Yabancılara Türkçe öğretiminde kültürel aktarım aracı olarak hikâyeli türkülerin kullanımı üzerine deneysel bir çalışma
An experimental study on the use of folk songs with stories as a means of cultural transmission in teaching Turkish to foreigners
- Tez No: 975902
- Danışmanlar: PROF. DR. FATMA GÜLAY MİRZAOĞLU SIVACI
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Halk Bilimi (Folklor), Türk Dili ve Edebiyatı, Folklore, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Halk türküleri, Türk folkloru, Türk halk müziği, Türk halk şiiri, Folk songs, Turkish folklore, Turkish folk music, Turkish folk poetry
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Halk Bilimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Halk Bilim (folklor) Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türkçe tarihî derinliği ve kültürel zenginliğiyle öne çıkan kadim köklere sahip bir dildir. Tarih boyunca sadece anadil olarak konuşulduğu coğrafyalarla sınırlı kalmayıp farklı bölgelerde de yabancı dil olarak öğrenilmiş ve öğretilmiştir. Bu durum birçok dil öğretim kaynağının ortaya çıkmasını sağlamıştır. Bunlar arasında günümüze ulaşan nüshası dolayısıyla Yabancılara Türkçe öğretimindeki ilk eser olarak kabul edilen Divanü Lügati't-Türk bir sözlük olmanın ötesinde üstlendiği misyonla Türkçenin yabancılara öğretilmesi hedefini farklı bir boyuta taşımıştır. Günümüzde de bu tarihsel birikim doğrultusunda Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde kültürel etkileşimi önceleyen çeşitli bilimsel çalışmalar yürütülmekte, bu çerçevede kültürel unsurları içeren Türkçe öğretim materyalleri ve öğretim setleri geliştirilmektedir. Öğretim sürecinin tekdüzelikten uzaklaştırılması ve kültürel etkileşimin sağlanması amacıyla kültürel unsurları bağlam içinde sunan metinlerin kullanımı çağdaş dil öğretimi anlayışlarının da desteklediği bir tutumdur. Halkbilimi ürünleri söz konusu amaçlarla örtüşen nitelikleriyle işlevsel eğitim materyalleri olarak kullanılma potansiyeline sahiptir. Kültürel derinliği ve anlatısal yapısıyla öne çıkan hikâyeli türküler, diğer halkbilimi ürünlerine kıyasla eğitim materyali olarak kullanılmaya daha elverişlidir. Metinsel yapılarının yanı sıra ritim, ezgi, ahenk ve melodi gibi müzikal bileşenler içermeleri hikâyeli türküleri dil öğretiminde çok yönlü ve işlevsel bir araç hâline getirmektedir. Bu tez, hikâyeli türkülerin kültürel etkileşimi destekleyen ve motivasyonu artıran yapısıyla yabancılara Türkçe öğretiminde işlevsel bir materyal olarak kullanılabilirliğini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Tez disiplinler arası bir yaklaşımın ürünüdür. Türk halkbilimi ile yabancılara Türkçe öğretimi alanlarının ortak hedeflere sahip olduğu vurgulanmakta, bu yönüyle söz konusu alanların birbiriyle iş birliği içinde çalışabilirliğine dikkat çekilmektedir. Oluşturulan materyaller dünya genelinde dil öğretiminde çerçeve metin olarak kabul edilen Diller için Avrupa Ortak Başvuru Metni (CEFR) esas alınarak C1 düzeyine ait“alımlama”,“üretim”,“etkileşim”ve“aracılık”becerilerinin tanımlayıcılarına göre tasarlanmıştır. Materyallerinin etkililiği, kültürel tutum ve motivasyon ölçeklerinin kullanıldığı uygulamalı bir çalışma ile değerlendirilerek hikâyeli türkülerin, ileri düzey dil becerilerinin kazandırılmasının yanı sıra kültürel etkileşimi ve öğrenici motivasyonunu destekleyen işlevsel bir araç olduğu ortaya konulmuştur.
Özet (Çeviri)
Turkish is a language with ancient roots that stands out with its historical depth and cultural richness. Throughout history, it has not only been limited to the geographies where it is spoken as a mother tongue, but has also been learned and taught as a foreign language in different regions. This situation has led to the emergence of many language teaching resources. Among these, Divanü Lügati't-Türk, which is accepted as the first work in teaching Turkish to foreigners due to its surviving copy, has carried the goal of teaching Turkish to foreigners to a different dimension with its mission beyond being a dictionary. Today, in line with this historical accumulation, various scientific studies that prioritize cultural interaction in teaching Turkish as a foreign language are carried out, and in this framework, Turkish teaching materials and teaching sets containing cultural elements are developed. The use of texts that present cultural elements in context is an attitude supported by contemporary language teaching approaches in order to remove the teaching process from monotony and to ensure cultural interaction. Folklore products have the potential to be used as functional educational materials with their qualities that overlap with these purposes. Folk songs with stories, which stand out with their cultural depth and narrative structure, are more suitable for use as educational materials than other folklore products. In addition to their textual structure, they contain musical components such as rhythm, melody, harmony and melody, making them a versatile and functional tool in language teaching. This thesis aims to reveal the usability of folk songs with stories as a functional material in teaching Turkish to foreigners with their structure that supports cultural interaction and increases motivation. The thesis is the product of an interdisciplinary approach. It is emphasized that the fields of Turkish folklore and teaching Turkish to foreigners have common goals, and in this respect, it is pointed out that these fields can work in cooperation with each other. The materials are designed according to the descriptors of“reception”,“production”, 'interaction' and“mediation”skills of C1 level based on the Common European Framework of Reference for Languages (CEFR), which is accepted as a framework text in language teaching worldwide. The effectiveness of the materials was evaluated through an applied study using cultural attitude and motivation scales, and it was revealed that folk songs with stories are a functional tool that supports cultural interaction and learner motivation as well as the acquisition of advanced language skills.
Benzer Tezler
- Yabancılara Türkçe öğretiminde faydalanılan kitapların kültürel unsurların aktarımı açısından değerlendirilmesi
Evaluation of benefiting from transfer of cultural elements of the educating in Turkish foreign books
FATMA BURCU BAYRAKTAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiTürkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NECATİ DEMİR
- Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde Türk kültür ögelerinin aktarımına ilişkin öğrenci ve öğretim elemanı görüşleri ile ders kitaplarının incelenmesi
Examination of the students and lecturers' views and course books on the transference of Turkish cultural elements in Turkish language teaching
BETÜL KOPARAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimAkdeniz ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET CANBULAT
- Yabancılara Türkçe öğretiminde kültür aktarımında Nasreddin Hoca fıkralarının b2 seviyesinde değerlendirilmesi
Evaluation of Nasreddin Hoca jokes in level b2 in cultural transfer in Turkish teaching for foreigners
ELİF TURGUT YEŞİLYURT
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Türk Dili ve EdebiyatıYıldız Teknik ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NESLİHAN KARAKUŞ
- Yabancılara Türkçe öğretiminde Türk masallarının kültür aktarımında kullanılması üzerine:“Az gittik uz gittik”masal kitabı örneği
A study on the use of Turkish fables in cultural transmission to teach turkish to foreigners:“Az gittik uz gittik”fable book example
ÖZGÜR VARDAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiTürkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞABAN SAĞLIK
- Kültürel yaklaşımın Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde uygulanması ve öğrenci görüşleri
The implementation of cultural approach in teaching turkish as a foreign language and learners' thoughts on this implementation
HİMMET SARITAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül ÜniversitesiTürkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. NEVİN AKKAYA