Su ve azot etkileşiminin pamuk (Gossypium hirsutum L.) gelişimi, azot-su kullanım etkinliği ve verim üzerine etkileri
Effects of the water–nitrogen interaction on cotton (Gossypium hirsutum L.) growth, nitrogen and water use efficiency, and yield
- Tez No: 975901
- Danışmanlar: PROF. DR. MUSTAFA ÖZGÜR TATAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Tarla Bitkileri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, farklı sulama ve azot uygulama miktarlarının pamuk (Gossypium hirsutum L.) bitkisinin büyümesi, verimi, su kullanım etkinliği (WUE) ve azot kullanım etkinliği (NUE) üzerindeki etkilerini incelemektedir. Bu amaçla gerçekleştirilen tarla denemesi, iki sulama seviyesi [tam (WW) ve kısıtlı (LW) sulama] ile iki azot dozu [200 kg N/ha (N100) ve 100 kg N/ha (N200)] kullanılarak bölünmüş parsel deneme desenine göre yürütülmüştür. Bitki boyu, kök derinliği, biyokütle ağırlığı, koza sayısı, kütlü pamuk verimi, lif verimi, kök/gövde oranı, yaprak alanı ile WUE ve NUE dahil olmak üzere temel tarımsal ve fizyolojik özellikler değerlendirilmiştir. Sonuçlar, tam sulamanın bitkisel gelişim parametrelerini önemli ölçüde artırdığını, ancak özellikle daha yüksek azot uygulamasıyla birlikte kısıtlı sulamanın (LW + N200), en yüksek kütlü ve lif verimiyle birlikte en yüksek su kullanım etkinliğine (1.46 g/kg) ulaştığını ortaya koymuştur. Bu durum, verim kaybı olmadan kaynak verimliliğini artırmada kısıtlı sulama stratejisinin potansiyelini göstermektedir. Buna karşılık, en yüksek NUE değerine, tam sulama altında düşük azot dozu ile elde edilmiş (59.2 g/g); azotun yüksek seviyeye (N200) çıkarılması ise, sulama rejiminden bağımsız olarak NUE değerinin azalmasına yol açmıştır. Bu bulgular, sürdürülebilir pamuk üretimi için hem su hem de azot girdilerinin optimize edilmesinin önemini vurgulamaktadır. Tam sulama bitkisel gelişimi teşvik ederken, orta düzeyde kısıtlı sulama ile yeterli azot uygulaması, suyun sınırlı olduğu koşullarda verimi ve kaynak kullanım etkinliğini en üst düzeye çıkarabilir.
Özet (Çeviri)
This study investigates the effects of different irrigation and nitrogen application rates on the growth, yield, water use efficiency (WUE), and nitrogen use efficiency (NUE) of cotton (Gossypium hirsutum L.). A field experiment was conducted using a split-plot design with two irrigation levels [Well-watered (WW) and Limited-watered (LW)] and two nitrogen rates [200 kg N/ha (N100) ve 100 kg N/ha (N200)]. Key agronomic and physiological traits were evaluated, including plant height, root depth, total biomass, boll number, seed cotton yield, lint yield, root/shoot ratio, leaf area, and both WUE and NUE. The results revealed that well-watered treatment significantly enhanced vegetative growth parameters, while limited-watered, particularly when combined with higher nitrogen input (LW + N200), produced the highest seed and lint yields and also achieved the maximum WUE (1.46 g/kg) demonstrating the potential of limited-watered to increase resource productivity without losing yield. Conversely, the highest NUE was observed with N100 treatment under well-watered (59.2 g/g), whereas increasing nitrogen to the higher level (N200) led to a decrease in NUE, regardless of irrigation regime. These findings highlight the importance of optimizing both water and nitrogen inputs for sustainable cotton production. While well-watered treatment promotes vegetative growth, limited-watered treatment combined with sufficient nitrogen can maximize yield and resource use efficiency under water-limited conditions.
Benzer Tezler
- Ayçiçeği mildiyösü (plasmopara helianthi novot)'nde hastalık oluşumu ve buna etkili faktörler üzerinde araştırmalar
Studies on the pathogenesis of the Sunflower downy mildew (Plasmopara helianthi novot.) and the factors effecting the disease severity)
EMİN ONAN
- Su kısıtı koşullarında yetiştirilen biber bitkilerinde farklı azot formlarının domates lekeli solgunluk virüsü (tomato spotted wilt virus) enfeksiyonuna ve bitki gelişim parametrelerine etkileri
The effect of different nitrogen forms on tomato spotted wilt virus infection and plant growth parameters of pepper plants grown in water deficient conditions
ZEYNEP ASLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
ZiraatOndokuz Mayıs ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MİRAY SÖKMEN
PROF. DR. COŞKUN GÜLSER
- Kavun bitkisinin iki sulama programı ve fertigasyon uygulaması altında azot-verim ilişkisi
Nitrogen-yield relationship of melon grown under two different irrigation on programmes and fertigation
MURAT NİGİT
- Yazlık buğdayda farklı gelişim dönemlerinde uygulanan sulamaların ve azot dozlarının buğday verimi ve kalitesi üzerindeki etkileri
The effects of irrigation and nitrogen dosages applied at different development stages of summer wheat on grain yield and quality
MAHMOOD ESHAQZAI
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
ZiraatErciyes ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF.DR. MAHMUT KAPLAN
- Mikroplastik ve bakır (CU) kirliliğinin domates (solanum lycopersicum L.) ve karalahana (brassica oleracea L. var. acephala DC) bitkilerinde bazı morfolojik ve fizyolojik özellikler üzerine etkilerinin belirlenmesi
Determination of the effects of microplastic and copper (CU) contamination on some morphological and physiological characteristics of tomato (solanum lycopersicum L.) and kale (brassica oleracea L. var. acephala DC) plants
BÜŞRA ÇİL