Takvîm-i Vekâyiʻ Gazetesi'nde çıkan haberler (M 1848-1852/H 1265-1268)
News articles published in the Takvîm-i Vekâyiʻ Newspaper (M 1848-1852/H 1265-1268)
- Tez No: 975676
- Danışmanlar: PROF. DR. BESİM ÖZCAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Takvîm-i Vekâyi, Sultan Abdülmecid, Tanzimat, Osmanlı Basını, Modernleşme, Bürokrasi, Takvîm-i Vekâyi, Sultan Abdülmecid, Tanzimat, Ottoman Press, Modernization, Bureaucracy
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Takvîm-i Vekâyi' Türk basın tarihinde özel bir yere sahiptir. 1831 yılından itibaren yayımlanmaya başlayan gazete, resmî bir yayın olması yanında, 1840 yılına kadar tek Türkçe gazete olma özelliğine de sahiptir. Buna ilaveten, 1840 tarihli Ceride-i Havadis gazetesi ile birlikte 1860'a kadar Türkçe basının iki temsilcisinden de birisi durumundadır. On dokuzuncu yüzyılın ortaları, Osmanlı Devleti'nde ve Avrupa'da ciddi değişim ve dönüşümün yaşandığı bir devir olması bakımından önem arz etmektedir. Osmanlı Devleti, Tanzimat Fermanı ile başlayan reformları teoriden pratiğe uygulamaya çalıştığı sırada, 1853 yılında Rusya ile savaşa dönüşecek olan sebepler silsilesi de ortaya çıkmaya başlamıştı. Bu çalışmada, ele alınan 1848-1852 yılları arasında Osmanlı Devleti, bir yandan Avrupa'daki anayasal hareketlerin ve siyasî çalkantıların ortaya çıkardığı diplomatik baskıyı göğüslemeye çalışırken diğer yandan da iç dinamikleri sağlıklı bir şekilde yönetmenin gayreti içindeydi. İşte bu çalkantılı döneme ilişkin gelişmeleri içeren Takvîm-i Vekâyi' nüshaları dönemin ruhunu yansıtan birer vesika hüviyetindedir. Gazete, devletin resmî kararlarını duyurduğu bürokratik bir bülten olmanın çok ötesinde bir misyon yüklenmekte olup Tanzimat ideolojisinin toplumsal tabana yayılmasını sağlayan bir araç konumundadır. 1848-1852 yılları arasını kapsayan bu çalışmada, Takvîm-i Vekâyi' gazetesine yansıyan haberler merkeze alınarak Osmanlı idarî, iktisadî ve sosyal hayatının analizi yapılmaktadır. Çalışma, bürokratik atamalar, meclislerin işleyişi ve rüşvetle mücadele gibi idarî haberlerin satır aralarında yatan bürokratik ahlak anlayışını irdelerken; Padişah'ın yurt içi gezileri, katıldığı törenler ve hayır işleri üzerinden geleneksel otoritenin modern kamusal alanda nasıl yeniden üretildiğini gözler önüne sermektedir. Bunun yanı sıra tez; ulaşım ağlarının genişletilmesi, Şirket-i Hayriye'nin kuruluşu, modern tarım tekniklerinin teşviki ve bankacılık girişimleri gibi iktisadî hamleleri inceleyerek, Osmanlı Devleti'nin geleneksel yapıdan pazar ekonomisine ve modern finans sistemine geçişteki sancılarını ve çabalarını da ortaya koymaktadır. Ayrıca gazete sütunlarında, Amerika'dan Çin'e, teknolojik icatlardan siyasî olaylara kadar geniş bir coğrafyadan haberlere yer verilmesi, tezin vurguladığı üzere Osmanlı toplumunda küresel bir farkındalık oluşturma ve modern dünyaya eklemlenme arzusunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Takvîm-i Vekâyi' holds a unique position in the history of the Turkish press. The newspaper, which began publication in 1831, was not only an official state publication but also the sole Turkish-language newspaper until 1840. Furthermore, alongside the Ceride-i Havadis newspaper, which began in 1840, it remained one of the two representatives of the Turkish press until 1860. The mid-nineteenth century is significant as a period of profound change and transformation in both the Ottoman Empire and Europe. While the Ottoman State was attempting to implement the reforms initiated by the Tanzimat Edict from theory into practice, a chain of events that would escalate into a war with Russia in 1853 had already begun to unfold. During the period covered by this study, 1848-1852, the Ottoman State was striving to manage its internal dynamics effectively while simultaneously attempting to withstand the diplomatic pressure arising from the constitutional movements and political turmoil in Europe. The issues of Takvîm-i Vekâyi' containing developments related to this turbulent era serve as historical documents reflecting the spirit of the time. The newspaper undertook a mission far beyond being a mere bureaucratic bulletin announcing official state decisions; it functioned as a crucial vehicle for disseminating the Tanzimat ideology to the broader social base. This study, which covers the years 1848-1852, analyzes the administrative, economic, and social life of the Ottoman Empire by focusing on the news reflected in the Takvîm-i Vekâyi' newspaper. The work examines the bureaucratic ethos underlying administrative news, such as bureaucratic appointments, the functioning of councils, and the struggle against corruption. It also demonstrates how traditional authority was re-established in the modern public sphere through the Sultan's domestic tours, the ceremonies he attended, and his charitable works. Moreover, the thesis explores economic initiatives, including the expansion of transportation networks, the establishment of Şirket-i Hayriye (a ferry company), the promotion of modern agricultural techniques, and banking ventures. By doing so, it reveals the struggles and efforts of the Ottoman State in its transition from a traditional structure to a market economy and a modern financial system. As the thesis emphasizes, the inclusion of news from a wide geographical area—from America to China, covering technological inventions and political events—in the newspaper's columns demonstrates the Ottoman society's desire to foster global awareness and integrate into the modern world.
Benzer Tezler
- Tarih araştırmalarına bir kaynak olarak Takvim-i Vekayi (1831-1840)
Takvim-i Vekayi as a source for academic researchs about history (1831-1840)
EMRE GEBECE
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
GazetecilikAnadolu ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SEDAT BİNGÖL
- Bir kaynak çalışması olarak Takvim-i Vekayi (1840-1849)
Takvim-i Vekayi as a source for historical studies
METİN ÇATALKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
GazetecilikAnadolu ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SEDAT BİNGÖL
- Mısır sorunu'nun Takvim-i Vekayi'ye yansımaları(1831-1841)
Question Egyptian Takvim-i Vekayi reflections(1831-1841)
MERYEM ASLAN
- Astronomi bilimini resmî takip: 1831-1860 yılları arasında Takvim-i Vekâyi Gazetesinde çıkan astronomi haberlerinin transkripsiyonu ve değerlendirmesi
Tracing formally the astronomy science: Translating and discussing the news about astronomy at Takvi̇m-i Vekâyi Newspaper between 1831-1860 years
ŞEYMA AKSU
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Bilim ve Teknolojiİstanbul Medeniyet ÜniversitesiBilim Tarihi ve Felsefesi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ORHAN GÜNEŞ
- Ceride-i Havâdis Gazetesinde çıkan haber ve olaylar (1857-1876)
News and events published in Ceride-i Havâdis Newspaper (1857-1876)
AYSEL ÇELİK SONAR