Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenlerde duyuşsal değişkenlerin okuma ve dinleme becerisiyle ilişkisi
The relationship between affective variables and reading and listening skills of learners of turkish as a foreign language
- Tez No: 977121
- Danışmanlar: PROF. DR. KADİR KAAN BÜYÜKİKİZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gaziantep Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın temel amacı; yabancı dil olarak Türkçe öğrenen öğrencilerin kaygı, tutum ve öz yeterliklerinin okuma ve dinleme başarılarını ne düzeyde yordadığını belirlemek ve bu değişkenlerin okuma ve dinleme başarısıyla ilişkilerini ayrı ayrı incelemektir. Araştırmada, dinleme başarısını yordamak üzere dinleme kaygısı, dinleme öz yeterliği ve dinleme tutumu değişkenlerinin birlikte ve göreli olarak dinleme başarısını ne ölçüde açıkladıkları bir model çerçevesinde ele alınırken; okuma başarısını yordamak için okuma kaygısı, okuma özyeterliği ve okuma tutumu değişkenlerinin okuma başarısına katkıları ayrı bir model üzerinden test edilmektedir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel araştırma modeli kullanılmıştır. Çalışmanın örneklemini Türkiye'deki çeşitli üniversitelerin TÖMER ve DİLMER bünyesinde C1 düzeyinde yabancı dil olarak Türkçe öğrenen 323 öğrenci oluşturmaktadır. Veriler, alanyazında daha önce geliştirilmiş ölçekler ve başarı testleri aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen veriler basit doğrusal regresyon ve çoklu regresyon analizi ile çözümlenmiştir. Araştırma bulgularına göre, duyuşsal değişkenlerin öğrencilerin okuma ve dinleme başarıları üzerinde anlamlı etkilerinin bulunduğu tespit edilmiştir. Dinleme modelinde dinleme kaygısı en güçlü ve tek negatif yordayıcı olarak öne çıkarken; dinleme öz yeterliği ikinci en güçlü, pozitif yordayıcı olmuştur. Dinleme tutumu ise diğerlerine göre daha orta düzeyde pozitif yordayıcı olmuştur. Okuma modelinde ise en güçlü ve tek negatif yordayıcı okuma kaygısı olurken; okuma öz yeterliği ikinci en güçlü, pozitif yordayıcı olmuştur. Okuma tutumu ise orta düzeyde pozitif yordayıcı olarak belirlenmiştir. Araştırma sonuçları; yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde duyuşsal değişkenlerin önemini, özellikle okuma ve dinleme becerilerinde öğrenci başarısını artırmak için kaygıyı azaltan, öz yeterliği destekleyen ve olumlu tutum geliştiren öğretim yaklaşımlarının desteklenmesi gerektiğini ortaya koymuştur.
Özet (Çeviri)
The main purpose of this study is to determine the extent to which the variables of anxiety, attitude, and self-efficacy of learners of Turkish as a foreign language predict their reading and listening achievement, and to examine separately the relationships of these variables with reading and listening achievement. In the study, while the variables of listening anxiety, listening self-efficacy, and listening attitude were considered within a model framework to predict listening achievement, the contributions of reading anxiety, reading self-efficacy, and reading attitude to reading achievement were tested through a separate model. The study was conducted using the correlational survey model, one of the quantitative research methods. The sample of the study consists of 323 students who are learning Turkish as a foreign language at the C1 level in the TÖMER and DİLMER centers of various universities in Türkiye. Data were collected through previously developed scales and achievement tests in the literature, and were analyzed using simple linear regression and multiple regression analysis. According to the findings of the study, affective variables were found to have significant effects on students' reading and listening achievement. In the listening model, listening anxiety emerged as the strongest and the only negative predictor, while listening self-efficacy was the second strongest positive predictor. Listening attitude was found to be a moderate positive predictor compared to the others. In the reading model, reading anxiety was the strongest and only negative predictor, while reading self-efficacy was the second strongest positive predictor. Reading attitude was identified as a moderate positive predictor. The results of the study revealed the significance of affective variables in teaching Turkish as a foreign language, highlighting the need to support instructional approaches that reduce anxiety, enhance self-efficacy, and foster positive attitudes in order to improve student achievement, particularly in reading and listening skills.
Benzer Tezler
- Yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin okuma-yazma motivasyon düzeyleri ile Türkçe öğrenmeye yönelik motivasyonları arasındaki ilişki
The relationship between the reading-writing motivation levels of learners of Turkish as a foreign language and their motivation for learning Turkish
GÜLŞAH GÜNDOĞDU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimKaramanoğlu Mehmetbey ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALİL ERDEM ÇOCUK
- Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenlerin dil bilgisi ve kelime bilgisi düzeyleri ile yazma becerileri arasındaki ilişki
The relationship between grammar and vocabulary levels and their writing skills of those who learn Turkish as a foreign language
HASAN AKSOY
Doktora
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimErciyes ÜniversitesiTürkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖNDER ÇAĞIRAN
- Exploring the interplay of speaking anxiety, communication apprehension and willingness to communicate in Turkish EFL learners
İngilizceyi yabancı dil olarak öğrenen Türk öğrencilerinin yabancı dilde konuşma kaygısı, iletişim kurma kaygısı ve iletişim kurma istekliliği arasındaki ilişkinin araştırılması
NAZLI MERVE GÖK TOK
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
DilbilimGazi ÜniversitesiYabancı Diller Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CEM BALÇIKANLI
- İki dilli ve tek dilli öğrencilerin yabancı dil öğrenmede kullandıkları öğrenme stratejilerinin belirlenmesi
Assessing the language learning strategy use of monolingual and bilingual students in foreign language learning
YAĞMUR ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Eğitim ve ÖğretimErciyes ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA DURMUŞÇELEBİ
- Fransız dili eğitimi öğrencilerinin çeviriye bakış açıları ve öğrenme stratejisi olarak çeviriyi kullanma eğilimleri
The views of French language education students about translation and their trends of using translation as a learning strategy
DAVUT DİVARCİOĞLU
Doktora
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiFransız Dili Eğitimi Bilim Dalı
DOÇ. DR. NURTEN ÖZÇELİK