Diyabetli bireylerin aktiflik düzeyi ile ilişkili değişkenlerin belirlenmesi ve aktiflik düzeyinin geliştirilmesi
Determination of variables related to the activation level of individuals with diabetics and improvement of their activation level
- Tez No: 975400
- Danışmanlar: DOÇ. DR. DİLEK BÜYÜKKAYA BESEN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları, Endocrinology and Metabolic Diseases
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Hasta aktifliği, bireyin kendi sağlığını ve sağlık hizmetlerini yönetme konusundaki bilgi, beceri ve güvenini ifade eder. Diyabet gibi kronik hastalıklara sahip bireylerin, daha iyi öz-yönetim ve sağlık sonuçları elde edebilmesi için sağlık bakım hizmetlerine aktif katılım göstermeleri gereklidir. Bu durumun temelini hasta aktifliği oluşturmaktadır. Bu tanımlayıcı, ilişkisel ve deneysel olmak üzere iki aşamada yürütülen araştırmanın amacı, diyabetli bireylerin aktiflik düzeyi ile ilişkili değişkenleri belirlemek ve aktiflik düzeyini geliştirmektir. Çalışmanın birinci aşaması, Eylül 2021–Mayıs 2022 tarihleri arasında toplam 151 tip 2 diyabetli birey üzerinde yürütülmüştür. Veriler,“Tanıtıcı Bilgiler Soru Formu”,“Hasta Aktifliği Ölçüm Aracı (PAM)”ve“Çok Boyutlu Diyabet Anketi (ÇBDA)”ile toplanmıştır. Katılımcıların PAM puan ortalaması 68,86 olup çoğunluğu aktiflik düzeyi 3 ve 4'te yer almıştır. PAM toplam puanı ve aktiflik düzeyinin; cinsiyet, eğitim durumu, gelir düzeyi ve sağlığı algılama durumu gibi demografik değişkenlerle ilişkili olduğu bulunmuştur. Ayrıca komplikasyon nedeniyle hastane yatışı ve yatış sayısı, düzenli sağlık kontrolü, düzenli ayak kontrolü yaptırma, beslenme alışkanlığı, haftalık egzersiz süresi, diyabet tedavisine uyum ve alınan eğitim sayısı ile de anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Araştırmanın ikinci aşaması, randomize kontrollü çalışma olarak yürütülmüştür. Deney grubundaki tip 2 diyabetli bireylere aktifliği artırmaya yönelik, 8 hafta boyunca haftada üç gün gönderilen kısa mesajlardan oluşan çerçevelenmiş bir müdahale uygulanmıştır. Girişim sonrası 1. ve 3. aylarda her iki gruptan tekrar veri toplanmıştır. Bulgular, hasta aktifliğinin zamanla arttığını, ancak deney ve kontrol grupları arasında anlamlı fark olmadığını göstermiştir. Diyabet öz-bakım düzeyi her iki grupta da zamanla anlamlı biçimde artarken, öz-etkililik düzeyinde istatistiksel olarak anlamlı bir değişim saptanmamıştır. Sonuçlar, kısa mesaj müdahalesinin özellikle öz-bakım ve aktiflik alanlarında olumlu etkiler sağladığını ortaya koymaktadır. Müdahalenin, bireylerin ihtiyaç ve taleplerine göre kişiselleştirilerek yapılandırılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Patient activation refers to an individual's knowledge, skills, and confidence in managing their own health and healthcare. For individuals with chronic conditions such as diabetes, active participation in healthcare services is essential to achieve better self-management and health outcomes. Patient activation forms the foundation of this process. The aim of this two-phase study—comprising descriptive, correlational, and experimental components—was to identify the variables associated with patient activation levels among individuals with diabetes and to enhance these levels. The first phase of the study was conducted between September 2021 and May 2022 with a total of 151 individuals diagnosed with type 2 diabetes. Data were collected using the“Descriptive Information Questionnaire,”the“Patient Activation Measure (PAM),”and the“Multidimensional Diabetes Questionnaire (MDQ).”The mean PAM score of the participants was 68.86, with the majority falling within activation levels 3 and 4. The total PAM score and activation levels were found to be associated with demographic variables such as gender, education level, income status, and perceived health status. Significant associations were also identified with factors including hospitalization due to complications and the number of hospitalizations, regular health check-ups, regular foot examinations, dietary habits, weekly exercise duration, adherence to diabetes treatment, and the number of diabetes education sessions attended. The second phase of the study was conducted as a randomized controlled trial. Individuals in the intervention group received a structured patient activation enhancement program consisting of short text messages sent three times per week over eight weeks. Data were collected again from both groups at the first and third months following the intervention. The findings indicated that patient activation increased over time; however, no statistically significant difference was found between the intervention and control groups. While self-care scores significantly improved over time in both groups, no statistically significant change was observed in self-efficacy levels. The results suggest that the text messaging intervention had a positive impact particularly on self-care and patient activation. It is recommended that such interventions be personalized and structured according to individuals' needs and preferences.
Benzer Tezler
- DİYABETLİ HASTALARIN TEDAVİYE UYUMUNUN VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLERIN DEĞERLENDİRİLMESİ
EVALUATION OF ADAPTATION OF DIABETED PATIENTS TO TREATMEN AND RELATED FACTORS
DİDEM ŞAHİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜLEYMAN ERSOY
- Geriatrik diyabetli bireylerde diyabet yükü ve aktiflik düzeylerinin belirlenmesi
Determination of diabetes burden and activity levels in individualswith geriatric diabetes
MEHTAP BÖLÜKBAŞI
- Diyabet tanısı almış bireylerin hasta aktiflikleri ile tedaviye uyumları arasındaki ilişki
The relationship between patient activities and treatment compliance of individuals diagnosed with diabetes
NURAY PALA
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Halk SağlığıOndokuz Mayıs ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BİRSEN ALTAY
- Bir eğitim aile sağlığı merkezine kayıtlı Tip-2 diyabet tanılı bireylerin hastalığın yönetimi konusundaki yeterlilikleri ile HbA1c düzeyleri arasındaki ilişki
The relationship between the competencies of Type 2 DM patients registered at an training family health center in managing their disease and their HbA1c levels
ROJBİN ALPAYCI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiMarmara ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SALİHA SERAP ÇİFÇİLİ
- Development of mirna biomarkers for the differentiation between gingivitis and periodontitis: A pilot study
Gingivitis ve periodontitis ayrımı için mirna biyobelirteçlerinin geliştirilmesi: Pilot çalışma
DHAFIR LATIEF FAYADH FAYADH
Doktora
İngilizce
2023
BiyokimyaSüleyman Demirel ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA CALAPOĞLU