Meme kanserinde travma sonrası büyümenin kişilik boyutları, hastalık algısı ve psikolojik sıkıntı ile ilişkisi
The relationship between post-traumatic growth, personality dimensions, illness perception, and psychological distress in breast cancer
- Tez No: 992146
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SAYİME BAŞAK KOÇ ŞENOL, DOÇ. DR. DİLEK ANUK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Hasta psikolojisi, Patient psychology
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Prevantif Onkoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Psikososyal Onkoloji ve Eğitim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, meme kanseri tanısı almış kadınlarda travma sonrası gelişim ile kişilik özellikleri, hastalık algısı ve psikolojik sıkıntı arasındaki ilişkileri incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışma, İstanbul Üniversitesi Onkoloji Enstitüsü'nde tedavi görmekte olan 129 kadın katılımcıyla yürütülmüş olup kesitsel tarama deseninde planlanmıştır. Veri toplama sürecinde Kişisel Bilgi Formu, Travma Sonrası Büyüme Ölçeği, Eysenck Kişilik Envanteri–Kısaltılmış Form, Hastalık Algısı Ölçeği ve Depresyon-Anksiyete-Stres Ölçeği (DASS-21) kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizi SPSS 26.0 paket programı ve programa uzantı olarak eklenen Process Macro 4.2. eklentisi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bulgular, yaş, eğitim ve diğer sosyodemografik değişkenlerle travma sonrası gelişim, hastalık algısı ve psikolojik sıkıntı düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki olmadığını göstermiştir. Bunun yanında örneklemin önemli bir kısmının orta ve üzeri düzeyde depresyon, anksiyete ve stres yaşadığı saptanmıştır. Ayrıca dışadönüklük kişilik boyutunun travma sonrası gelişim ile pozitif yönde ilişkili olduğu görülmüştür. Çoklu regresyon modelinde yalnızca dışadönüklük boyutunun, TSG üzerinde anlamlı yordayıcı olduğu tespit edilmiştir. Hastalık algısının TSG üzerindeki etkisinde depresyon anksiyete ve stresin aracılık rolü incelendiğinde hastalık algısının TSG üzerindeki etkisinde yalnızca depresyonun aracılık rolü üstlendiği görülmektedir. Sonuç olarak çalışmanın bulguları, kontrol dönemindeki meme kanseri tanılı kadınlarda travma sonrası gelişimin kişilik özelliklerinden dışa dönüklük boyutunun ve depresyonun etkisini vurgulamaktadır. Kişilik özellikleri, hastalık algısı ve psikolojik belirtiler ile ilişkili olmakla birlikte tek bir değişken tarafından açıklanabilmesinin zor olduğunu ortaya koymuştur. Düzenlenecek psikososyal müdahalelerde bu değişkenlerin göz önüne alınması hastaların uyum sürecini desteklemede önemli bir role sahip olabilir.
Özet (Çeviri)
This study aimed to examine the relationships between post-traumatic growth (PTG), personality traits, illness perception, and psychological distress in women diagnosed with breast cancer. The study was conducted with 129 female participants receiving treatment at the Oncology Institute of Istanbul University and was designed as a cross-sectional survey. Data were collected using the Personal Information Form, the Post-Traumatic Growth Inventory, the Eysenck Personality Questionnaire–Short Form, the Illness Perception Questionnaire, and the Depression Anxiety Stress Scale (DASS-21). Data analysis was performed using SPSS version 26.0 and the PROCESS Macro (version 4.2) as an extension to the program. The findings indicated no significant relationships between post-traumatic growth, illness perception, or psychological distress levels and sociodemographic variables such as age and education. However, a substantial proportion of the sample was found to experience moderate to severe levels of depression, anxiety, and stress. Extraversion was positively associated with post-traumatic growth, and the multiple regression analysis revealed that extraversion was the only significant predictor of PTG. When the mediating roles of depression, anxiety, and stress in the relationship between illness perception and PTG were examined, only depression was found to have a significant mediating effect. In conclusion, the results highlight the roles of extraversion and depression in post-traumatic growth among women diagnosed with breast cancer during the follow-up period. Although post-traumatic growth is related to personality traits, illness perception, and psychological symptoms, it appears difficult to explain it through a single variable. Considering these factors in psychosocial interventions may play an important role in supporting patients' psychological adjustment and adaptation processes.
Benzer Tezler
- Meme kanseri hastalarında travma sonrası büyüme ve hastaların büyüme sonrası gelişimini etkileyen faktörlerin incelenmesi
Investigation of factors affecting the development of post-traumatic growth in breast cancer patients
MERVE ARAS
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Psikolojiİbn Haldun ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SENEM EREN
- Meme kanseri tanısı alan hastalarda travma sonrası büyüme: Ruminasyon ve kansere ilişkin tutumun rolü
Post-traumatic growth in patients diagnosed with breast cancer: The role of rumination and attitude towards cancer
ESMA ARK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
HemşirelikBandırma Onyedi Eylül ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DİLEK AVCI
- Meme kanseri hastalarında hastalık algısı ve travma sonrası büyüme arasındaki ilişkide beden öz şefkatinin etkisinin incelenmesi
Examination of the effect of body compassion on the relationship between illness perception and posttraumatic growth among breast cancer patients
ZEYNA KARANLIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiMaltepe ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ASLI EYRENCİ
- Meme kanseri ve akciğer kanseri tanısı almış kadın hasta gruplarında travma sonrası büyüme düzeylerinin beden algısı ve benlik saygısı ile ilişkisinin karşılaştırılması
Comparison of the relationship of posttraumatic growth levels with body perception and self-esteem in groups of female patients diagnosed with breast cancer and lung cancer
SERKAN DAĞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KAMİL NAHİT ÖZMENLER
- Meme kanseri hastalarında yaşam kalitesinin iyileştirilmesi için farkındalık temelli bilişsel terapi programının uyarlanması ve etkililiğinin incelenmesi
Adaptation and effectiveness of mindfulness based cognitive therapy program for improving quality of life in breast cancer patients
SEDA ARITÜRK