Ergenlerin çevrim içi yabancılarla etkileşim farkındalığını arttırmada planlı davranış teorisine dayalı psikoeğitim programının etkililiği
The effectiveness of a psychoeducation programme based on the theory of planned behaviour in increasing adolescents' awareness of interaction with strangers in the environment
- Tez No: 977120
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ŞULE BAŞTEMUR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Psikoloji, Education and Training, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Ergenler, Risk, Çevrimiçi iletişim, Adolescents, Risk, Online communication
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ordu Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışma Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın temel amacı, ergenlerin çevrim içi yabancılarla kurdukları etkileşimlere yönelik farkındalıklarını artırmayı hedefleyen yapılandırılmış bir psikoeğitim programının etkililiğini incelemektir. Araştırma, nicel yöntemle desenlenmiş ve ön test–son test–izleme ölçümlerine dayalı yarı deneysel model kullanılarak yürütülmüştür. Çalışma grubu, çevrim içi yabancılarla etkileşim düzeyleri yüksek olarak belirlenen 48 ortaöğretim öğrencisinden oluşmaktadır. Katılımcılar, 16 kişilik deney, plasebo ve kontrol grubu olmak üzere üç gruba ayrılmıştır. Deney grubuna, araştırmacı tarafından geliştirilen ve sekiz oturumdan oluşan psikoeğitim programı uygulanmıştır. Plasebo grubuna tek oturumluk seminer verilmiştir. Kontrol grubuna ise herhangi bir müdahalede bulunulmamıştır. Veriler, araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu (KBF) ve İnternette Yabancılarla Etkileşim Ölçeği (İYEÖ) aracılığıyla toplanmıştır. İstatistiksel analizler SPSS 23.0 paket programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Analiz sürecinde tanımlayıcı istatistikler, Tek Yönlü Varyans Analizi, Tekrarlı Ölçümler İçin Varyans Analizi ve anlamlı farkların tespiti amacıyla Bonferroni post hoc testi kullanılmıştır. Ayrıca çok değişkenli istatistiksel varsayımlardan kovaryans matrislerinin eşitliği, Box-M istatistiği ile incelenmiş, varyansların eşitliği ise Levene testi kullanılarak değerlendirilmiştir. Araştırma bulguları, deney grubunda ön testten izleme testine kadar çevrim içi yabancılarla etkileşim düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı ve kısa ve orta vadede kalıcı bir azalma olduğunu ortaya koymuştur. Plasebo grubunda ölçümler arasında anlamlı bir değişim görülmemiş, etkileşim düzeyleri büyük ölçüde sabit kalmıştır. Kontrol grubunda ise özellikle izleme testinde çevrim içi yabancılarla etkileşim düzeylerinde zamanla bir artış görülmektedir. Genel olarak bulgular, psikoeğitim programının çevrim içi yabancılarla etkileşim davranışları üzerinde anlamlı ve sürdürülebilir bir etki yarattığını ortaya koymaktadır. Psikoeğitim temelli müdahale programlarının, ergenlerin dijital risklerle başa çıkma becerilerini geliştirmede ve bilinçli dijital davranışlar sergilemelerinde etkili olabileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
The main purpose of this study is to investigate the effectiveness of a structured psychoeducation programme that aims to increase adolescents' awareness of their interactions with online strangers. The study was quantitatively designed and conducted using a quasi-experimental model based on pretest-posttest-follow-up measurements. The study group consisted of 48 secondary school students who were identified as having high levels of interaction with online strangers. The participants were divided into three groups of 16 students as experimental, placebo and control groups. The experimental group received an eight-session psychoeducation programme developed by the researcher. A single session seminar was given to the placebo group. The control group did not receive any intervention. Data were collected through the Personal Information Form (PIF) and the Interaction with Strangers on the Internet Scale (IISIS) prepared by the researcher. Statistical analyses were performed using SPSS 23.0 package programme. In the analysis process, descriptive statistics, One-Way Analysis of Variance, Analysis of Variance for Repeated Measures and Bonferroni post hoc test were used to determine significant differences. In addition, the equality of covariance matrices, one of the multivariate statistical assumptions, was examined with Box-M statistics, and the equality of variances was evaluated using Levene's test. The findings of the study revealed that there was a statistically significant and permanent decrease in the levels of interaction with online strangers in the experimental group from the pretest to the follow-up test in the short and medium term. In the placebo group, there was no significant change between the measurements and interaction levels remained largely constant. In the control group, an increase in interaction levels with online strangers was observed over time, especially in the follow-up test. In general, the findings revealed that the psychoeducation programme had a significant and sustainable effect on the interaction behaviours with online strangers. It shows that psychoeducation-based intervention programmes can be effective in developing adolescents' skills to cope with digital risks and to exhibit conscious digital behaviours.
Benzer Tezler
- Ergenler için internette yabancılarla etkileşim ölçeği geliştirme çalışması
Development of the interaction with strangers on the internet scale for adolescents
KADEM GÜRKAN AKYAZI
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
PsikolojiOrdu ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞENEL ÇITAK
- Contribution a la recherche d'un cadre juridique pour un droit international de laconcurrence plus efficace
Daha etkin bir uluslararası rekabet için hukuki çerçeve arayışı
ALİ CENK KESKİN
Doktora
Fransızca
2009
HukukGalatasaray ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
PROF. DR. JEAN MARC SOREL
PROF. DR. HALİL ERCÜMENT ERDEM
- Potentialities for and limits to inclusion by education: The case of Syrian children's education in Turkey and child labour
Eğitim tarafından içermede potansiyeller ve limitler: Türkiye'deki Suriyeli çocukların eğitimi ve çocuk işçiliği
YASEMİN KIZILOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
Sosyal HizmetOrta Doğu Teknik ÜniversitesiSosyal Politika Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET OKYAYUZ
- Ergenlerin çevrim içi oyunlardaki deneyimleri ve oyuna ilişkin tutumlarının incelenmesi
A research on the experiences and the attitudes of adolescents towards online games
FERAHİM YEŞİLYURT
Doktora
Türkçe
2014
Eğitim ve Öğretimİstanbul ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İRFAN ERDOĞAN
- Ergenlerin çevrim içi-yüz yüze iletişimde kendini açma düzeylerinin, kişiler arası güven, utangaçlık ve sosyal ilişki gereksinimi açısından incelenmesi
The investigation of adolescents' self-disclosure level in online and face to face communication in terms of interpersonal trust, shyness and need for relatedness
EMİNE KAMAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
PsikolojiMarmara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEŞKÜRE HÜLYA KARAGÜVEN