Yazma becerisinde tutuma yönelik yapılan lisansüstü çalışmaların incelenmesi: Bir meta-sentez çalışması
Reviev of postgradyate studies on attitude in writing skill: A meta – synthesis study
- Tez No: 977249
- Danışmanlar: PROF. DR. BERNA URUN KARAHAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kafkas Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yazma; duygularımızı, düşüncelerimizi, duyup hissettiklerimizi, planladıklarımızı ve yaşadıklarımızı yazı ile anlattığımız bir ifade ediş biçimidir. Duygu, düşünce ve deneyimlerin harfler ve semboller aracılığıyla kâğıda aktarılması, bireyin kendini ifade etme ve başkalarıyla iletişim kurma yollarından biridir. Bu ifade biçimi, gündelik yaşamdan akademik ortamlara kadar geniş bir alanda önemli roller üstlenir. İnsanların karşılaştığı olaylar karşısında hissettiklerini ve düşündüklerini başkalarına aktarmasını mümkün kılmasının yanı sıra, öğrenme süreçlerini destekleyerek hayata dair deneyim kazanmalarına da katkı sunar. Dolayısıyla, yalnızca bir anlatım biçimi olmanın ötesinde, bireyin zihinsel gelişimini besleyen önemli bir öğrenme alanı olarak da değerlendirilir. Öğrencilerin bu alana yönelik ilgilerinin artması, onların kazandıkları bilgi ve becerilerin ötesine geçerek kendilerini daha etkili bir şekilde ifade etmelerine olanak tanır. Bu doğrultuda, zihinsel süreçleri daha aktif kullanan bireyler, düşünme becerilerini denetim altına alarak öğrenme süreçlerine daha etkin katılım gösterir ve diğer temel dil yeterliklerinin gelişimine de katkı sağlar. Dil öğretiminde temel alınan süreç, anlama ve anlatma becerilerinin kazandırılması üzerine kuruludur. Anlama becerileri bireyin dili çözümlemesi, anlamlandırması ve yorumlaması açısından; anlatma becerileri ise düşünce, duygu ve bilgilerini sözel olarak yapılandırarak ifade etmesi bakımından büyük önem taşır. Bu kapsamda, dilin öğretiminde dört temel beceri söz konusudur: okuma, yazma, dinleme ve konuşma. Bahsi geçen bu beceriler işlevsel özelliklerine göre sınıflandırıldığında, okuma ve dinleme anlama; yazma ve konuşma ise anlatma becerileri arasında yer almaktadır. Birbirini tamamlayan ve eş zamanlı gelişen bu beceriler, bir zincirin halkaları gibi birbirine bağlıdır ve ayrı ayrı ele alınsalar da bütüncül bir yapı oluştururlar. Dil becerilerinin tam anlamıyla kazanılması ve işlevsel düzeyde geliştirilmesi ise uzun soluklu, sistemli ve çok boyutlu bir eğitim sürecini gerektirmektedir. Bu sürecin niteliği, yalnızca dil öğretiminin yapısına değil, aynı zamanda onu etkileyen çeşitli bireysel ve çevresel faktörlere de bağlıdır. Bireysel farklılıklardan öğretim materyallerine, zihinsel ve bilişsel faktörlerden motivasyona, yöntem ve tekniklerden tür bilgisine kadar birçok değişken yalnızca yazma becerisi üzerinde değil, diğer dil becerileri üzerinde de belirleyici rol oynamaktadır. Araştırmada, yazma becerisi ve bu beceriye yönelik tutum araştırmalarına odaklanılmıştır. Çalışmada meta-sentez yöntemi tercih edilmiş; nitel araştırma yaklaşımlarından betimsel analiz deseni ile veriler çözümlenmiştir. Araştırmaların temel amacı, ileride gerçekleştirilecek araştırmalara rehberlik etmek; konuyla ilgili yürütülen incelemeleri ele alarak alana ilişkin genel bir değerlendirme sunmaktır. İncelemede, yazma becerisine yönelik tutumları ele alan önceki çalışmaların değerlendirildiği literatür taramasına dayanılarak doküman analizi yöntemi tercih edilmiştir. Doküman analizi sürecinde, araştırmadan beklenen çıktılara ilişkin ayrıntılı bir inceleme gerçekleştirilmiş; böylece çalışmanın sınırlılıklarını belirleme gerekliliği dikkate alınmıştır. İncelenecek dokümanlara ulaşabilmek için de öncelikle“yazma, tutum, yazma becerisinde tutum, yazma becerisi, meta-sentez.”anahtar kelimeler olarak belirlenmiş ve bu anahtar kelimeler doğrultusunda YÖK Ulusal Tez Merkezi veri tabanında 2010-2025 yılları arasında olan çalışmaların taraması yapılmıştır. Yapılan taramalar sonucunda YÖK Ulusal Tez Merkezi veri kaynağında yazma ile ilgili 1668 çalışmaya ulaşılmıştır. Meta-sentezin doğası gereği çalışmalara yönelik sınırlılıklar ve dâhil edilme ölçütleri belirlenerek veri kaynakları sonucunda tutum ile ilgili sadece 66 adet çalışma bulunmuştur. Seçilen 66 çalışmaya kod numaraları Ç1, Ç2, Ç3…Ç66 şeklinde verilmiştir. Çalışmaların adı, tür bilgileri, yöntemleri, veri toplama araçları, veri analiz yöntemleri tablolarla araştırmada yer almıştır. Elde edilen betimsel bulgular analiz edilerek araştırmaların genel profili ortaya konmuştur. İncelenen araştırmaların yöntemsel bütünlüğünü sağlamak amacıyla, çalışmalara ait anahtar kavramların dağılımı tablo ve şekiller aracılığıyla görselleştirilmiştir. Ayrıca, söz konusu araştırmalarda yer alan sonuç ve öneriler, konu başlıklarına göre tematik olarak sınıflandırılmış ve bulgular bölümünde ayrı başlıklar altında sistematik biçimde ele alınmıştır. Sonuç ve tartışma bölümünde ise ulaşılan veriler ışığında yapılan değerlendirmeler doğrultusunda, bireylerin yazma becerisine yönelik genel olarak olumlu bir tutum sergiledikleri söylenebilir. Ancak yazma tutumuna yönelik yürütülen araştırmalarda, incelenen metinlerin tür çeşitliliğinin ve sayısının sınırlı olduğu açıkça görülmektedir. Bu durum, alandaki mevcut literatürün kapsam açısından yetersiz olduğunu ortaya koymaktadır. Yaratıcı hikâye ve şiir odaklı araştırmaların sayıca sınırlı kaldığı ve bu nedenle yazma tutumuna ilişkin kapsamlı verilerin elde edilemediği görülmektedir. Ayrıca, çalışmaların genellikle yalnızca yazma becerisine odaklanıp diğer dil becerilerini yeterince dikkate almamış olması, araştırmaların kapsamını daraltmış ve alanı bütüncül bir yaklaşımdan uzaklaştırmıştır. Bu durum, yazma tutumuna yönelik yürütülen çalışmaların önemli bir eksikliğini ortaya koymakta; bu bağlamda, sunulan çalışmanın ilgili alanyazına katkı sağlaması amaçlanmaktadır.
Özet (Çeviri)
Writing is a form of expression in which we express our feelings, thoughts, what we hear and feel, what we plan, and what we experience. Transferring feelings, thoughts, and experiences onto paper through letters and symbols is one way an individual expresses themselves and communicates with others. This form of expression plays a significant role in a wide range of environments, from everyday life to academic settings. It not only allows people to convey their feelings and thoughts about events they encounter to others, but also contributes to their learning process and gain life experience. Therefore, it is considered more than just a form of expression; it is also an important learning area that nurtures an individual's intellectual development. Students' growing interest in this field allows them to express themselves more effectively, going beyond the knowledge and skills they have acquired. In this respect, individuals who use their mental processes more actively participate in learning processes by controlling their thinking skills and contributing to the development of other fundamental language competencies. The fundamental process of language teaching is based on the acquisition of comprehension and expression skills. Comprehension skills are crucial for an individual's ability to analyze, interpret, and understand language, while expression skills are crucial for verbally structuring and expressing thoughts, feelings, and knowledge. In this context, four fundamental skills are essential in language teaching: reading, writing, listening, and speaking. When these skills are categorized according to their functional characteristics, reading and listening are considered comprehension skills, while writing and speaking are considered expression skills. These skills, which complement each other and develop simultaneously, are interconnected like links in a chain and, although considered separately, form a holistic structure. The full acquisition of language skills and their functional development requires a long-term, systematic, and multidimensional educational process. The quality of this process depends not only on the structure of language teaching but also on various individual and environmental factors that influence it. Many variables, from individual differences to teaching materials, from mental and cognitive factors to motivation, from methods and techniques to genre knowledge, play a determining role not only on writing skills but also on other language skills. The research focused on research on writing skills and attitudes towards this skill. The meta-synthesis method was chosen in the study, and the data was analyzed using the descriptive analysis design, a qualitative research approach. The main purpose of the research is to guide future research and to present a general assessment of the field by considering the studies conducted on the subject. The document analysis method was chosen for the review, based on a literature review that evaluated previous studies addressing attitudes towards writing skills. During the document analysis process, a detailed examination of the expected outcomes of the research was conducted, thus taking into account the need to identify the limitations of the study. To access the documents to be examined, the keywords“writing, attitude, attitude in writing, writing skill, meta-synthesis”were first determined, and studies published between 2010 and 2025 were searched in the YÖK National Thesis Center database according to these keywords. As a result of the searches, 1668 studies related to writing were found in the data source of the Council of Higher Education (YÖK) National Thesis Center. Due to the nature of meta-synthesis, study limitations and inclusion criteria were determined, and only 66 studies related to attitude were found in the data sources. The 66 selected studies were given code numbers as C1, C2, C3, and C66. The study names, types, methods, data collection tools, and data analysis methods were presented in tables in the study. The descriptive findings were analyzed to present the general profile of the studies. To ensure the methodological integrity of the reviewed studies, the distribution of key concepts within the studies was visualized through tables and figures. Furthermore, the results and recommendations in these studies were thematically classified according to their subject headings and systematically discussed under separate headings in the findings section. In the conclusion and discussion section, based on the evaluations made in light of the data obtained, it can be said that individuals generally exhibit a positive attitude towards writing skills. However, it is clearly evident that the diversity and number of texts examined in studies on writing attitudes are limited. This reveals that the existing literature in the field is inadequate in terms of scope. It is observed that studies focusing on creative stories and poetry are limited in number, and therefore, comprehensive data on writing attitudes cannot be obtained. Furthermore, the fact that studies generally focus solely on writing skills and do not sufficiently consider other language skills has narrowed the scope of the research and distanced the field from a holistic approach. This reveals a significant shortcoming in studies on writing attitudes; in this context, the presented study aims to contribute to the relevant literature.
Benzer Tezler
- Türkiye' de eğitim yönetimi anabilim dalında tamamlanan doktora tezlerindeki bilgi üretiminin, tezlerin incelenmesi ve katılımcı görüşleri üzerinden değerlendirilmesi
An evaluation of the knowledge production of the phd thesis completed in the department of education management in turkey by reviewing the thesis and the opinions of the participants
NURDAN ÖDEMİŞ KELEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Eğitim ve ÖğretimEge ÜniversitesiEğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YILMAZ TONBUL
- İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin eleştirel okuryazarlık becerilerinin geliştirilmesi
Improving the critical literacy skills of primary school 4th grade students
BETÜL SEZGİN TUFAN
- Aptitudes and attitudes: Human-centred pedagogies in foundation design studios
Yetenekler ve tutumlar: Temel tasarım stüdyosunda, insan-merkezli eğitim
DESANTILA HYSA
Doktora
İngilizce
2021
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MİNE ÖZKAR KABAKÇIOĞLU
- Görsel destekli etkinliklerle hikâye yazma becerisinin geliştirilmesi
Developing story writing skills through visually supported activities
MEHMET SOYUÇOK
Doktora
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimUşak ÜniversitesiTürkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSA ÇİFCİ
- Hikâye anlatıcılığının yaratıcı hikâye yazma becerisinin gelişimine katkısı
The contribution of storytelling to the development of creative story writing skill
NAZMİYE TOPBAŞOĞLU
Doktora
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimUşak ÜniversitesiTürkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EROL DURAN