Nötrosofik kalite fonksiyon yayılımı modeli ile havayolu şirketlerinde business class koltuk yatırımlarının değerlendirilmesi
Evaluation of business class seat investments in airline companies using neutrosophic quality function deployment
- Tez No: 977273
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ŞÜKRAN ŞEKER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği, Industrial and Industrial Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Mühendislik Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yeni nesil uçaklara, özellikle yüksek gelir potansiyeline sahip business class koltuklara yatırım yapmak, havayolu şirketleri için finansal ve operasyonel açıdan karmaşık ve maliyetli bir karar sürecidir. Geleneksel yatırım değerlendirme yöntemleri genellikle finansal göstergelere ve geçmiş performansa odaklanırken, yolcu beklentileri, konfor, teknoloji entegrasyonu ve pazar dinamikleri gibi soyut faktörleri yeterince ele almada yetersiz kalmaktadır. Bu yüksek lisans tezi, bu zorlu sürece matematiksel ve bilimsel bir destek sunmak amacıyla aralık değerli nötrosofik bulanık küme (ADNBK) teorisini Kalite Fonksiyon Yayılımı (KFY) yöntemi ile birleştiren hibrit bir yaklaşım önermektedir. Çalışma, belirsizlik altındaki çok kriterli karar verme (ÇKKV) problemlerinde geleneksel yöntemlerin sınırlılıklarını aşmayı hedeflemektedir. ADNBK, doğruluk, belirsizlik ve yanlışlık derecelerini aynı anda ele alarak karar alıcıların değerlendirmelerini daha kapsamlı modellemeye imkân tanır. KFY ise müşteri beklentilerini mühendislik karakteristiklerine dönüştüren güçlü bir araçtır. Bu iki yöntemin birleşimiyle, yeni koltuk tasarımının müşteri konforu, ergonomi, eğlence sistemleri ve depolama alanı gibi beklentileri ne ölçüde karşıladığı; aynı zamanda üretim maliyeti ve teknik fizibilite ile nasıl dengelenebileceği incelenmiştir. Araştırmada, bir havayolu şirketinin business class koltuk seçimi problemi ele alınmış, müşteri beklentileri uzman görüşleri ve anketlerle belirlenmiştir. Bu beklentilerin önem ağırlıkları Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) ile hesaplanmış, teknik gereklilikler ve bunların müşteri beklentileriyle ilişkileri nötrosofik bulanık kümelerle modellenmiştir. Sonuçta, Koltuk Dizilimi, Bacak Mesafesi, Koltuk Genişliği ve Yatış Açısı'nın en kritik teknik gereklilikler olduğu bulunmuştur. Bu tez, havacılık sektörüne özgü karmaşık yatırım kararları için kapsamlı bir karar destek modeli sunmakta ve belirsizlik içeren çok kriterli problemlerin çözümüne literatürde katkı sağlamaktadır. Önerilen hibrit yöntem, otomotiv, savunma ve sağlık gibi sektörlerde de uygulanabilir niteliktedir.
Özet (Çeviri)
Investing in new-generation aircraft, particularly high-revenue business class seats, represents a complex and costly decision-making process for airlines, both financially and operationally. Traditional investment evaluation methods usually focus on financial indicators and past performance, yet often fail to adequately address intangible and uncertain factors such as passenger expectations, comfort, technology integration, and market dynamics. This master's thesis proposes a hybrid approach that combines interval-valued neutrosophic fuzzy set (IVNFS) theory with the Quality Function Deployment (QFD) method to provide a mathematical and scientific support mechanism for this challenging process. The study seeks to overcome the limitations of traditional approaches in multi-criteria decision-making (MCDM) problems under uncertainty. Unlike conventional fuzzy sets, IVNFS simultaneously considers three dimensions of uncertainty—truth, indeterminacy, and falsity—allowing for a more comprehensive modeling of subjective evaluations. QFD, on the other hand, is a robust tool for translating customer expectations into engineering characteristics. Their integration enables quantitative assessment of how new seat designs meet expectations related to comfort, ergonomics, entertainment systems, and storage space, while balancing these with operational constraints such as production costs and technical feasibility. In this research, the business class seat selection problem of a civil aviation company was examined, and the proposed methodology was tested with real-world data. Customer expectations were identified through expert surveys and interviews, with importance weights calculated using the Analytic Hierarchy Process (AHP). Technical requirements and their relationships with expectations were modeled through neutrosophic fuzzy sets. Results indicated that Seat Configuration, Legroom, Seat Width, and Recline Angle are the most critical technical requirements for satisfying customer needs. This thesis provides a comprehensive decision-support model for complex aviation investments and contributes to the literature on solving uncertain multi-criteria problems. The proposed hybrid method also holds potential as a reference framework for sectors such as automotive, defense, and healthcare.
Benzer Tezler
- Nötrosofik sayılara dayalı Kano model ve MULTIMOORA yöntemlerinin kullanıldığı bütünleşik kalite fonksiyonu yayılımıyla bakır üretimi yapan bir firma için tedarikçi seçimi
Supplier selection for a copper production company with an integrated quality function deployment approach using neutrosophic numbers based Kano model and MULTIMOORA methods
BURCU EĞİLMEZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
İstatistikEskişehir Osmangazi Üniversitesiİstatistik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVGİ ABDALLA
- Uzaktan eğitimde sürdürülebilirlik analizi: Çok-paydaşlı çok-kriterli bulanık karar verme yaklaşımı
Sustainability analysis in distance education: A multi-stakeholder multi-criteria fuzzy decision making approach
HÜLYA YILMAZ
Doktora
Türkçe
2024
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEDA YANIK ÖZBAY
PROF. DR. CENGİZ KAHRAMAN
- An interval valued pythagorean fuzzy quality function deployment method and its application to solar photovoltaic technology development
Pisagor bulanık kalite fonksiyon göçerimi ve fotovoltaik güneş paneli tasarımı uygulaması
ELİF HAKTANIR
Yüksek Lisans
İngilizce
2018
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CENGİZ KAHRAMAN
- Customer oriented new product design and analysis of design risks using fuzzy sets extensions
Müşteri odaklı yeni ürün tasarımı ve tasarım risklerinin bulanık set uzantılarıyla analizi
ELİF HAKTANIR AKTAŞ
Doktora
İngilizce
2022
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CENGİZ KAHRAMAN
- Diyalizde kullanılan arter-ven setlerinde nötrosofik regresyon analizi ile hatalı ürün miktarı tahmini
Estimation of defective product analyses amount by neutrosofic regression analysis in artery-vei̇n sets used in dialysis
SERENAY ÇETİNKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Mühendislik BilimleriBaşkent ÜniversitesiKalite Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KUMRU DİDEM ATALAY