Akciğer kanserli yaşlı bireylerin günlük yaşam aktiviteleri ve kırılganlık düzeylerinin bakım bağımlılığı ile ilişkisi
The effects of activities of daily living and frailty on care dependency in older adults with lung cancer
- Tez No: 977234
- Danışmanlar: DOÇ. DR. KADER MERT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, İç Hastalıkları, Nursing, Internal diseases
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Bakırçay Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, akciğer kanseri tanısı almış yaşlı bireylerde günlük yaşam aktiviteleri ve kırılganlık düzeylerinin bakım bağımlılığı ile ilişkisini belirlemektir. Tanımlayıcı ve kesitsel tipteki araştırma, 1 Mart–31 Mayıs 2025 tarihleri arasında İzmir'de bir eğitim ve araştırma hastanesinde yatarak tedavi gören yaşlı bireylerle yüz yüze görüşme yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini, dâhil edilme ölçütlerine uygun 410 birey oluşturmuştur. Katılımcılara Standardize Mini Mental Test uygulanmış; 24 ve üzeri puan alan bireyler çalışmaya dâhil edilmiştir. Veriler, Birey Tanılama Formu, Katz Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği, Edmonton Kırılganlık Ölçeği ve Bakım Bağımlılığı Ölçeği ile toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, t-testi, Mann–Whitney U testi, ANOVA, Kruskal–Wallis testi ve çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Hastaların yaş ortalaması 70,79±0,21 olup, %76,3'ü erkektir. Ortalama puanlar; Katz Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği için 3,12±1,78, Edmonton Kırılganlık Ölçeği için 10,27±3,69 ve Bakım Bağımlılığı Ölçeği için 49,77±13,55 olarak bulunmuştur. Çoklu doğrusal regresyon analizi sonucunda, günlük yaşam aktiviteleri puanındaki her bir birim artışın bakım bağımlılığı puanında 2,344 birimlik artışa (B=2,344; p<0,001), kırılganlık puanındaki her bir birim artışın ise bakım bağımlılığı puanında 2,391 birimlik azalmaya yol açtığı belirlenmiştir (B= –2,391; p<0,001). Kurulan modelin açıklayıcılık gücü %81,5 olup istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (Adjusted R²=0,815; p<0,001). Sonuç olarak, ileri evre akciğer kanseri tanısı almış yaşlı bireylerde bakım bağımlılığının yaş, eğitim düzeyi, sigara kullanımı, hastalık evresi, tedavi durumu, metastaz varlığı, komorbiditeler, günlük yaşam aktiviteleri ve kırılganlık düzeyleri gibi çok sayıda faktörle ilişkili olduğu saptanmıştır. Günlük yaşam aktiviteleri ve kırılganlık düzeylerinin, bakım bağımlılığının güçlü belirleyicileri olduğu ve birlikte bakım bağımlılığındaki değişimin büyük bir bölümünü açıkladığı sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study was to determine the relationship between daily living activities and frailty levels with care dependency among older adults diagnosed with lung cancer. This descriptive and cross-sectional study was conducted between March 1 and May 31, 2025, through face-to-face interviews with older patients receiving inpatient treatment at a training and research hospital in İzmir, Türkiye. The study sample consisted of 410 individuals who met the inclusion criteria. The Standardized Mini-Mental Test was administered, and participants scoring 24 or above were included in the study. Data were collected using the Individual Identification Form, the Katz Index of Daily Living Activities, the Edmonton Frailty Scale, and the Care Dependency Scale. Descriptive statistics, independent samples t-test, Mann–Whitney U test, ANOVA, Kruskal–Wallis test, and multiple linear regression analysis were used for data analysis. The mean age of the patients was 70.79±0.21 years, and 76.3% were male. The mean scores were 3.12±1.78 for the Katz Index of Daily Living Activities, 10.27±3.69 for the Edmonton Frailty Scale, and 49.77±13.55 for the Care Dependency Scale. Multiple linear regression analysis revealed that each one-unit increase in the daily living activities score was associated with a 2.344-unit increase in the care dependency score (B=2.344; p<0.001), whereas each one-unit increase in the frailty score was associated with a 2.391-unit decrease in the care dependency score (B= –2.391; p<0.001). The model accounted for 81.5% of the variance and was statistically significant (Adjusted R²=0.815; p<0.001). Care dependency among older adults diagnosed with advanced-stage lung cancer was found to be associated with multiple factors, including age, educational level, smoking status, disease stage, treatment status, presence of metastasis, comorbidities, daily living activities, and frailty levels. Daily living activities and frailty were identified as strong predictors of care dependency and together explained a substantial proportion of its variance.
Benzer Tezler
- Kemoterapi uygulanan yaşlı bireylerde kırılganlık, yorgunluk ve fonksiyonel durum arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determination of the relationship between frailty, fatigue and fonctional status in elderly individuals undergoing chemotherapy
ZEYNEP ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
HemşirelikSağlık Bilimleri ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEMİHA AKIN EROĞLU
- Akciğer kanserinde günlük yaşam aktiviteleri ve yaşam kalitesinin çok boyutlu değerlendirilmesi
Multidimensional evaluation activities of daily living and quality of life in lung cancer
HAMİDE ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonHacettepe ÜniversitesiKardiyopulmoner Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MELDA SAĞLAM
DOÇ. DR. NACİYE VARDAR YAĞLI
- A study of polymorphic variants of repairing genes in breast cancer and comparison of patient diets in Iraqi population
Meme kanserinde onarıcı genlerin polimorfik varyantları ve Irak nüfusunda hasta beslenmelerinin karşılaştırılması üzerine bir çalışma
HUDA SALİH MEZAAL MEZAAL
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
BiyolojiAltınbaş ÜniversitesiBiyomedikal Bilimler ve Mühendislik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGE SEÇMELER
- Öğretmenlerin A vitaminine ilişkin bilgi ve davranışları
Teachers` knowledge and behaviours concerning vitamin A
NERGÜL KURTCU
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiAile Ekonomisi ve Beslenme Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MİNE ARLI
- İSTANBUL'DA ÜÇÜNCÜ BASAMAK HASTANELERE YATIRILAN YAŞLI HASTALARIN DEMOGRAFİK VE TIBBİ ÖZELLİKLERİ: ÇOK MERKEZLİ, RETROSPEKTİF, HASTANE BİLGİ SİSTEMLERİ ÇALIŞMASI
DEMOGRAPHIC AND MEDICAL CHARACTETISTICS OF ELDERLY PATIENTS HOSPITALIZED IN TERTIARY HOSPITALS IN ISTANBUL: MULTI-CENTER, RETROSPECTIVE, HOSPITAL INFIRMATION SYSTEMS STUDY
ELİF UZUNER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Geriatriİstanbul Medeniyet Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYTEKİN OĞUZ