Geri Dön

Baba olmaya yönelik tutum ölçeğinin geliştirilmesi ve çocuk sahibi olmamış bireylerin anne-baba olmaya yönelik tutumları

Development of the fatherhood attitude scale and the attitudes of childless individuals toward motherhood and fatherhood

PDF İndir

  1. Tez No: 976267
  2. Yazar: ELİF DAMAR AYDIN
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. NURSEN BOLSOY
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Ebelik, Midwifery
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Manisa Celal Bayar Üniversitesi
  10. Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Ebelik Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Günümüzde kadın ve erkeklerin anne-baba olmaya yönelik tutumları, toplumsal roller, kariyer hedefleri ve bireysel yaşam tercihleri doğrultusunda önemli ölçüde değişmektedir. Bu bağlamda, araştırmada öncelikle baba olmamış erkeklerin baba olmaya yönelik tutumlarını ölçmeye yönelik geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirilmesi; ardından ise henüz çocuk sahibi olmamış bireylerin anne-baba olmaya ilişkin tutumlarının incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırma metodolojik, tanımlayıcı ve kesitsel türde bir çalışma olarak yürütülmüştür. Araştırmanın ölçek geliştirme aşamasında Türkiye'nin batısında bir ilin büyükşehir belediyesinde çalışan ve hizmet alan erkek bireyler örneklemi oluşturmuş olup Baba Olmaya Yönelik Tutum Ölçeği geliştirilmiştir. Anne -baba olmaya yönelik tutumun incelendiği ikinci aşamada ise örneklemi valilikten izin alınan kamu kurumlarında görev yapan ve araştırma ölçütlerini karşılayan kadın ve erkek bireylere ek olarak büyükşehir belediyesinde çalışan ve belediyeden hizmet alan kadınlar oluşturmuştur. Araştırmanın ikinci aşamasında veriler Sosyo-Demografik Bilgi Formu, Doğurganlık ve Çocuk Doğurmaya Yönelik Tutum Ölçeği (AFCS), Baba Olmaya Yönelik Tutum Ölçeği (BOYTÖ) kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesi SPSS ve AMOS paket programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Ölçek geliştirme aşamasında veriler kodlanarak tanıtıcı bilgilerin sayı ve yüzde dağılımları ile Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) değeri hesaplanmıştır. Ölçeğin geçerlik sınaması, kapsam geçerlik indeksi ve yapı geçerliliği (doğrulayıcı ve açıklayıcı faktör analizi) kullanılarak yapılmıştır. Güvenirlik sınaması ise standart hata, Cronbach Alfa katsayısı, madde toplam puan korelasyonu, Average Variance Extracted (AVE) ve Composite Reliability (CR) değeri ile ölçek tepki yanlılığı dikkate alınarak gerçekleştirilmiştir. Ölçeklerin güvenilirliğini değerlendirmek amacıyla Cronbach Alfa katsayısı hesaplanmıştır. Sürekli olmayan değişkenlerin analizi için Mann Whitney U testi ve Kruskal–Wallis H testi, sürekli değişkenlerin analizi için ise Spearman korelasyon analizi kullanılmıştır. Bulgular: Ölçek geliştirme aşaması için yapılan faktör analizi sonucunda KMO değerinin 0,932 olduğu ve örneklem sayısının faktör analizi için uygun olduğu belirlenmiştir. Ayrıca Bartlett testi sonucunda x² değerinin (5419,382) istatistiksel olarak anlamlı olduğu ve normal dağılım koşulu sağladığı saptanmıştır (p<0,00). Ölçek iki alt boyuta dağılmıştır. Ölçek alt boyut Cronbach Alfa katsayıları sırasıyla birinci faktör;“Baba Olma Beklentisi”α=0,932, ikinci faktör;“Şimdiki Engel”α=0,888 olarak bulunmuştur. Ölçeğin doğrulayıcı faktör analizi uyum indeksleri incelenmiş ve Comparative Fit Index (CFI), Normed Fit Index (NFI), Non-Normed Fit Index (NNFI), Root Mean Square Error of Approximation (RMSEA), Goodness of Fit Index (GFI) ve Incremental Fit Index (IFI) değerlerinin kabul edilebilir değerlerde olduğu belirlenmiştir. Anne ve Baba olmaya yönelik tutumu değerlendirmek için kadın katılımcıların yaş ortalamasının 25,74±4,40 olduğu, AFCS ile eğitim düzeyi, ikamet bölgesi, yaş, medeni durum, evli olana bireylerin evlilik süresi, partner mesleği, gelir durumu ve ilk çocuklarına sahip olmak için tercih ettikleri yaş bağlamında anlamlı ilişkiler belirlenmiştir. Erkek katılımcılar için yaş ortalamasının 25,72±4,86 olduğu, BOYTÖ ile aile planlaması kullanma durumu, çocuk hayali kurma, yaş, medeni durum, gelir durumu ve ilk çocuklarına sahip olmak için tercih ettikleri yaş bağlamında anlamlı ilişkiler belirlenmiştir. Sonuç: Yapılan analizler sonucunda ilk aşama için Baba Olmaya Yönelik Tutum Ölçeği yapılan analizler sonucunda kabul edilebilir derecede geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu belirlenmiştir. Tezin ikinci aşamasının analizleri sonucunda yaş, medeni durum, eğitim surumu gibi pek çok sosyodemografik değişkenin anne-baba olmaya yönelik tutumu etkilediği, kadın ve erkek için bazı değişkenler paralellik gösterirken bazı değişkenlerin farklılık gösterdiği belirlenmiştir.

Özet (Çeviri)

Objective: In contemporary society, the attitudes of both women and men toward parenthood are undergoing significant transformations, shaped by evolving social roles, career aspirations, and individual life preferences. Within this context, the present study first aimed to develop a valid and reliable scale to assess the attitudes of men without children toward fatherhood, and subsequently to examine the parenthood-related attitudes of individuals who have not yet become parents. Materials and Methods: This research was conducted as a methodological, descriptive, and cross-sectional study. In the scale development phase, the sample consisted of men employed by and receiving services from a metropolitan municipality in a province located in western Turkey, and the Attitude Toward Fatherhood Scale was developed. In the second phase, which aimed to examine attitudes toward parenthood, the sample included women and men working in public institutions with official approval from the governor's office, as well as women employed by and receiving services from the same metropolitan municipality, provided that they met the study criteria. Data in the second phase were collected using the Socio-Demographic Information Form, the Attitudes toward Fertility and Childbearing Scale (AFCS), and the Attitude Toward Fatherhood Scale. Statistical analyses were performed using SPSS and AMOS software. In the scale development phase, the data were coded, and frequency and percentage distributions of descriptive characteristics, along with the Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) statistic, were calculated. Scale validity was assessed through the content validity index and construct validity (via exploratory and confirmatory factor analyses). Reliability was examined by considering standard error, Cronbach's alpha coefficient, item–total score correlation, Average Variance Extracted (AVE), Composite Reliability (CR), and response bias. For the assessment of non-continuous variables, the Mann–Whitney U test and Kruskal–Wallis H test were applied, while Spearman correlation analysis was employed for continuous variables. Results: The factor analysis conducted during the scale development phase yielded a KMO value of 0.932, indicating that the sample size was adequate for factor analysis. Bartlett's test produced a statistically significant chi-square value (x² = 5419.382, p < 0.001), confirming the suitability of the data and meeting the assumption of normality. The scale was structured into two subdimensions. Cronbach's alpha coefficients for the subscales were α = 0.932 for the first factor (Expectations of Fatherhood) and α = 0.888 for the second factor (Present Barriers). Confirmatory factor analysis demonstrated that the fit indices, including the Comparative Fit Index (CFI), Normed Fit Index (NFI), Non-Normed Fit Index (NNFI), Root Mean Square Error of Approximation (RMSEA), Goodness of Fit Index (GFI), and Incremental Fit Index (IFI), were all within acceptable thresholds. Regarding attitudes toward parenthood, the mean age of female participants was 25.74 ± 4.40 years. Significant associations were identified between the Attitudes toward Fertility and Childbearing Scale (AFCS) scores and education level, region of residence, age, marital status, length of marriage (for married participants), partner's occupation, income level, and the preferred age for having a first child. For male participants, the mean age was 25.72 ± 4.86 years. Significant relationships were found between the Attitude Toward Fatherhood Scale scores and family planning status, desire for children, age, marital status, income level, and the preferred age for having a first child. Conclusion: The analyses confirmed that the Fatherhood Attitude Scale developed in the first phase is a valid and reliable measurement tool. Findings from the second phase revealed that numerous sociodemographic factors including age, marital status, and educational background significantly influence attitudes toward parenthood. While some factors demonstrated parallel effects across women and men, others diverged, underscoring the gender-specific dynamics shaping fertility and parenthood attitudes.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    264894

    Anne-babaların akılcı olmayan inançları ölçeği'nin geliştirilmesi: Psikometrik özelliklerinin incelenmesi

    Development of the parent irrational beliefs scale and investigation of its psychometric characteristics

    İDRİS KAYA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2010

    PsikolojiGaziantep Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. ZEYNEP HAMAMCI

  2. Tez No

    64117

    Normal çocuğa sahip anne-babaların işitme engelli çocuklara yönelik tutumlarının incelenmesi

    Study of attitudes of the parents who have normal children towards the children who have hearing handicaps

    NURÇİN GÜLDEREN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1997

    Eğitim ve ÖğretimAbant İzzet Baysal Üniversitesi

    Özel Eğitim Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. GÖNÜL AKÇAMETE

  3. Tez No

    523358

    Obsesif kompulsif bozukluğu olan çocuk ve ergenlerin ebeveynlerinde başa çıkma tutumları ile ilişkili durumlar

    Conditions related to coping strategi̇es of parents of children and adolescents with obsessive compulsive disorder

    GÜLŞAH BAKİ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    PsikiyatriKaradeniz Teknik Üniversitesi

    Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SEMA KANDİL

  4. Tez No

    279150

    İlköğretim ikinci kademe öğrencilerinin demokrasiye yönelik tutumlarının incelenmesi (Erzincan örneği)

    Evaluatıon of secondary school students? attıtudes towards democracy (Erzincan case )

    ASIM YOĞURTCU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2010

    Eğitim ve ÖğretimErzincan Üniversitesi

    İlköğretim Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. HÜSEYİN HÜSNÜ BAHAR

  5. Tez No

    468470

    Engelli çocuğa sahip ebeveynlerin durumluk sürekli kaygı düzeyi ile evlilik uyumu ve evlilik doyumunun incelenmesi

    Investigation of state-trait anxiety, marital satisfaction and marital adjustment in parents of children with disabilities

    ECEM DOKUMAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    PsikolojiBeykent Üniversitesi

    Psikoloji Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. AYŞEGÜL SELCEN GÜLER

Geri Dön