Ailede duygu sosyalleştirmenin erken çocuklukta dijital medya kullanımına etkisi: Duygu düzenleme becerisinin aracı rolü
The effect of emotion socialization in the family on digital media use in early childhood: The mediating role of emotion regulation skills
- Tez No: 976704
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MÜGE EKERİM AKBULUT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Ana-babaların duyguları sosyalleştirme davranışları, Bilişsel duygu düzenleme, Sayısal medya, Sosyal duygusal gelişim, Parents emotional socialization, Cognitive emotion regulation, Digital media, Social emotional development
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dijital medya, teknolojinin ilerlemesiyle birlikte günlük yaşamın ayrılmaz bir parçası olmuş ve çocuklar da bu dijital dünyanın aktif katılımcılarına dönüşmüştür (Rideout, 2017). Çocukların dijital medyayla kurdukları ilişki ve kullanım biçimleri, gelişimsel çıktılar açısından kritik bir unsur olarak değerlendirilmektedir. Bu çalışmanın amacı, ebeveynin duygu sosyalleştirme davranışlarını çocukların problemli medya kullanımı (PMK) üzerindeki etkisini incelemek ve bu ilişkide çocukların duygu düzenleme becerilerinin aracı rolünü araştırmaktır. Araştırmanın örneklemi, 4-8 yaş aralığında toplam 298 çocuğun (Nkız=156) ebeveynlerinden elde edilen verilerden oluşmaktadır. Veriler; Demografik Bilgi Formu, Problemli Medya Kullanımı Ölçeği (PMKÖ), Duygu Düzenleme Ölçeği ve Çocukların Olumsuz Duygularıyla Baş Etme Ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Ebeveyn duygu sosyalleştirme tutumları destekleyici tepkiler (DT) ve destekleyici olmayan tepkiler (DOT) olarak; duygu düzenleme becerileri ise duygu düzenleme kontrolü (DDK) ve değişkenlik/olumsuzluk boyutlarıyla ele alınmıştır. Ön analizlerde DOT'un PMK ile pozitif, DDK'nin ise negatif yönde anlamlı ilişkili olduğu; DT'nin DDK ile pozitif ilişkili bulunduğu; ayrıca değişkenlik/olumsuzluk boyutunun hem PMK hem de DOT ile pozitif yönde ilişkili olduğu görülmüştür. Cinsiyetin PMK ile anlamlı ilişkili olduğu ve erkek çocukların PMK puanlarının daha yüksek olduğu saptanmış, bu değişken analizlerde kontrol edilmiştir. Çoklu doğrusal regresyon analizleri, DOT'un PMK'yı anlamlı şekilde yordadığını ve varyansın yaklaşık %17,4'ünü açıkladığını göstermiştir. Değişkenlik/olumsuzluk boyutunun ise PMK'yı yordayarak varyansın yaklaşık %30,4'ünü açıkladığı; buna karşın DDK'nin anlamlı bir yordayıcı olmadığı belirlenmiştir. Aracılık analizleri, DOT'un PMK üzerindeki etkisinde değişkenlik/olumsuzluk boyutunun kısmi bir aracılık rolü oynadığını ortaya koymuştur. Öte yandan, DT'nin DDK üzerinde anlamlı bir etkisi ve DDK'nin PMK üzerindeki negatif yönde anlamlı etkisi bulunmuş; DT'nin PMK üzerindeki doğrudan ve toplam etkileri anlamsız kalırken, dolaylı etkinin anlamlı ve negatif olması bu modelde tam aracılık etkisini göstermiştir.
Özet (Çeviri)
Digital media has become an integral part of daily life with the advancement of technology and children have become active participants in this digital world (Rideout, 2017). Children's relationship with digital media and the way they use it is considered as a critical element in terms of developmental outcomes. The aim of this study is to investigate the effect of parental emotion socialization behaviors on children's problematic media use (PMU) and to examine the mediating role of children's emotion regulation skills in this relationship. The sample of the study consisted of data obtained from the parents of a total of 298 children between the ages of 4 and 8 (Ngirl=156). Data were collected through Demographic Information Form, Problematic Media Use Scale (PMAS), Emotion Regulation Scale and Coping with Children's Negative Emotions Scale. Parental emotion socialization attitudes were examined in terms of supportive reactions (SR) and unsupportive reactions (ESR), and emotion regulation skills were examined in terms of emotion regulation control (ERC) and variability/negativity dimensions. In the preliminary analyses, it was found that ESR was positively and negatively related to PMC; DT was positively related to ESR; and the variability/negativity dimension was positively related to both PMC and ESR. Gender was found to be significantly associated with PMC and boys had higher PMC scores, and this variable was controlled for in the analyses. Multiple linear regression analyses showed that DOT significantly predicted PMC and explained approximately 17.4% of the variance. The variability/negativity dimension predicted PMC and explained approximately 30.4% of the variance, whereas DDK was not a significant predictor. Mediation analyses revealed that the variability/negativity dimension played a partial mediating role in the effect of CLT on PMC. On the other hand, there was a significant effect of DT on DOT and a significant negative effect of DOT on PMC; while the direct and total effects of DT on PMC were insignificant, the indirect effect was significant and negative, indicating a full mediation effect in this model.
Benzer Tezler
- The association between parental emotion regulation and toddlers' behavior problems: Role of parental emotion socialization
Ebeveynlerin duygu düzenlemesi ve erken çocukluk dönemi davranış problemleri arasındaki ilişkide: Ebeveyn duygu sosyalleştirmesinin rolü
EYLÜL DEĞİRMENCİOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
PsikolojiÖzyeğin ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GİZEM ARIKAN
- Ankara ilindeki üç ilköğretim okulu öğrencilerinin epilepsiye yaklaşımı ve hastalık hakkındaki bilgi düzeyleri
Knowledge of epilepsy and attitudes towards the condition among three elementary schools students in Ankara
İKBAL OK BOZKAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2006
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıGazi ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE SERDAROĞLU
- Examining the role of ses, mothers' reflective functioning, mothers' psychopathological symptoms, and emotion socialization practices on the Toddlers' behavior problems
SED, annelerin yansıtıcı işleyişi, annelerin psikopatolojik semptomları ve duygu sosyalleştirme uygulamalarının erken çocukluk döneminde görülen davranış problemleri üzerindeki rolünün incelenmesi
AFRA SELCEN TAŞDELEN
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
PsikolojiÖzyeğin ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ASİYE KUMRU
- Çocuğun davranış sorunları ile algıladığı anne baba çatışması arasındaki ilişkiler: Duygu sosyalleştirmenin aracı rolü
The relations between children's behaviour problems and interparental conflict appraisals: Mediator role of emotion socialization
ESRA GÜVEN
- Anne babanın duygusal istismar farkındalığı ile çocuğun algıladığı sosyal destek arasındaki ilişkide duygu sosyalleştirmenin aracı rolü
The mediation role of emotion socialization in relation between parental recognition of emotional maltreatment and perceived social support in children
CANSU ÖZTÜRK