Vasfî'nin Gazelleri örnekleminde söylem çözümlemeleri
Discourse analysis in the sample of Vasfî's Ghazals
- Tez No: 976805
- Danışmanlar: PROF. DR. PERVİN ÇAPAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Klâsik Türk şiiri, Vasfi, gazel, metin şerhi, söylem çözümlemesi, Classical Turkish poetry, Vasfi, ghazal, classical commentary method, discourse analysis
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Klâsik Türk şiiri, çok anlamlı yapısı ve estetik anlatımıyla farklı yorumlara elverişli bir edebî gelenektir. Klâsik Türk edebiyatı araştırmalarında metinleri ortaya çıkaran metin şerhi ve metin tenkîdi çalışmaları öne çıkarken çağdaş okurun şairin ne anlattığından ziyade nasıl anlattığını anlaması yönündeki ilgisi modern okuma yöntemlerine olan ihtiyacı arttırmıştır. Bu bağlamda, dilbilimin alt başlıklarından biri olan söylem çözümlemesi gibi modern yöntemlerin geleneksel şerh metodu eşliğinde metinlere tatbik edilmesi, günümüz okurunun metinleri derinlemesine anlamasına ve kültürümüzün taşıyıcısı olan Klâsik Türk şiirinin gelecek nesillere aktarılmasına olanak sağlayacaktır. Bu çalışmada Mehmet Çavuşoğlu tarafından hazırlanan Vasfi Dîvâni'ndaki gazellerin tamamı okunarak anlatım şeması çıkarılmış, metnin söylem özellikleri göz önünde bulundurularak incelemede kullanılacak sistematiğe uygun olacağı düşünülen 15 gazel seçilmiştir. Söylem çözümlemesi yöntemiyle incelenmek üzere seçilen gazellerin önce metni verilmiş, ardından Gazelin Dış Yapısı başlığı altında vezin, kafiye ve redif gibi hususlar değerlendirilmiştir. Gazellerin şerhi yapılarak söylem çözümlemesi yöntemi ışığında gazeller, küçük yapısından üst yapısına kadar dilbilgisel ve muhteva bakımından incelemeye tâbi tutulmuştur. Elde edilen bilgi ve bulgular, günümüz okuruna daha etkili bir biçimde aktarmak için tablo ve grafiklerle desteklenmiştir. Şiir yolunda kendine özgü bir üslûbu olan Vasfi'nin gazellerinin geleneksel şerh metodu eşliğinde söylem çözümlemesi yöntemiyle incelenmesi sonucunda edebiyat tarihindeki konumu, Türkçe söyleyişe kattığı değer ve gazellerinde kelimeler aracılığıyla oluşturduğu dünya tespit edilerek Klâsik Türk edebiyatı alanındaki çalışmalara katkı sağlaması hedeflenmiştir.
Özet (Çeviri)
Classical Turkish poetry is a literary tradition that lends itself to different interpretations with its polysemantic structure and aesthetic expression. While textual commentary and textual criticism studies, which reveal the texts, are prominent in Classical Turkish literature studies, the contemporary reader's interest in understanding how the poet narrates rather than what the poet narrates has increased the need for modern reading methods. In this context, the application of modern methods such as discourse analysis, which is one of the sub-headings of linguistics, to texts accompanied by the classical commentary method will enable today's readers to understand the texts in depth and to transfer Classical Turkish poetry, which is the carrier of our culture, to future generations. In this study, a narrative scheme was drawn by reading all the ghazals in Vasfi's Dîvân prepared by Mehmet Çavuşoğlu, and 15 ghazals that were thought to be suitable for the systematics to be used in the analysis were selected, taking into account the discourse features of the text. First, the text of the ghazals selected to be analyzed with the discourse analysis method is given, and then issues such as meter, rhyme and red rhyme are evaluated under the title of the External Structure ofthe Ghazal. The ghazals were analyzed grammatically and content-wise, from their small structure to their superstructure, in the light of the discourse analysis method. The information and findings are supported by tables and graphs in order to convey them more effectively to today's readers. It is aimed to contribute to the studies in the field of Classical Turkish literature by analyzing the ghazals of Vasfi, who has a unique style in the way of poetry, with the method of discourse analysis accompanied by the classical commentary method, by determining his position in the history of literature, the value he adds to Turkish discourse and the world he creates through words in his ghazals.
Benzer Tezler
- Vecdî'nin şiir dünyası
The world of Vecdî's poetry
İREM UĞURLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul Medeniyet ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMAİL GÜLEÇ
- Enver Behnan Şapolyo: Tarihçiliği, gazeteciliği ve edebi kişiliği
Enver Behnan Şapolyo: Historiography, journalism and literary personality
İRŞAD SAMİ YUCA
- 1960 sonrası dört oyun yazarı (İsmet Küntay-Sermet Çagan-Oktay Arayıcı-Vasıf Öngören)
For playwriht after the 1960?s
ÖZGÜR BAŞKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiEğitim Programları ve Öğretim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURHAN KARADAĞ
- İngiltere'de ilk daimi Osmanlı Sefiri Yusuf Âgâh Efendi'nin muhiti ve Osmanlı bürokrasisindeki yeri (1744-1824)
The circle of Yusuf Âgâh Efendi the first permanent Ottoman ambassador England, and the place in the Ottoman bureaucracy (1744-1824)
BEYZANUR YAŞAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
TarihFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ LALE UÇAN