğini artırabileceği ve olumsuz tepkileri azaltabileceği öne sürülmektedir. Sonuç olarak bu araştırma, dijital reklamcılık stratejilerinde yalnızca teknik değil, psikolojik boyutların da dikkate alınması gerektiğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines the psychological effects of playable ads, an innovative format in digital advertising, on user perceptions within the framework of the Psychological Reactance Theory. The research focuses on understanding the relationships between perceived control, freedom threat, emotional responses (instant anger), and cognitive resistance. Data collected from 593 participants through an online survey were analyzed using structural equation modeling (SEM). Psychological Reactance Theory explains individuals' tendency to experience discomfort and develop emotional and cognitive counter-reactions when their freedom is perceived to be threatened. The findings reveal that the perception of a freedom threat significantly increases instant anger (β = +0.74), leading to discomfort and negative emotions. Additionally, freedom threat was found to meaningfully enhance cognitive resistance behaviors, such as questioning, criticizing, and perceiving the advertisement as manipulative (β = +0.35). However, perceived control exhibited a positive relationship with freedom threat (β = +0.10), indicating that control perception does not always mitigate the sense of threat. Furthermore, perceived control unexpectedly increased cognitive resistance behaviors (β = +0.28), suggesting that a superficial sense of control may trigger perceptions of manipulation. This study highlights the critical importance of balancing control and freedom perceptions in the design of playable ads. Advertising designs that support users' sense of freedom may enhance ad effectiveness while reducing negative reactions. In conclusion, the research underscores the need to consider not only technical but also psychological dimensions in digital advertising strategies.
Benzer Tezler
- Tüketicilerin zaman ve ürün miktarı kısıtlılığı koşullarındaki tepkisel satın alma davranışlarının psikolojik reaksiyon kuramı bağlamında incelenmesine yönelik ampirik bir çalışma
Experimental research of consumers impulse buying behavior at the time and product quantity scarcity condition by the pscyhological reaction theory
FATMA İREM KONYALIOĞLU
- Üniversite öğrencilerinde ebeveyn kabulü ile psikolojik uyum arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of relationship between parental acceptance and psychological adjustment in university students
GÜLER KAVAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
PsikolojiAnkara ÜniversitesiEğitimde Psikolojik Hizmetler Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İLHAN YALÇIN
- Üniversite ögrencilerinde çocukluk çağı travmaları ile duygusal tepkisellik, kendine zarar verme davranışları, dissosiyasyon ve benlik ikilemi arasındaki ilişkinin incelenmesi
The investigation of relationship between childhood traumas and emotional reactivity, self-harming behaviors, dissociation and self-ambivalence in university students
KAMALA KHALINBAYLI
Doktora
Türkçe
2023
Psikolojiİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaSosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERDİNÇ ÖZTÜRK
- Tütün kontrol çalışmaları kapsamındaki yasal uyarıların üniversite öğrencilerinin sigara alışkanlıkları ve reaktans dereceleri üzerine etkisi
The effect of anti-tobacco warning messages on university students' smoking behaviour and reactance degrees
NİHAN TOMRİS KÜÇÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
İşletmeEskişehir Osmangazi Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. B. ZAFER ERDOĞAN
- Afet çalışanlarında travma sonrası stres belirtileri, tükenmişlik belirtileri ve depresif belirtilerin yordayıcısı olarak duygusal emek, hayatta kalanla özdeşim ve kaynak kaybı değişkenlerinin rolünün incelenmesi
Investigating the role of emotional labor, survivor identification and resource loss variables as predictors of posttraumatic stress symptoms, burnout symptoms and depressive symptoms in disaster workers
HATİCE FEYZA ÖZTÜRK