Seyfettin Azizi ve Amannisahan adlı eseri üzerine bir inceleme
A study on Seyfettin Azizi and his work titled Amannisahan
- Tez No: 976765
- Danışmanlar: PROF. DR. SELMA GÜLSEVİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Uygur Türkleri, Yeni Uygur Türkçesi, Seyfettin Azizi, Amannisahan, On İki Makam, Uyghur Turks, Modern Uyghur Turkish, Seyfettin Azizi, Amannisahan, Twelve Muqams
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Uygur Türklerinin başyapıtı On İki Makam, ünlü müzisyen ve kadın şair Amannisahan'ın öncülüğünde derlenerek yazıya aktarılmıştır. Bu kültürel miras, Seyfettin Azizi'nin 1983 yılında kaleme aldığı“Amannisahan”adlı tarihî dramaya uyarlanmıştır. Eserde XVI. yüzyılda Yarkent Hanlığı döneminde yaşamış olan Amannisahan'ın hayatı ve mücadeleleri konu edilmektedir. Çalışmada, dilsel, kültürel ve müzikal bakımdan zengin bu eser incelenmiştir. Eserin yapı ve tema özelliklerinin ortaya konması, dil özelliklerinin tespit edilmesi, Yeni Uygur Türkçesi özelliği taşıyan metnin Türkiye Türkçesine aktarılması ve dizin çalışmasıyla söz varlığının belgelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada, metin temelli analiz yöntemi, nitel araştırma bağlamında ele alınmıştır. Çalışma dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, Uygur edebiyatı ve Seyfettin Azizi hakkında bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde Uygur On İki Makamı tanıtılarak“Amannisahan”adlı eser yapı ve tema yönünden incelenmiştir. Üçüncü bölümde, metin temelli analiz yöntemi kullanılarak eserin ses ve şekil bilgisi özellikleri ele alınmıştır. Dördüncü bölümde ise, Arap harfli Uygur alfabesiyle yazılmış olan orijinal metin transkribe edilmiş, Türkiye Türkçesine aktarılmış ve ardından eserin söz varlığına ilişkin dizin ve sözlük çalışması gerçekleştirilmiştir.
Özet (Çeviri)
The masterpiece of the Uyghur Turks, Twelve Muqams, was compiled and transcribed under the leadership of the renowned musician and female poet Amannisahan. This cultural heritage has been adapted into the historical drama 'Amannisahan,' written by Seyfettin Azizi in 1983. The work focuses on the life and struggles of Amannisahan, who lived during the Yarkand Khanate in the 16th century. This study examines this work, which is rich in linguistic, cultural and musical aspects. The aim is to reveal the structure and thematic features of the work, identify its linguistic characteristics, translate the text, which is written in Modern Uyghur Turkish, into Turkish, and document its vocabulary through indexing. The text-based analysis method was employed within the context of qualitative research. The study consists of four sections. The first section provides information about Uyghur literature and Seyfettin Azizi. The second section introduces the Uyghur Twelve Offices and examines the work Amannisahan in terms of its structure and themes. The third section uses a text-based analysis method to examine the phonetic and morphological features of the work. In the fourth section, the original text written in the Arabic-script Uyghur alphabet is transcribed, translated into Turkish, and then an index and dictionary of the work's vocabulary is compiled.
Benzer Tezler
- Afganistan dış politikasında Pakistan faktörü
Pakistan factor in afghanistan foreign policy
BESHTA AZIZI
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Uluslararası İlişkilerUfuk ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET SEYFETTİN EROL
- Geçmişten günümüze toplumsal cinsiyet algısının Ömer Seyfettin, Aziz Nesin ve Yalvaç Ural'ın çocuk edebiyatı eserleri üzerinden incelenmesi
An investigation of gender perception from the past to the present through Ömer Seyfettin, Aziz Nesin, and Yalvaç Ural's children's literature works
SADRETTİN GÖZTEPE
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimÇukurova ÜniversitesiSınıf Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEKİYE ÇAĞIMLAR
- Türk edebiyatında günlük: Tür ve benlik inşası
The diary in Turkish literature: Genre and the construction of self
SENA AYDIN
Doktora
Türkçe
2026
Türk Dili ve EdebiyatıMarmara ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEMA UĞURCAN
- Edebiyatta Üsküdar
Üsküdar in literature
UĞUR İBRAHİMHAKKIOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
Türk Dili ve EdebiyatıMersin ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZAFER ÖNLER
- İslam medeniyetinin Çin kültürü üzerine etkileri (618-1644)
The effects of Islamic civilization on Chinese culture (618-1644)
AZİZ MUSA PARLAKYİĞİT
Doktora
Türkçe
2020
TarihAnkara Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEYFETTİN ERŞAHİN