Yapay zekâ ve günümüz sanatı
Artificial intelligence and today's art
- Tez No: 975291
- Danışmanlar: DOÇ. ÖZLEM GÖK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Güzel sanatlar, Fine arts
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Güzel Sanatlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Resim Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, yapay zekânın günümüz sanat alanındaki konumunu felsefi, estetik ve teknolojik boyutlarıyla ele alarak, yapay zekâ ile üretilen görsel içeriklerin sanat olarak kabul edilip edilemeyeceği sorusu etrafında şekillenmektedir. Sanat tarihinde teknolojik gelişmelerle ortaya çıkan kırılma noktalarından yola çıkılarak, günümüz sanat ortamında yapay zekânın etkisi tarihsel bir bağlama yerleştirilmiş ve sanatın dönüşen doğası değerlendirilmeye çalışılmıştır. Araştırmanın temel problemi, yapay zekâ ile üretilen içeriklerin sanat olarak tanımlanıp tanımlanamayacağı ve tanımlanabiliyorsa hangi ölçütlere göre değerlendirilmesi gerektiğidir. Araştırmanın üç alt problemi bulunmaktadır. Birincisi, yapay zekânın bu süreçte bir sanatçı mı yoksa sanatçıya hizmet eden bir araç mı olduğu sorusudur. Diğer alt problemler ise yapay zekâ programlarının ayırt edici özelliklerinin neler olduğu; yapay zekâ kullanarak öne çıkan sanatçıların kimler olduğu ve bu sanatçıların üretim süreçlerini nasıl kurguladıklarıdır. Kuramsal çerçevede, yapay zekâ teknolojisinin gelişim süreci, öğrenme modelleri ve sanatla ilişkisi açıklanmış; sanat tarihinde yaşanan dönüşümler ve dijitalleşme süreci üzerinden güncel tartışmalara ulaşılmıştır. Frankfurt Okulu'nun kültür endüstrisi eleştirileri, Baudrillard'ın simülasyon kuramı gibi yaklaşımlar ile yapay zekâ estetiği, tüketim kültürü ve fast art gibi güncel kavramlar tartışmaya dâhil edilmiştir. Sanatın tanımlanmasının güçleştiği bu dönemde, yapay zekâ özgünlük ve yaratıcılık bağlamında incelenmiş; bu bağlamda sanatın yeni ifade imkânları ve sınırları sorgulanmıştır. İkinci bölümde ise Midjourney, DALL-E, Adobe Firefly gibi güncel yapay zekâ programları ve modelleri ile bunların ayrıştırıcı özellikleri ele alınmış bu programları sanatsal üretim süreçlerinde kullanan Refik Anadol, Sougwen Chung, Mario Klingemann gibi yapay zekâ ile üretim yapan sanatçıların kullandıkları yöntemler ve yaklaşımları analiz edilmiştir. Çalışmada nitel araştırma yöntemleri benimsenmiş; literatür taraması, yapay zekâ programlarının karşılaştırmalı analizi ve uluslararası düzeyde öne çıkan sanatçıların üretim süreçleri betimsel analiz yöntemiyle incelenmiştir. Bulgular, yapay zekânın yaratıcı sürecin önemli bir bileşeni haline geldiğini ortaya koymaktadır. Ancak yapay zekânın tam anlamıyla bağımsız bir sanatçı olarak kabul edilip edilemeyeceği konusu hâlâ tartışmalıdır.
Özet (Çeviri)
This study examines the position of artificial intelligence (AI) in contemporary art from philosophical, aesthetic, and technological perspectives, focusing on the question of whether visual content produced by artificial intelligence can be considered art. Drawing on historical turning points in art driven by technological advancements, the impact of artificial intelligence on the contemporary art scene is situated within a historical framework, and the evolving nature of art is critically evaluated. The primary research problem concerns whether visual content generated through AI can be defined as art and, if so, according to which criteria it should be assessed. The study also identifies three secondary research problems. The first concerns whether AI can be regarded as an autonomous artist or merely as a tool serving the human artist. The other secondary problems examine the distinguishing features of AI programs, the artists who stand out in producing work with AI, and how these artists structure their creative processes. Within the theoretical framework, the study elaborates on the development of artificial intelligence technologies, their learning models, and their relationship with art, while situating these discussions within the historical transformations of art and the process of digitalization. Critical approaches such as the Frankfurt School's notion of the culture industry and Baudrillard's theory of simulation are incorporated alongside contemporary concepts including AI aesthetics, consumer culture, and fast art. In an era in which the definition of art has become increasingly ambiguous, artificial intelligence is examined in relation to originality and creativity, thereby questioning the emerging expressive possibilities and shifting boundaries of artistic production. The second chapter examines contemporary AI programs and models, including Midjourney, DALL-E, and Adobe Firefly, with a focus on their distinguishing features. It also analyzes the methods and approaches of artists who employ these programs in their creative processes, such as Refik Anadol, Sougwen Chung, and Mario Klingemann. The study employed qualitative research methods, including a literature review, a comparative analysis of AI programs, and a descriptive analysis of the creative processes of internationally prominent artists. The findings reveal that AI has become a crucial component of the creative process. However, whether AI can be regarded as an independent artist remains controversial.
Benzer Tezler
- Gelişen teknolojilerin dijital sanat alanında oluşturduğu yeni temalar ve mimarlığa katkıları
New themes formed by advanced technologies in the field of digital art and their contributions to architecture
ZEYNEP E. AKTEN
- Kadın imgesine bilim ile teknolojinin etkileri: Siborgfeminist sanat ve siberfeminist sanat
Effects of science and technology on woman image: Cyborgfeminist art and cyberfeminist art, postgraduate art study report
NURAN ERMİŞ
- Üstün zekâlı ve yetenekli bireylerin eğitimi politikalarına yönelik nitel bir çalışma
A qualitative study about education policies for gifted and talented individuals
NECATİ BİLGİÇ
- Günümüz çağdaş sanatında disiplinlerarası bir kavram olarak posthuman beden
Posthuman body as an interdisciplinary concept in today's contemporary art
MUSTAFA KEMAL YURTTAŞ
