Çocuk tiyatrosunda kadın kahramanın yolculuğu: Ingeborg von Zadow oyunları
The journey of the female hero in children's theater: Ingeborg von Zadow plays
- Tez No: 975413
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ EYLEM EJDER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sahne ve Görüntü Sanatları, Performing and Visual Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Maltepe Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sahne Sanatları Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Tiyatro Sanat Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Toplumsal yapılar içinde tarih boyunca sessizleştirilen, edilginleştirilen ve temsil alanının dışında bırakılan çocuklar, kadınlar ve diğer dezavantajlı gruplar, yalnızca bireysel değil; yapısal bir bastırma düzeninin içinde konumlandırılmıştır. Bu çalışma, çocukluğun tarihsel, politik ve kuramsal temellerini inceleyerek, çocuğun yalnızca pedagojik değil; etik, estetik ve politik bir özne olarak yeniden düşünülmesine olanak tanımayı amaçlamaktadır. Feminist kuramın sunduğu ilişkisel öznellik, duygulanımsal yönelimler ve kapsayıcı politika anlayışı, çocuğun yaşadığı dışlanmayı görünür kılarken, aynı zamanda bu dışlanmaya karşı bir eleştiri ve yeniden temsil imkânı sunar. Tezin ilk bölümünde, çocuğun tarihsel inşası ve otoriteyle kurduğu ilişkiler aile ve okul bağlamında tartışılmış; ahlaki gelişim kuramları ve bu kuramlara yönelik feminist eleştiriler değerlendirilmiştir. Ardından, kadın ve çocuk arasında kurulan ortak kırılganlıklar incelenerek feminizmin çocuk haklarıyla kurduğu ilişkisel bağa dikkat çekilmiştir. Çocuğun politik özneliği, feminist pedagojik yaklaşımlarla birlikte değerlendirilmiş; özellikle paternalizme karşı geliştirilen özgürleştirici yaklaşımlar tartışılmıştır. Çocuğun sanat ve edebiyat yapıtlarındaki temsili üzerine odaklanan dördüncü bölümde, antikahraman figürü aracılığıyla çocuğun masumiyet kalıbından sıyrılarak daha dirençli, sorgulayıcı ve çatışmalı biçimlerde temsil edilişi ele alınmıştır. Bu bağlamda, Maureen Murdock'un Kadın Kahramanın Yolculuğu adlı çalışmasından ilhamla, çocuğun anlatı içindeki döngüsel ve içsel özneleşme süreci değerlendirilmiştir. Güçlenme anlatıları, edebi ve sanatsal direniş biçimleriyle birlikte çocukların söz ve alan kazandığı sahnelere dönüştürülmüştür. Beşinci bölümde feminist dramaturjinin temel yaklaşımları, kadın ve çocuk temsillerindeki kesişimsel kırılganlıklarla birlikte analiz edilmiş; bell hooks, Judith Butler ve Sara Ahmed'in kuramları ışığında duygular, kimlik ve temsil politikaları tartışılmıştır. Feminist etik ve politik duyarlılık bağlamında çocuğun, korunacak değil; tanınacak bir özne olarak düşünülmesinin önemi vurgulanmıştır. Altıncı bölümde, Ingeborg von Zadow'un Pompenya ve Sadece İkimiz adlı çocuk oyunları feminist dramaturjik bir çerçevede incelenmiştir. Oyunlardaki çocuk karakterlerin özneleşme süreçleri, sessizlik, oyun, direnç ve ilişkisel bağlar üzerinden değerlendirilmiştir. Von Zadow'un oyunlarında çocuk, yalnızca temsilde değil; dramaturjik yapı içinde de yön verici bir aktör olarak karşımıza çıkar. Bu sahnelerde çocuğun sesi, yalnızca duyulan değil; anlatıyı dönüştüren, anlamı kuran bir sese dönüşür. Bu bağlamda çalışma, feminist kuram, sanat ve çocukluk araştırmaları arasında kurulan kesişimsel bir alan içinde; çocuğu yalnızca anlatılan değil, anlatan olarak konumlandırarak, etik, estetik ve politik düzeylerde yeniden tanımlamayı hedeflemiştir.
Özet (Çeviri)
Throughout history, children, women, and other disadvantaged groups have been silenced, rendered passive, and excluded from the realm of representation within societal structures. This marginalization has not only been the result of individual prejudices, but a product of deeply rooted structural mechanisms. By examining the historical, political, and theoretical foundations of childhood, this study aims to reconceptualize the child not merely as a pedagogical subject, but as an ethical, aesthetic, and political agent. Feminist theory—through its notions of relational subjectivity, affective orientations, and inclusive political approaches—makes visible the structural exclusion experienced by children while also offering a critical and representational alternative to this exclusion. The initial section discusses the historical construction of childhood and the child's relationship with authority, particularly within the family and school settings. Theories of moral development are examined alongside feminist critiques of these frameworks. Furthermore, the shared vulnerabilities between women and children are analyzed, highlighting the relational bond feminism establishes with children's rights. The child's political subjectivity is addressed through feminist pedagogical approaches, with a focus on liberatory alternatives to paternalistic structures. The fourth chapter centers on the representation of the child in literary and artistic works. Through the figure of the anti-hero, the child is portrayed not within the confines of innocence, but in more resistant, inquisitive, and conflictual forms. In this context, inspired by Maureen Murdock's The Heroine's Journey, the child's cyclical and internal process of subjectification within narrative structures is explored. Narratives of empowerment, along with literary and artistic forms of resistance, are interpreted as scenes where children gain voice and space. In the fifth chapter, the foundational approaches of feminist dramaturgy are analyzed in conjunction with intersecting vulnerabilities of women and children. Drawing on the theories of bell hooks, Judith Butler, and Sara Ahmed, discussions on emotion, identity, and politics of representation are foregrounded. Within this ethical and political sensitivity, the significance of viewing the child not as a being to be protected, but as a subject to be recognized, is emphasized. The sixth chapter presents a feminist dramaturgical analysis of Ingeborg von Zadow's plays Pompenya and Only Us. The subjectification processes of the child characters in these works are evaluated through silence, play, resistance, and relational dynamics. In von Zadow's dramaturgy, the child is not only represented on stage but emerges as a narrative agent shaping the structure itself. In these theatrical spaces, the child's voice becomes not merely audible, but transformative—constructing meaning and altering the trajectory of the narrative. Within this framework, the study constructs an intersectional field across feminist theory, art, and childhood studies. It ultimately seeks to reposition the child not merely as the one who is narrated, but as the one who narrates—thereby redefining the child at ethical, aesthetic, and political levels.
Benzer Tezler
- George Bernard Shaw'un Silahlar ve Kahraman, Candida, Hiç Belli Olmaz ve İnsan, Üstün İnsan Oyunlarında 'eski' ve 'yeni' çatışması
'Old' versus 'new' in George Bernard Shaw's Arms and the Man, Candida, You Never Can Tell and Man and Superman
SUZİDİLARA EMRİYE ÇERKES
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
İngiliz Dili ve EdebiyatıAnkara ÜniversitesiBatı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BELGİN ELBİR
- Queering contemporary British theatre: Coming out in Zodwa Nyoni's Nine Lives and Rob Madge's My Son's a Queer (But What Can You Do?)
Çağdaş İngiliz tiyatrosunda bir kuir okuma: Zodwa Nyoni'nin Nine Lives ve Rob Madge'in My Son's a Queer (But What Can You Do?) oyunlarında açılma
YUNUS EMRE ÖZMEN
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
İngiliz Dili ve EdebiyatıAtatürk Üniversitesiİngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TUĞBA AYGAN
- İstanbul Şehir Tiyatrolarında 2017-2018 sezonunda sahnelenen çocuk oyunlarında toplumsal cinsiyet olgusunun analizi
The emphaisse of the phenomenon of gender in children's theatres that have been staged between 2017 and 2018 in İstanbul Municipal Theatre
YILTAN KAHRAMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Sahne ve Görüntü Sanatlarıİstanbul Aydın ÜniversitesiDrama ve Oyunculuk Ana Sanat Dalı
DOÇ. DR. MÜNİP MELİH KORUKÇU
- Nezihe Araz'ın tiyatrolarında tema ve yapı
Theme and structure in Nezihe Araz's theaters
FATİH BAYRAM
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Sahne ve Görüntü SanatlarıUşak ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ PULAT
- İstanbul Devlet Tiyatrosu'nda 1980 sonrasında sahnelenmiş çocuk oyunu metinlerinde cinsiyetçilik
Sexisim in the scripts of children's plays performed in İstanbul State Theatre after 1980
PINAR AKKUŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
SosyolojiMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MERAL ÖZBEK