Ticari uçuşlarda pas geçme vakalarının tehdit ve hata yönetimi ile uçuş emniyeti açısından değerlendirilmesi: Pilot yetkinliklerinin rolü ve önemi
Assessment of go-around incidents in commercial flights in terms of threat and error management and flight safety: The role and importance of pilot competencies
- Tez No: 976112
- Danışmanlar: PROF. DR. ASLI BEYHAN ACAR, DOÇ. DR. MUHSİN MURAT YAŞLIOĞLU, DOÇ. DR. İBRAHİM SABUNCU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Havacılık ve Uzay Mühendisliği, Psikoloji, Hava ve Uzay Hekimliği, Aeronautical Engineering, Psychology, Air and Space Medicine
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Havacılık Psikolojisi Araştırmaları Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Havacılık Psikolojisi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Pas geçiş, istikrarsız veya emniyetsiz yaklaşma durumlarında ciddi olay ve kazaları önlemek amacıyla oldukça kritik öneme sahip ancak yeterince etkin bir şekilde uygulanamayan bir manevradır. Prosedürel açıklığına rağmen pilotlar, altta yatan birtakım bilişsel, prosedürel ve örgütsel zorluklar nedeniyle pas geçiş uygulamasını gerçekleştirmekte sıklıkla tereddüde düşerler. Karma bir yöntemin kullanıldığı ve çeşitli uçak tiplerinde uçuş yapan, 184'ü kaptan pilot, 184'ü yardımcı pilot olan 368 ticari havayolu pilotunun anket sonuçlarının analiz edildiği bu araştırmada pilotların pas geçiş performanslarını etkileyen operasyonel dinamikler incelenmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre karar verme, iş yükü yönetimi, otomasyon mod geçişlerinin sağlanması ve ekip iletişimi pas geçişlerde rol alan temel stres faktörleridir. Çok daha fazla uçuş tecrübesi olan kaptanlar, yüksek özgüven ve düşük algılanan bilişsel aşırı yüklenme belirtmelerine rağmen yine de otomasyonun yanlış yorumlanmasıyla karşı karşıya kalabilmektedir. Hem kaptan pilotlar hem de yardımcı pilotlar pas geçiş manevrasını tahmin edilemezlik, mod karmaşıklığı ve görevi bilişsel yük altında gerçekleştirme gibi gerekçelerle uçuş operasyonunun en zorlu aşaması olarak değerlendirmişlerdir. Bu çalışma aynı zamanda her iki grubun manuel kontrol tercihleri, görev önceliklendirme stratejileri ve eğitim ihtiyaçlarındaki kilit farklılıklarına da vurgu yapmaktadır. Sonuçlar uyarlanabilir karar verme, otomasyon denetimi ve ekip kaynak yönetiminin üzerinde özellikle duran; gerçek dünyanın karmaşıklıklarını yansıtan senaryo tabanlı bir eğitim ihtiyacının varlığını göstermiştir. Havacılık endüstrisi bu faktörler göz önünde bulundurarak pas geçiş manevralarındaki prosedürel uyumu, pilotların hazır oluşlarını ve uçuşun genel emniyetini geliştirebilir.
Özet (Çeviri)
A go-around is a maneuver of critical importance for prevention of serious incidents and accidents in unstable or unsafe approach conditions, yet it is often not executed effectively. Despite its procedural clarity, pilots frequently hesitate to perform a go-around due to underlying cognitive, procedural and organizational challenges. This study analyzed the survey results of 368 commercial airline pilots, including 184 captains and 184 first officers, who have flown various aircraft types using a mixed method. It examined the operational dynamics affecting pilots' go-around performance. According to the study's findings, decision-making, workload management, ensuring automation mode transitions and crew communication are the primary stress factors during go-arounds. Captains with significantly more flight experience, despite exhibiting high self-confidence and low perceived cognitive overload, can still face misinterpretation of automation. Both captains and co-pilots considered the go-around transition maneuver to be the most challenging phase of flight operations due to unpredictability, mode complexity and performing the task under cognitive load. This study also highlights key differences between the two groups in terms of manual control preferences, task prioritization strategies and training needs. The results indicate the need for scenario-based training that reflects the complexities of the real world, with a particular focus on adaptive decision-making, automation control and crew resource management. Considering these factors the aviation industry can improve procedural compliance in go-around maneuvers, pilot readiness and overall flight safety.
Benzer Tezler
- Türkiye'de yer alan İstanbul Sabiha Gökçen Havalimanı, Ankara Esenboğa Havalimanı ve Antalya Havalimanı'nın bulut taban yüksekliğinin klimatolojisi ve trend analizi
Climatology and trend analysis of cloud base height at Istanbul Sabiha Gokcen airport, Ankara Esenboga Airport and Antalya Airport in Turkiye
RABİA BOZDEMİR AKMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
İstanbul Teknik ÜniversitesiMeteoroloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
- DAMAGE DETECTION OF TWOSPOTTED SPIDER MITES (Tetranychus urticae Koch) IN STRAWBERRY PLANTS USING UNMANNED AERIAL VEHICLE MULTISPECTRAL IMAGES
İNSANSIZ HAVA ARAÇLARI ÇOK BANTLI GÖRÜNTÜLERİNİ KULLANARAK ÇİLEK BİTKİSİNDEKİ ÇİFT NOKTALI ÖRÜMCEK KENESİNİN (Tetranychus urticae Koch) ZARARLARININ ALGILANMASI
MURAT ÇAKIR
Yüksek Lisans
İngilizce
2016
Unıversıty Of FlorıdaOrman Kaynakları ve Koruması Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
- Güneş enerjisiyle desteklenen insansız hava aracı tasarım ve üretimi
Solar powered UAV design and production
FATİH BAYKAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
İstanbul Teknik ÜniversitesiSavunma Teknolojileri Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
- GTM uçak modelinin pıd ve yapay sinir ağları ile iniş kontrolü
Landing control of GTM model using pid and artificial neural networks
İREM ALMULA ERDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
İstanbul Teknik ÜniversitesiKontrol ve Otomasyon Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
- Selülaz-dekstran sülfat konjugatlarının incelenmesi
Investigation of cellulase dextran sulphate conjugates
YILDIZ ÖZTÜRK