Cumhuriyet dönemi çağdaş sanatçılardan Zeki Faik İzer, Sabri Berkel, Cemal Bingöl, Burhan Doğançay'ın eserlerinin biçimsel analizi ve karşılaştırmalı bir değerlendirme
A formal analysis and comparative evaluation of the works of contemporary Republican era artists Zeki Faik İzer, Sabri Berkel, Cemal Bingöl, and Burhan Doğançay
- Tez No: 975590
- Danışmanlar: PROF. DR. OSMAN ALTINTAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Cumhuriyet Dönemi, Soyut Sanat, Modernizm, Biçimsel Analiz, Geometrik biçimler, Geometrik form, Geometrik soyutlama, Non-figüratif sanat, Sanat, Türk resim sanatı, Çağdaş resim sanatı, Republican Period, Abstract Art, Modernism, Formal Analysis, Geometric formats, Geometric abstraction, Non-figürative art, Art, Turkish painting art
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Resim Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Cumhuriyet dönemi Türk sanatı, modernleşmenin estetik ve toplumsal yansımalarını taşır. Bu bağlamda, Zeki Faik İzer, Sabri Berkel, Cemal Bingöl ve Burhan Doğançay, özgün üsluplarıyla çağdaş bir sanat dili geliştirmiştir. Bu araştırmanın amacı, söz konusu sanatçıların eserlerinin estetik, teknik ve tematik yönlerini inceleyerek biçimsel benzerlik ve farklılıkları ortaya koymaktır. Araştırmada her sanatçıdan dört eser üzerinden biçimsel analiz yapılmış ve kompozisyon, renk, çizgi/kontür, doku ile mekânsal derinlik başlıklarında yapılandırılmış özel bir değerlendirme ölçeği kullanılmıştır. Analizler, on alan uzmanının görüşleriyle desteklenmiş, hem bireysel eser değerlendirmeleri hem de karşılaştırmalı bulgular sistematik olarak sunulmuştur. Bulgular, sanatçılar arasında planlı ve bütüncül bir kompozisyon anlayışının ortak olduğunu, ancak ritmik leke dağılımları, geometrik soyutlama, yoğunluk merkezli kurgular ve kolaj etkili yüzeyler gibi biçimsel ögelerde farklılıklar bulunduğunu göstermektedir. Renk, çizgi/kontür, doku ve mekânsal derinlik kullanımları da her sanatçıda özgün işlevler kazanmıştır. Sonuç olarak, dört sanatçı modernist estetik anlayışı paylaşmakla birlikte, kendi sanat dili içinde özgün yorumlar geliştirmiştir. Biçim, renk, doku ve mekân düzenlemeleri yalnızca estetik tercihler değil, aynı zamanda kültürel ifade araçlarıdır. Bu çalışma, modernist estetik eğilimlerin farklı sanatçılar tarafından nasıl yorumlandığını ortaya koyarak Türk resim sanatına önemli bir katkı sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
Republican-period Turkish art reflects the aesthetic and social manifestations of modernization. In this context, Zeki Faik İzer, Sabri Berkel, Cemal Bingöl, and Burhan Doğançay developed a contemporary artistic language with their unique styles. The aim of this study is to examine the aesthetic, technical, and thematic aspects of these artists' works and to reveal their formal similarities and differences. In the research, a formal analysis was conducted on four works from each artist, using a specially structured evaluation scale based on composition, color, line/contour, texture, and spatial depth. The analyses were supported by the opinions of ten field experts, and both individual work evaluations and comparative findings were systematically presented. The findings demonstrate that a planned and holistic sense of composition is common among the artists, yet there are differences in formal elements such as rhythmic stain distributions, geometric abstraction, density-centered constructions, and collage-like surfaces. The use of color, line/contour, texture, and spatial depth also acquires unique functions for each artist. In conclusion, although the four artists share a modernist aesthetic approach, each has developed original interpretations within their own artistic language. Form, color, texture, and spatial arrangements function not only as aesthetic choices but also as cultural means of expression. This study contributes significantly to Turkish painting by revealing how modernist aesthetic tendencies have been interpreted by different artists.
Benzer Tezler
- 1936-1950 yılları arası Güzel Sanatlar Akademisi:Léopold-Lévy Ve Atölyesi
Fine Arts Academy between 1936-1950: Léopold-Lévy And His Atelier
ŞEYDA ÜSTÜNİPEK
Doktora
Türkçe
2009
Sanat TarihiMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEYNEP İNANKUR
- 1930-1950 yılları arasında kültür ve sanat ortamına bir bakış, d Grubu
Başlık çevirisi yok
ZEYNEP YAMAN YASA
Doktora
Türkçe
1992
Güzel SanatlarHacettepe ÜniversitesiArkeoloji ve Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜNSEL RENDA
- Cumhuriyet Dönemi Türk resminde portre
Republic term portrait in Turkish art
NİDA GÜLER
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Güzel SanatlarFırat Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İSMAİL AYTAÇ
- Türk resim sanatında biçim kavramı ve Mübin Orhon'un resimlerinde soyutlama anlayışı
The concept of from in Turkish art and abstraction concept in Mübin Orhon's paintings
GÜNAY BAKIRCILAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Güzel SanatlarKütahya Dumlupınar ÜniversitesiResim Ana Sanat Dalı
DOÇ. DR. PELİN AVŞAR KARABAŞ