''Wound-QoL-17'' anketinin Türkçe versiyonunun geçerlilik ve güvenilirlik çalışması
Validity and reliability assessment of the Turkish version of the Wound-QoL-17 questionnaire
- Tez No: 976947
- Danışmanlar: PROF. DR. İLKNUR KIVANÇ ALTUNAY
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Dermatoloji, Dermatology
- Anahtar Kelimeler: Algılanan sağlık, Ayak ülseri, Bacak ülserleri, Güvenilirlik ve geçerlilik, Yaralar ve yaralanmalar, Perceived wellness, Foot ulcer, Leg ulcer, Reproducibility of results, Wounds and injuries
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Deri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Kronik yara, hastaların yalnızca bedensel olarak değil psikolojik ve sosyal bakımdan da yaşam kalitesini büyük ölçüde etkileyen bir sağlık sorunudur. Dünya genelinde kullanımı giderek yaygınlaşan ve Wound-QoL-17 adıyla bilinen Yara Yaşam Kalitesi anketi, kronik yaranın hastaların yaşamı üzerindeki etkisini bu üç alanda kısa sürede, hasta bildirimine dayalı olarak ölçmektedir. Çalışmamızın amacı, bu anketin Türkçe versiyonunun ülkemizde geçerlilik ve güvenilirliğini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Böylelikle ülkemizde kronik yara hastalarının klinik takibinde ve ilgili bilimsel çalışmalarda kullanılabilecek standardize bir ölçek sunmaktır. Gereç ve Yöntem: Araştırma, 1 Ekim 2023-1 Temmuz 2025 tarihleri arasında Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Deri ve Zührevi Hastalıkları Kliniği tarafından yürütülmüştür. Çalışmaya 18 yaş üzeri, en az 4 haftadır iyileşmeyen kronik yarası olan ve anketleri anlayıp yanıtlayabilecek 86 hasta dahil edilmiştir. Örneklem büyüklüğü, psikometrik geçerlilik çalışmalarında önerilen 'madde sayısının 5–10 katı' gözetilmiştir. Hastalara Wound-QoL-17, SF-36, EQ-5D-3L ve DLQI anketleri uygulanmıştır. Ölçeğin yapı geçerliliği için EFA (PAF + Oblimin), yakınsak geçerlilik için Spearman korelasyon analizi, iç tutarlılık için Cronbach alfa katsayısı, madde–toplam korelasyonu ve test tekrar güvenilirliği için ICC kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmaya toplamda 86 kronik yara hastası incelenmiş olup yaş ortalaması 51,9±15,7 ve hastaların %72,1'i erkektir. En sık yara etyolojisi diyabetik ayaktır (%26,7) ve kronik yara lokalizasyonu hastaların %89,5'inde alt ekstremitededir. Anketin yapı geçerliliği analizinde örneklem yeterliliği kabul edilebilir düzeydeydi (KMO=0,71) ve Bartlett testi anlamlıydı (χ²=1109,7; sd=136; p<0,001). PAF + Oblimin çözümü orijinal üç boyutu doğruladı, koku–akıntı maddeleri ek bir faktör oluşturdu. Toplam açıklanan varyans %63,6'dır (özdeğerler: Günlük Yaşam: 4,38; Psikoloji: 2,88; Beden: 2,19; Koku–akıntı: 1,37). Yakınsak geçerlilik analizlerinde global skorda EQ-5D ve SF-36 ile negatif, DLQI ile pozitif yönde anlamlı korelasyonlar saptandı (çoğu p<0,001). İç tutarlılık analizinde Cronbach alfa 0,89, alt ölçeklerde 0,72-0,82 olarak bulundu. Test-tekrar test analizinde ICC:0,595, SEM:0,54 ve bireysel SDC:1,49; sistematik yanlılık gözlenmedi. Ölçek düzeyinde belirgin taban/tavan etkisi yoktu. Sonuç: Wound-QoL-17'nin Türkçe versiyonu, kuramsal yapıyla uyumlu olarak bedensel, psikolojik ve günlük yaşam etkilerini ayırt ederek klinik ve araştırma kullanımına elverişlidir. Koku–akıntının ayrı bir faktör olarak ayrışması kronik yaradaki bu semptomların dalgalanmalarla seyretmesi ve sosyal açıdan damgalayıcı dış faktörler olmasına bağlanabilir. Çalışmanın güçlü yanları olarak kendi içinde tutarlılık olması ve dış ölçeklerle güçlü uyum göstermesi, başlıca sınırlılıklar ise tek merkezli tasarım ve retest grubunun küçük olmasıdır. Gelecekte yapılacak çalışmalarda daha geniş ve heterojen bir örneklemle doğrulama analizleri klinik kullanımı daha da güçlendirecektir.
Özet (Çeviri)
Objective: Chronic wounds significantly impact patients' quality of life not only physically but also psychologically and socially. The Wound-QoL-17 questionnaire, widely used globally, assesses the impact of chronic wounds on patients' lives in these three domains quickly and based on patient self-report. The aim of our study is to evaluate the validity and reliability of the Turkish version of this questionnaire, thereby providing a standardized tool for clinical follow-up and related scientific studies on chronic wound patients in Turkey. Materials and Methods: This research was conducted by the Dermatology and Venereology Clinic of Şişli Hamidiye Etfal Training and Research Hospital between October 1, 2023, and July 1, 2025. A total of 86 patients over the age of 18, who had chronic wounds that had not healed for at least four weeks and were able to understand and respond to the questionnaires, were included in the study. The sample size was determined based on the commonly accepted rule of including 5–10 times the number of items in psychometric validation studies. The participants completed the Wound-QoL-17, SF-36, EQ-5D-3L, and DLQI questionnaires. For construct validity, EFA (PAF + Oblimin) was performed; Spearman correlation analysis was used for convergent validity; Cronbach's alpha, item-total correlation, and ICC were used to assess internal consistency and test-retest reliability. Results: Total of 86 patients with chronic wounds were assessed. Patients' mean age was 51.9±15.7 years; 72.1% of patients were male. The most common etiology of wound is diabetic foot (26.7%), and 89.5% of the wounds were presented in lower limbs. The KMO value was 0.71, which was acceptable and Bartlett's Test showed significance for the analysis of construct validity (χ²=1109.7; df=136; p<0.001). The PAF and Oblimin solution confirms the original three dimensions while the odor-discharge items form a fourth dimension. The explained variance summed up to 63.6% (Eigenvalues: Daily Life: 4.38; Psychology: 2.88; Body: 2.19; Odor-Discharge: 1.37). The global score exhibited a significant negative correlation with EQ-5D and SF-36 and a positive correlation with DLQI (mostly p<0.001) in convergent validity analyses. The alpha values showed good internal consistency among the items in the scale. In the analysis of the test-retest the ICC was 0.595 SEM was 0.54 individual SDC was 1.49 and no systematic bias. There was no substantial effect at the scale level in statistics Conclusion: In conclusion, the Turkish version of the Wound-QoL-17 can be used in clinical and research settings as it was able to distinguish physical, psychological and daily life impacts, and is consistent with the theoretical construct. The division of odour-discharge as an independent factor can be explained by the variability of these symptoms and especially their external social effects in chronic wounds. The strengths of this study are internal consistency within the study and strong alignment with the external scales. Key limitations of this study were single-center design and a small retest group. Future studies with larger and more heterogeneous samples will further strengthen its clinical applicability through confirmatory analyses.
Benzer Tezler
- Alt ekstremite ampütasyonu olan hastaların beden imajı ve yaşam kaliteleri ile yaşadıkları sorunların incelenmesi
Investigation of body image and quality of life and problems suffering from of patients with lower limb amputation
ZÜHRİYE KAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
HemşirelikManisa Celal Bayar ÜniversitesiCerrahi Hastalıklar Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ADALET KUTLU
- Çocuklarda trakeostomi: Tıbbi ve sosyal boyut
Pediatric tracheostomy: Medical and social aspect
DAVİD TERENCE THOMAS
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2012
Çocuk CerrahisiMarmara ÜniversitesiÇocuk Cerrahisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜRSU KIYAN
PROF. DR. TOLGA DAĞLI
DOÇ. DR. HALİL TUĞTEPE
- Evde hemşirelik bakımının peristomal cilt komplikasyonlarının iyileştirilmesine ve yaşam kalitesine etkisi
The effect of home care nursing on the healing of peristomal skin complications and quality of life
DENİZ HARPUTLU
Doktora
Türkçe
2014
HemşirelikEge ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SÜHEYLA ÖZSOY
- Omurilik felçlilerinde yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Quality of life of spinal cord injured patients in Turkey: A subgroup study
ŞENİZ ÖK (DÖNERDENİZ)
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1999
Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyonİstanbul ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞAFAK S. KARAMEHMETOĞLU
- Kronik ürtiker hastalarının hastalık bilgi düzeyi, yaşam kalitesi ve takip beklentileri
Knowledge level, quality of life, and follow-up expectations of patients with chronic urticaria
HATİCE ERGİN KARAOĞLAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
DermatolojiAydın Adnan Menderes ÜniversitesiDeri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EKİN ŞAVK