Üniversite öğrencilerinde sosyal ağ bağımlılığının algılanan sosyal destek üzerindeki yordayıcı rolü
The predictive role of social media addiction on perceived social support among university students
- Tez No: 975584
- Danışmanlar: PROF. DR. OĞUZHAN ÇOLAKKADIOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Sosyoloji, Psychology, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Sosyal medya bağımlılığı, algılanan sosyal destek, üniversite öğrencileri, psikososyal etkileşim, Social media addiction, perceived social support, university students, psychosocial interaction
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Aile Danışmanlığı ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, üniversite öğrencilerinin sosyal medya bağımlılığı düzeyleri ile algıladıkları sosyal destek düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Dijitalleşmenin hız kazanmasıyla birlikte sosyal medya, bireylerin günlük yaşamlarının önemli bir parçası hâline gelmiş ve bireylerin sosyal ilişkilerini kurma, sürdürme ve düzenleme biçimlerini dönüştürmüştür. Bununla birlikte, sosyal medyanın yoğun ve kontrolsüz kullanımı sosyal ağ bağımlılığına yol açarak bireylerin psikososyal işlevselliklerini olumsuz yönde etkileyebilmektedir. Bu bağlamda, sosyal medya bağımlılığı ile algılanan sosyal destek arasındaki ilişkinin anlaşılması, genç yetişkinlerin sosyal bütünleşmeleri ve psikolojik iyi oluşlarının desteklenmesi açısından önemli bir araştırma alanı oluşturmaktadır. Araştırma ilişkisel tarama modeline dayalı nicel bir çalışmadır. Çalışmada veri toplama aracı olarak Sosyal Ağ Bağımlılığı Ölçeği (SABÖ) ve Algılanan Sosyal Destek Ölçeği – Revize Form (ASDÖ-R) kullanılmıştır. Ayrıca, katılımcılardan demografik bilgileri elde etmek amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen Kişisel Bilgi Formu uygulanmıştır. Araştırmanın örneklemini, 2024–2025 eğitim-öğretim yılında Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi'ne devam eden ve kolayda örnekleme yöntemiyle seçilen 338 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Veriler, betimsel istatistikler, Pearson korelasyon analizi ve çoklu regresyon analizleri aracılığıyla çözümlenmiştir. Elde edilen bulgular, sosyal medya bağımlılığı ile algılanan sosyal destek arasında negatif yönlü ve anlamlı bir ilişki olduğunu ortaya koymuştur. Sosyal medya bağımlılığı arttıkça, öğrencilerin aile, arkadaş ve öğretmen desteğini daha düşük düzeyde algıladıkları görülmüştür. Ayrıca sosyal medya bağımlılığının beş alt boyutu (Dikkat Çekme, Duygu Durum Değişikliği, Geri Çekilme Belirtileri, Çatışma ve Nüksetme) incelendiğinde, bu alt boyutların her birinin algılanan sosyal destek düzeylerini negatif yönde yordadığı tespit edilmiştir. Özellikle Duygu Durum Değişikliği ve Geri Çekilme Belirtileri alt boyutları, arkadaş ve öğretmen desteği ile olan ilişkilerde daha belirgin etki göstermiştir. Çoklu regresyon analizleri sonucunda sosyal medya bağımlılığı toplam puanının, algılanan sosyal desteğin alt boyutlarını anlamlı düzeyde yordadığı anlaşılmıştır. Bu bulgu, sosyal medya bağımlılığı düzeyi arttıkça bireylerin aileden, arkadaşlardan ve öğretmenlerden aldıkları sosyal desteği daha az algıladıkları yönündeki hipotezleri desteklemektedir. Araştırmanın sonuçları, üniversite öğrencilerinin sosyal medya kullanımlarına yönelik farkındalık çalışmaları yapılmasının ve sosyal destek sistemlerinin güçlendirilmesinin gerekliliğine işaret etmektedir. Psikolojik danışmanlık ve rehberlik hizmetlerinin, öğrencilerin dijital davranışlarının psikososyal etkilerini gözeterek yapılandırılması önerilmektedir. Ayrıca aile, öğretmen ve arkadaş desteğinin, gençlerin dijital dünyadaki dengeyi kurmalarında önemli bir rol oynadığı değerlendirilmektedir. Bu çerçevede, sosyal medya bağımlılığının genç bireylerin sosyal işlevsellikleri üzerindeki etkilerini anlamaya yönelik bu araştırma, uygulayıcılara ve araştırmacılara temel oluşturabilecek ampirik veriler sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the relationship between university students' levels of social media addiction and their perceived social support. With the acceleration of digitalization, social media has become a significant part of individuals' daily lives and has transformed how they establish, maintain, and regulate social relationships. However, the intense and uncontrolled use of social media can lead to social media addiction, which may negatively affect individuals' psychosocial functioning. In this context, understanding the relationship between social media addiction and perceived social support constitutes an important area of research for supporting young adults' social integration and psychological well-being. This is a quantitative study based on a correlational research design. The data collection tools included the Social Media Addiction Scale (SABÖ) and the Revised Perceived Social Support Scale (ASDÖ-R), along with a Personal Information Form developed by the researcher to collect demographic data. The sample consisted of 338 university students enrolled at Osmaniye Korkut Ata University during the 2024–2025 academic year, selected through a convenience sampling method. Data were analyzed using descriptive statistics, Pearson correlation, and multiple regression analyses. The findings revealed a significant negative relationship between social media addiction and perceived social support. As the level of social media addiction increased, students reported lower levels of perceived support from family, friends, and teachers. An examination of the five subdimensions of social media addiction—attention seeking, mood modification, withdrawal symptoms, conflict, and relapse—showed that each subdimension significantly and negatively predicted perceived social support. Notably, the subdimensions of mood modification and withdrawal symptoms had a more pronounced effect on perceived support from friends and teachers. Multiple regression analysis demonstrated that the total score of social media addiction significantly predicted the subdimensions of perceived social support. This finding supports the hypothesis that as social media addiction increases, perceived support from family, friends, and teachers decreases. The results of this study highlight the need to promote awareness of social media usage among university students and to strengthen social support systems. It is recommended that psychological counseling and guidance services be structured with consideration for the psychosocial impacts of students' digital behaviors. Furthermore, family, teacher, and peer support are considered critical in helping young individuals maintain balance in their digital lives. In this regard, the present study provides empirical data that may serve as a foundation for practitioners and researchers seeking to understand the impact of social media addiction on young adults' social functioning.
Benzer Tezler
- Üniversite öğrencilerinde sosyal ağ bağımlılığının öz-şefkat ve dengeli yaşam ile ilişkisinin incelenmesi
Investigating the relationship between social network addiction and self-compassion and balanced life among university students
SAFİYE ATA DOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Halk SağlığıEge ÜniversitesiMadde Bağımlılığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÖRKEM YARARBAŞ
DOÇ. DR. OSMAN HASAN TAHSİN KILIÇ
- Üniversite öğrencilerinde internet bağımlılığı ve ilişkili faktörlerin incelenmesi
Investigation of internet addiction and related factors in university students
ELİF TOPAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
HemşirelikÜsküdar ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ELÇİN BABAOĞLU
- Ağ kuşağının bilgi davranışları: Üniversite öğrencileri üzerine bir inceleme
Information behaviour of the net generation: An examination on university students
ÖMER DALKIRAN
Doktora
Türkçe
2018
Bilgi ve Belge YönetimiHacettepe ÜniversitesiBilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NAZAN UÇAK
- Üniversite öğrencilerinin sosyal medya bağımlılığının beğenilme arzusu ile ilişkisinin incelenmesi
An examination of the relationship between university students' social media addiction and desire to be liked
NİLAY KAHRAMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Psikolojiİstanbul Gelişim ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MÜJEN İLNEM
- Psikoloji öğrencilerinin akıllı telefon bağımlılığı düzeyleri ile beğenilme arzusu ve yalnızlık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi: İzmir örneği
Investigation of the relationship between smartphone addiction levels, desire for being liked and loneliness levels: İzmir example
UFUK SARIGÜL