İlişki istikrarının yordayıcısı olarak problem çözme becerileri ve algılanan sosyal destek
Problem-solving skills and perceived social support as predictors of relationship stability
- Tez No: 975606
- Danışmanlar: PROF. DR. OĞUZHAN ÇOLAKKADIOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Aile Danışmanlığı ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın temel amacı, bireylerin romantik ilişkilerindeki istikrar düzeyini yordamada, sosyal problem çözme becerileri ve algılanan sosyal desteğin ayrı ayrı ve birlikte etkilerini incelemektir. Romantik ilişki istikrarı, bu çalışmada dört alt boyut kapsamında ele alınmıştır: ilişki doyumu, ilişkiye yapılan yatırım, alternatiflerin cazibesi ve ilişkiye bağlılık. Araştırma, Yatırım Modeli kuramsal çerçevesi temel alınarak yapılandırılmış; bireyin içsel baş etme kapasiteleri (problem çözme becerileri) ile çevresel kaynakları (algılanan sosyal destek) birlikte değerlendirilmiştir. Nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli benimsenerek yürütülen bu çalışmanın örneklemini, 2023–2024 akademik yılı Bahar döneminde Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi'nde öğrenim gören ve en az altı aydır romantik ilişki sürdüren 432 üniversite öğrencisi oluşturmuştur. Örneklem seçiminde ölçüt ve kolayda örnekleme teknikleri birlikte kullanılmıştır. Veriler, Kişisel Bilgi Formu, İlişki İstikrarı Ölçeği, Sosyal Problem Çözme Envanteri – Kısa Form ve Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmada veri toplama süreci hem çevrim içi anket formları hem de yüz yüze uygulamalar yoluyla gerçekleştirilmiştir. Analiz sürecinde, öncelikle değişkenler arası ilişkiler Pearson korelasyon katsayısı ile değerlendirilmiş; ardından her bir ilişki istikrarı alt boyutuna yönelik çoklu regresyon ve hiyerarşik çoklu regresyon analizleri uygulanmıştır. Hiyerarşik modellerde önce sosyal problem çözme becerileri, ardından algılanan sosyal destek değişkeni modele eklenmiş ve modelin açıklayıcılığındaki değişim incelenmiştir. Elde edilen bulgulara göre, bireylerin sosyal problem çözme becerileri ve algıladıkları sosyal destek düzeyleri ile ilişki istikrarı alt boyutları arasında anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Problem çözme becerileri ve algılanan sosyal destek, ilişki doyumu, ilişkiye yapılan yatırım ve ilişkiye bağlılık ile pozitif yönde; alternatiflerin cazibesi ile ise negatif yönde ilişkili bulunmuştur. Regresyon analizlerinde her iki değişken de ilişki istikrarı boyutlarını anlamlı şekilde yordamıştır. Özellikle algılanan sosyal desteğin modele bağımsız olarak katkı sağladığı ve bazı alt boyutlarda (özellikle bağlılık ve doyum) problem çözme becerilerinden daha güçlü bir yordayıcı olduğu ortaya konmuştur. Bu sonuçlar, bireyin romantik ilişkiyi sürdürme eğiliminde yalnızca ilişkisel faktörlerin değil, bireysel psikolojik kaynaklar ve sosyal çevre desteğinin de belirleyici olduğunu göstermektedir. Araştırma bulguları, Yatırım Modeli'nin ilişki doyumu, yatırım ve alternatifler çerçevesindeki açıklayıcılığını destekler nitelikte olmakla birlikte; modele bireyin baş etme becerilerinin ve sosyal destek kaynaklarının dahil edilmesiyle daha bütüncül bir değerlendirme sunulabileceğini göstermektedir. Bu bağlamda, romantik ilişki istikrarının değerlendirilmesinde hem bireysel yetkinliklerin hem de çevresel kaynakların birlikte ele alınması gerektiği vurgulanmaktadır. Araştırma sonuçları uygulama açısından da önemli çıkarımlar sunmaktadır. Özellikle aile danışmanlığı, çift danışmanlığı ve üniversite düzeyindeki psikolojik danışma hizmetlerinde, bireyin ilişki içi problem çözme becerilerinin geliştirilmesine ve sosyal destek sistemlerinin güçlendirilmesine yönelik müdahalelerin, ilişkisel bağlılık ve doyum üzerinde olumlu etkiler yaratabileceği düşünülmektedir. Bu kapsamda, çift ve birey temelli müdahale programlarının yapılandırılmasında psikososyal kaynakların bütüncül olarak değerlendirilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The primary aim of this study is to investigate the predictive roles of individuals' social problem-solving skills and perceived social support on the stability of romantic relationships. Relationship stability in this research is conceptualized through four sub-dimensions: relationship satisfaction, investment in the relationship, attractiveness of alternatives, and commitment. Grounded in the Investment Model, this study integrates individual coping capacities (problem-solving abilities) with environmental psychosocial resources (perceived social support) to present a multidimensional understanding of relationship maintenance. Utilizing a correlational research design, the sample comprised 432 undergraduate students enrolled at Osmaniye Korkut Ata University during the Spring semester of the 2023–2024 academic year. Participants were selected through a combination of criterion and convenience sampling techniques. Inclusion criteria required individuals to be in a romantic relationship for at least six months. Data were collected through the Personal Information Form, the Investment Model Scale, the Social Problem-Solving Inventory – Short Form, and the Multidimensional Scale of Perceived Social Support. Both face-to-face and online survey methods were employed. Descriptive statistics, Pearson correlation coefficients, and multiple and hierarchical regression analyses were conducted. In the hierarchical regression models, problem-solving skills were entered first, followed by perceived social support, allowing for examination of the incremental variance explained by each predictor on the sub-dimensions of relationship stability. Findings indicated that both problem-solving skills and perceived social support were significantly associated with all sub-dimensions of relationship stability. Specifically, these variables were positively correlated with relationship satisfaction, investment, and commitment, and negatively correlated with the attractiveness of alternatives. Regression results confirmed that both predictors significantly accounted for variance in all four outcomes. Notably, perceived social support contributed independently to the models and emerged as a stronger predictor than problem-solving skills, particularly for satisfaction and commitment dimensions. These results suggest that romantic relationship stability is influenced not only by internal relational dynamics but also by individual psychological competencies and external support systems. While the findings support the original structure of the Investment Model, incorporating individual and contextual variables enhances the explanatory power of the model. Therefore, the study offers an extended, multidimensional framework for understanding relationship maintenance. From an applied perspective, the findings emphasize the importance of integrating interpersonal skills training and social support enhancement strategies in psychological counseling and family therapy practices. Particularly in university settings, intervention programs that strengthen young adults' coping skills and social networks may contribute to healthier and more enduring romantic relationships.
Benzer Tezler
- Boşanmış aileye sahip bireylerde bağlanma stillerinin ilişki doyumu ve reddedilme duyarlılığı ile ilişkisi
The relationship of attachment styles between relationship satisfaction and rejection sensitivity in individuals with divorced family
ÖZGE NUR KAÇMAZ
- Beliren yetişkinlik dönemindeki bireylerde ilişki istikrarının yordayıcısı olarak algılanan ebeveyn tutumları ve flört şiddeti
Parental attitudes and dating violence perceived as predictors of relationship stability in individuals in emerging adulthood
ESMAHAN COŞGUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
PsikolojiEskişehir Osmangazi ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZERRİN BÖLÜKBAŞI MACİT
- Yetişkin bireylerde ilişki istikrarının yordanmasında duygusal zeka ve erken dönem uyumsuz şemaların rolü
The role of emotional intelligence and early maladaptive schemas in predicting relationship stability in adults
ÖZGE ŞEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
PsikolojiDüzce ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET SAPANCI
- Çocukluk çağı duygusal istismarının romantik ilişkilerde bağlanma stilleri ve bağımlılık ile ilişkisi
The relationship between childhood emotional abuse and attachment styles and dependency in romantic relationships
SUEDA SEVER
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
PsikolojiDoğuş ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BETÜL DURSUN ACEMOĞLU
- Yakın ilişkilerin istikrarlılık düzeyi ile duyarlı sevgi ve sıkıntıyı tolere etme düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between the level of stability of close relationships and the level of responsive love and tolerance of distress
BÜŞRA DİLARA ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Psikolojiİstanbul Gelişim ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYTEN ERDOĞAN