Meme kanseri hastalarında hastalık algısı ve travma sonrası büyüme arasındaki ilişkide beden öz şefkatinin etkisinin incelenmesi
Examination of the effect of body compassion on the relationship between illness perception and posttraumatic growth among breast cancer patients
- Tez No: 976464
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ASLI EYRENCİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Maltepe Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, meme kanseri tanısı almış kadınlarda hastalık algısı ile travma sonrası büyüme arasındaki ilişkide beden öz şefkatinin düzenleyici rolünü incelemeyi amaçlayan kesitsel bir çalışmadır. Araştırmanın katılımcılarını, tedavi süreci devam eden 111 ve sağ kalım döneminde yer alan 96 kişi olmak üzere toplam 207 katılımcı oluşturmaktadır. Katılımcılara Facebook ve Instagram gibi sosyal medya platformları, meme kanseriyle ilgili dernekler ve forumlar aracılığıyla kartopu yöntemiyle ulaşılmıştır. Veriler, Demografik Bilgi Formu, Hastalık Algısı Ölçeği (kısa form), Beden Öz Şefkati Ölçeği ve Travma Sonrası Büyüme Envanteri kullanılarak toplanmıştır. Analizlerde grup farkları için T-testi ve ANOVA, değişkenler arası ilişkileri incelemek için korelasyon ve regresyon; moderatörlük için ise Hayes Process Model 1 uygulanmıştır. Bulgular, beden öz şefkati ile travma sonrası büyüme ve beden öz şefkati ile hastalık algısı arasında anlamlı ilişkiler bulunduğunu göstermektedir. Beden öz şefkati arttıkça travma sonrası büyüme artmakta; hastalık algısı olumsuzlaştıkça beden öz şefkati azalmaktadır. Travma sonrası büyüme ile hastalık algısı toplam puanı arasında anlamlı bir ilişki saptanmamış, ancak bilişsel hastalık temsilleri alt boyutu ile ilişkiler bulunmuştur. Regresyon analizlerinde beden öz şefkatinin travma sonrası büyümeyi pozitif yönde, bilişsel hastalık algısının ise travma sonrası büyümeyi negatif yönde yordadığı belirlenmiştir. Buna karşın, moderatör analizleri beden öz şefkatinin bilişsel hastalık algısı ile travma sonrası büyüme arasındaki ilişkide düzenleyici etkisinin olmadığını göstermiştir. Aynı şekilde beden öz şefkatinin“ortak insani değerler”alt boyutu da bilişsel hastalık algısı ile travma sonrası büyüme arasındaki ilişkide düzenleyici rol göstermemiştir. Ayrıca demografik ve klinik değişkenlere göre araştırma değişkenleri açısından anlamlı farklılıklar bulunamamıştır. Bu bulgular, beden öz şefkatinin meme kanseri hastalarında travma sonrası büyümeyi destekleyen önemli bir psikolojik kaynak olduğunu ortaya koymakta ve klinik uygulamalarda beden öz şefkatini ve olumlu hastalık algısını geliştirmeye yönelik psikososyal müdahalelerin uyum süreçlerine katkı sağlayabileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study aimed to examine the moderating role of body compassion in the relationship between illness perception and posttraumatic growth among women diagnosed with breast cancer. The sample consisted of 207 participants, including 111 women undergoing active treatment and 96 women in the survival phase. Participants were recruited through snowball sampling via social media platforms such as Facebook and Instagram, as well as cancer-related associations and forums. Data were collected using the Demographic Information Form, the Brief Illness Perception Questionnaire, the Body Compassion Scale, and the Posttraumatic Growth Inventory. Statistical analyses included t-tests and ANOVA for group comparisons, correlation and regression analyses for relationships among variables, and Hayes Process Model 1 for moderation testing. The findings revealed significant associations between body compassion, illness perception, and posttraumatic growth. Higher levels of body compassion were associated with greater posttraumatic growth, whereas more negative illness perceptions were related to lower body compassion. While no significant relationship was observed between overall illness perception scores and posttraumatic growth, the subdimension of negative cognitive illness representations showed meaningful associations. Regression analyses further indicated that body compassion positively predicted posttraumatic growth, whereas cognitive illness perception negatively predicted it. However, moderation analyses demonstrated that body compassion did not moderate the relationship between cognitive illness perception and posttraumatic growth, including its“common humanity”subdimension. Additionally, no significant differences were found across demographic or clinical variables. These findings highlight body compassion as an important psychological resource that supports posttraumatic growth in breast cancer patients. The study suggests that psychosocial interventions aiming to strengthen body compassion and foster more adaptive illness perceptions may enhance adjustment processes and psychological resilience among individuals coping with breast cancer.
Benzer Tezler
- Meme kanserinde travma sonrası büyümenin kişilik boyutları, hastalık algısı ve psikolojik sıkıntı ile ilişkisi
The relationship between post-traumatic growth, personality dimensions, illness perception, and psychological distress in breast cancer
ŞULE ACAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Psikolojiİstanbul ÜniversitesiPrevantif Onkoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SAYİME BAŞAK KOÇ ŞENOL
DOÇ. DR. DİLEK ANUK
- Opere meme kanseri tanısı olan hastalarda travma sonrası büyümeyi yordayan faktörlerin incelenmesi
Evaluating predictive factors of post traumatic growth in patients with post operative breast cancer
BİLGEN BİÇER KANAT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2013
PsikiyatriAnkara ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞE GÜL YILMAZ ÖZPOLAT
- Kanser hastalarında hastalık algısı ile üstbiliş, erken dönem uyumsuz şemalar ve olumsuz otomatik düşünceler arasındaki ilişkiler
The relationships between i̇llness perception and metacognition, early maladaptive schemas, negative automatic thoughts among cancer patients
GAMZE DÖNMEZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
PsikolojiAnkara ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞEGÜL DURAK BATIGÜN
- Kanser hastalarının hastalık algısı ve umutsuzluk düzeyleri
Illness perceptionand hopelessness levels in cancer patients
AYŞİN KAYIŞ
- Onkoloji hastalarında ayrımcılık ve damgalanmanın hastalık algısı üzerine etkisi
The effect of discrimination and stigmatization on illness perception in oncology patients
KÜBRA YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
OnkolojiOndokuz Mayıs ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZELİHA KOÇ