Bozulabilir ürünler için tedarik zinciri optimizasyonu
Supply chain optimization for perishable products
- Tez No: 975842
- Danışmanlar: PROF. DR. ALİ KOKANGÜL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği, Industrial and Industrial Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çukurova Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türkiye'nin taze meyve ihracatı, ürünlerin bozulabilir yapısı ve yüksek kalite beklentileri nedeniyle maliyet, teslimat süresi, karbon emisyonu ve tazelik gibi birbiriyle çelişen hedeflerin dengelenmesini gerektirmektedir. Bu tezde, narenciye ve diğer seçili taze meyveler için sürdürülebilir bir tedarik zinciri optimizasyonu amacıyla bütünleşik bir yaklaşım geliştirilmiştir. Öncelikle seçilmesi olası bahçelerin kalite skorları iki yöntemle belirlenmiştir. Yeterli görüntü verisi bulunan meyveler için derin öğrenme tabanlı sınıflandırma (MobileNetV2, ResNet50, DenseNet121) ve veri yetersizliğinde renk, yüzey durumu ve şekil gibi özellikleri kullanan bulanık mantık çıkarımı uygulanmıştır. Ardından, elde edilen kalite skorları; kapasite, talep, taşıma süresi, maliyet ve karbon emisyon verileriyle birlikte çok amaçlı bir matematiksel modelde kullanılmıştır. Model, maliyet, karbon emisyonu, teslimat süresi ve elde kalan ürün miktarını minimize ederken tazelik ve kaliteli ürün miktarını maksimize etmeyi hedeflemektedir. Ayrıca bozulma oranları stokastik olarak dikkate alınmış ve havayolu taşımacılığı için kilograma bağlı kademeli maliyet yapısı eklenmiştir. Model, Türkiye'den Avrupa ve Kuzey Amerika'daki 11 pazara taze meyve ihracatı yapmakta olan büyük bir işletmeden alınan gerçek veriler kullanılarak kurulmuştur. Kurulan matematiksel modellerin taşıma modu tercihleri, maliyet ve emisyon değerlerinin değişimine göre duyarlılık analizleri yapılmıştır. Sonuçta kalite odaklı çözümlerin dengeli ve sürdürülebilir optimum kararlar sunduğu ortaya konmuştur.
Özet (Çeviri)
Turkey's fresh fruit exports require balancing multiple conflicting objectives such as cost, delivery time, carbon emissions, and freshness due to the perishable nature of the products and the high quality expectations of target markets. In this thesis, an integrated approach has been developed to optimize the sustainable supply chain for citrus and other selected fresh fruits. First, the quality scores of potential orchards were determined using two complementary methods: deep learning–based classification models (MobileNetV2, ResNet50, DenseNet121) for products with sufficient image data, and a fuzzy logic inference system utilizing attributes such as color, surface condition, and shape when data availability was limited. Subsequently, the obtained quality scores were integrated into a multi-objective mathematical model along with capacity, demand, transportation time, cost, and carbon emission data. The model aims to maximize freshness and the quantity of high-quality products while minimizing cost, carbon emissions, delivery time, and the amount of unsold products. Moreover, stochastic deterioration rates were incorporated into the model, and a weight-dependent piecewise cost structure was implemented for air transportation. The model was constructed using real data from a major company exporting fresh fruit from Turkey to 11 markets in Europe and North America. Sensitivity analyses were conducted to examine the impacts of changes in transportation mode preferences, costs, and emission levels. The results demonstrate that quality-oriented solutions provide balanced and sustainable optimal decisions.
Benzer Tezler
- Perakende sektöründe ikame etkisi ile portföy ve raf alan optimizasyonu
Assortment and shelf space optimization with substitution effect in retail
BURCU FİLİZ IŞIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YUSUF İLKER TOPCU
- A decision support system for generating optimal raw milk management strategies in a dairy supply chain
Sütlü ürünler tedarik zincirinde en iyi çiğ süt yönetim stratejilerini oluşturmak için bir karar destek sistemi
BURAK GÜL
Yüksek Lisans
İngilizce
2011
İşletmeBoğaziçi ÜniversitesiYönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ASLI SENCER ERDEM
- Eritrosit envanter yönetiminde derin pekiştirmeli öğrenme
Deep reinforcement learning in red blood cell inventory management
AHMED ARİF ŞENGİL
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Medipol ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAKAN TOZAN
DR. ÖĞR. ÜYESİ KEVSER BANU KÖSE
- Gıda sektöründe dayanıklı ve bozulabilir ürünler için bütünleşik tedarik zinciri ağı tasarımı ve bir uygulama
An integrated supply chain network for durable and perishable products in food sector and an application
TUĞBA NUR DEMİROL
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiGazi ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FULYA ALTIPARMAK
- Tedarik zinciri yönetiminin kaotik yapısı ve kontrolü: Bozulabilir ürünler için bir model önerisi
Chaotic structure and control of supply chain management: A model proposed for perishable products
NESLİHAN AÇIKGÖZ
Doktora
Türkçe
2021
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiSakarya ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLTEKİN ÇAĞIL