Okul yöneticilerinin kayırmacılık davranışları ile örgütsel mutluluk arasındaki ilişki
The relationship between school administrators' favoritism behaviours and organizational happiness
- Tez No: 975317
- Danışmanlar: PROF. DR. ABİDİN DAĞLI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Grup kayırma, Okul yöneticileri, Yönetici davranışı, Örgütsel mutluluk, Favoritism, Happiness, Organizational Happiness, Group favouritism, School administrators, Manegerial behavior
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dicle Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, kamu ortaokullarında görevli öğretmenlerin algılarına göre okul yöneticilerinin kayırmacılık davranışları ile örgütsel mutluluk arasındaki ilişkiyi saptamaktır. Araştırma, nicel araştırma modellerinden betimsel ve ilişkisel tarama modeli kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini, 2023-2024 eğitim-öğretim yılında, Diyarbakır İli merkez ilçelerdeki (Sur, Yenişehir, Kayapınar, Bağlar) 111 kamu ortaokulu ve bu okullarda görevli 3678 öğretmen, örneklemini ise evrenden random yöntemi ile seçilen 37 kamu ortaokulu ve bu okullarda görevli 418 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama araçları olarak Erdem ve Meriç (2012) tarafından geliştirilen“Okul Yönetiminde Kayırmacılık Ölçeği”ile Bulut (2015) tarafından geliştirilen“Okul Örgütsel Mutluluk Ölçeği”kullanılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen bazı önemli bulgular şöyle sıralanabilir: (1) Öğretmenlerin kendi okul yöneticilerinin kayırmacılık davranışlarına yönelik algılarının genel ortalaması“nadiren”düzeyinde saptanmıştır. Öğretmen algılarına göre kayırmacılıkla ilgili boyutlar da sırasıyla; planlama, örgütleme ve koordinasyon“bazen”düzeyinde, değerlendirme ise“nadiren”düzeyinde saptanmıştır. (2) Öğretmenlerin cinsiyetlerine göre koordinasyon boyutu hariç bütün boyutlarda ve ölçek genelinde, sendika üyeliği değişkenine göre ise planlama, örgütleme boyutlarında ve ölçek toplamında algıları arasında anlamlı fark saptanmıştır. Diğer taraftan öğretmenlerin öğrenim durumu, medeni durum, mesleki kıdem ve okulun büyüklüğü değişkenlerine göre algıları arasında anlamlı fark saptanmamıştır. (3) Öğretmenlerin örgütsel mutluluk algılarının genel ortalaması“katılıyorum”(yüksek) düzeyde saptanmıştır. Bununla birlikte, öğretmen algılarına göre örgütsel mutlulukla ilgili boyut ortalamaları ise sırasıyla mesleki tutum ve paydaşlarla iletişim boyutu“kesinlikle katılıyorum”düzeyinde, ekonomik koşullar, yönetimsel süreçler ve mesleki adanmışlık ise“katılıyorum”düzeyinde saptanmıştır. (4) Öğretmenlerin örgütsel mutluluğa ilişkin algıları arasında cinsiyet değişkenine göre mesleki tutum boyutunda, okulun büyüklüğü değişkenine göre ise mesleki adanmışlık boyutunda anlamlı farklılık saptanmıştır. Öğrenim durumu, medeni durum, mesleki kıdem ve sendika üyeliği değişkenlerine göre ise öğretmen algıları arasında anlamlı farklılık saptanmamıştır. (5) Öğretmenlerin algılarına göre okul yöneticilerinin kayırmacılık davranışları ile örgütsel mutluluk arasında negatif yönde, düşük düzeyde anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Okul yönetiminde kayırmacılığın örgütsel mutluluğun anlamlı bir yordayıcısı olduğu tespit edilmiştir. Okul yöneticilerinin kayırmacılık davranışları örgütsel mutluluğun %5'ini açıklamaktadır. Bu bulgular ışığında okul yöneticilerinin kayırmacılık davranışlarının örgütsel mutluluk üzerinde dikkate değer ölçüde olumsuz etkisi olduğu söylenebilir.
Özet (Çeviri)
The purpose of this research is to determine the relationship between favoritism behaviors of school administrators and organizational happiness according to the perceptions of teachers working in public secondary schools. The research was conducted using descriptive and correlational surveys, which are quantitative research models. The universe of the research consists of 111 public secondary schools in the central districts of Diyarbakır Province (Sur, Yenişehir, Kayapınar, Bağlar) and 3678 teachers working in these schools in the 2023-2024 academic year, and the sample consists of 37 public secondary schools selected randomly from the universe and 418 teachers working in these schools. The“Favoritism Scale in School Administration”developed by Erdem and Meriç (2012) and the“School Organizational Happiness Scale”developed by Bulut (2015) were used as data collection tools in the research. Some important findings obtained as a result of the research can be listed as follows: (1) The general average of teachers' perceptions of favoritism behaviors of their school administrators was determined as“rarely”. According to teachers' perceptions, the dimensions related to favoritism were determined as“sometimes”in planning, organizing and coordination, and“rarely”in evaluation. (2) A significant difference was determined between the perceptions of teachers in all dimensions and in the scale in general, except for the coordination dimension, according to their gender, and in planning, organizing dimensions and in the total scale according to the union membership variable. On the other hand, no significant difference was determined between the perceptions of teachers according to the variables of educational status, marital status, professional seniority and size of the school. (3) The general average of teachers' organizational happiness perceptions was determined as“agree”(high). However, according to teachers' perceptions, the dimension averages related to organizational happiness were determined as“strongly agree”in professional attitude and communication with stakeholders, and“agree”in economic conditions, administrative processes and professional commitment. (4) A significant difference was found in the professional attitude dimension among teachers' perceptions of organizational happiness according to the gender variable and in the professional commitment dimension according to the school size variable. No significant difference was found between teachers' perceptions according to the variables of education status, marital status, professional seniority and union membership. (5) According to teachers' perceptions, a negative and low-level significant relationship was found between school administrators' favoritism behaviors and organizational happiness. It was found that favoritism in school administration was a significant predictor of organizational happiness. School administrators' favoritism behaviors explained 5% of organizational happiness. In the light of these findings, it can be said that school administrators' favoritism behaviors have a significant negative effect on organizational happiness.
Benzer Tezler
- Okul yöneticilerinin kayırmacılık davranışları ile öğretmenlerin örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişki
The relation between school principals' favoritism behaviours and teachers' organisational commitment
AYTEKİN KESKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimEskişehir Osmangazi ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYHAN AYDIN
- Okul yöneticilerinin kayırmacılık davranışları ile öğretmenlerin örgütsel sinizm düzeyleri arasındaki ilişki
The relationship between favoritism behavior of school administrators and the level of organizational cynicism of teachers
SERKAN TURAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Eğitim ve Öğretimİstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ ÖZDEMİR
- İlkokul öğretmenlerinin algılarına göre okul yöneticilerinin kayırmacılık davranışları ile örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişki
The relationship between school principal' favauritism behaviors and organizational commitment loyalty according to primary school teachers' perceptions
ŞENAY UYSAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve Öğretimİstanbul Kültür ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DEMET ZAFER GÜNEŞ
- Okul yöneticilerinin kayırmacı davranışları ile öğretmenlerin örgütsel sinizm düzeyleri arasındaki ilişki
The relationship between school administrators nepotism behaviors and teachers' levels of organizational cynicism
DEMET KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve Öğretimİstanbul Kültür ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DEMET ZAFER GÜNEŞ
- Ortaokul yöneticilerinin kayırmacılık davranışları ile öğretmenlerin örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişki
The relationship between favouritism behaviours of secondary school administrators and organizational commitment of the teachers
ZÜHAL AKYOL
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimDicle ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ABİDİN DAĞLI