Geri Dön

Taşımacılık türlerine dayalı çevresel performansın belirlenmesi: Türkiye örneği

Determination of environmental performance based on transportation modes: The case of Türkiye

PDF İndir

  1. Tez No: 977310
  2. Yazar: HAMZA BAYCAN KUŞULAR
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. CEYDA YERDELEN KAYGIN
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Uluslararası Ticaret, International Trade
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Kafkas Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Uluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Ticaretin küreselleşmesiyle birlikte ülkeler, uluslararası ticaretin şekillendirdiği güçlü bir rekabet ortamında faaliyet göstermeye başlamışlardır. Ülkelerin küresel rekabet güçlerini kıyaslamasında lojistik sektörünün baş rol üstlendiği söylenebilir. Bu bağlamda yer ve zaman kriterlerinin ülkelerin lojistik performansına doğrudan etki ettiği bilinmektedir. Söz konusu kriterler ise lojistik faaliyetlerin temelini işaret etmektedir. Uluslararası ticarete konu olan ürün veya hizmetlerin ihtiyaç noktalarına ulaştırılması, lojistiğin temel faaliyetlerinden olan taşıma faaliyeti ile mümkün olmaktadır. Ancak her taşımacılık türünün çevreye olan olumsuz etkisi kaçınılmaz bir gerçektir. Çevresel sorunlar; hava kirliliği başta olmak üzere su kirliliği, gürültü kirliliği, biyolojik çeşitliliğin kaybı şeklinde ortaya çıkmaktadır. Çevresel bozulmaya en çok CO2 emisyonu sebep olmakta ve CO2 emisyonu gibi sera gazlarının salınımında taşımacılık önemli bir paya sahiptir. Günümüzde ülkelerdeki ekonomik gelişme düzeyinin artması neticesinde bireylerin daha temiz bir çevreye olan talepleri de artmaktadır. Dolayısıyla ülkelerarası anlaşmalarla belirlenen politikalar ve uygulamalarla çevresel kalitenin artması amaçlanmaktadır. Bu bağlamda Türkiye'nin taşımacılık türlerine dayalı çevresel performansını belirlenmesi araştırmanın amacını oluşturmaktadır. Söz konusu amaçla 2013-2022 periyodunda Türkiye'nin taşımacılık türlerine (karayolu taşımacılığı, havayolu taşımacılığı, denizyolu taşımacılığı, demiryolu taşımacılığı ve toplam taşımacılık modlarına) ait veriler araştırma kapsamına alınmıştır. Bu doğrultuda ithalat, ihracat, taşınan yük, taşınan yolcu, karayolundaki araç sayısı, uçak trafiği, denizyolundaki araç sayısı, demiryolu uzunluğu, CO2 emisyonu ve fosil yakıt tüketimi kriterleri ele alınmıştır. Kriterlere ait verilere ilgili veri tabanlarından ulaşılmıştır. Ulaşılan veriler Çok Kriterli Karar Verme Yöntemi aracılığıyla hesaplanmıştır. Kriterlerin önem ağırlıkları LOPCOW Yöntemi aracılığıyla, yıl bazlı performansların sıralaması ise MARCOS Yöntemi aracılığıyla analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda; Türkiye'nin toplam taşımacılık modlarında önem derecesi en yüksek kriterin CO2 emisyonu olduğu, en düşük kriterin ise ihracat olduğu elde edilmiştir. Bununla birlikte performans sıralamasında en iyi performans skor puanına sahip yılın 2022 olduğu, en kötü performans skor puanına sahip yılın ise 2016 olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca araştırma sonuçları teorik ve uygulama açısından tartışılmıştır.

Özet (Çeviri)

With the globalization of trade, countries have started to operate in a strong competitive environment shaped by international trade. It can be said that the logistics sector plays a leading role in comparing the global competitiveness of countries. In this context, it is known that location and time criteria directly affect the logistics performance of countries. These criteria point to the basis of logistics activities. The delivery of products or services subject to international trade to the points of need is made possible by transportation, which is one of the basic activities of logistics. However, the negative impact of each type of transportation on the environment is an inevitable fact. Environmental problems arise in the form of air pollution, water pollution, noise pollution, loss of biodiversity. Environmental degradation is mostly caused by CO2 emissions and transportation has a significant share in the emission of greenhouse gases such as CO2 emissions. Today, as a result of the increase in the level of economic development in countries, the demands of individuals for a cleaner environment are also increasing. Therefore, policies and practices determined by inter-country agreements aim to improve environmental quality. In this context, the aim of this study is to determine Turkey's environmental performance based on transportation types. In order to achieve this objective, data pertaining to Türkiye's transportation modes (road transport, air transport, maritime transport, rail transport, and total transportation modes) over the period 2013–2022 were included in the study. The considered criteria included imports, exports, freight volume, passenger volume, number of vehicles on roads, aircraft traffic, number of maritime vessels, railway length, CO2 emissions, and fossil fuel consumption. Data for these criteria were obtained from relevant databases. The collected data were analyzed utilizing a Multi-Criteria Decision-Making (MCDM) approach. The weights of the criteria were determined employing the LOPCOW method, while the annual performance rankings were analyzed employing the MARCOS method. As a result of the research, determined that the criteria with the highest significance in Türkiye's total transportation modes is CO2 emissions, while the lowest is export. In addition, identified that the year 2022 holds the highest performance score, whereas 2016 has the lowest performance score in the performance ranking. Additionally, the results were discussed from both theoretical and practical perspectives.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    411540

    Deniz taşımacılığının çok modlu taşımacılıktaki optimal yerinin Türkiye koşulları için araştırılması

    Investigation of the optimal position of maritime transportation in multimodal transportation for Turkey

    EDA TURAN

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2014

    UlaşımYıldız Teknik Üniversitesi

    Gemi İnşaatı ve Gemi Makineleri Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. BAHRİ ŞAHİN

  2. Tez No

    998670

    Determining the detail design principles of external wall through case study analysis and proposal of a design-support tool prototype

    Vaka analizi yöntemiyle dış duvar detay tasarım ilkelerinin belirlenmesi ve bir tasarım destek aracı prototipi önerisi

    SİNEM EVCİM

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2025

    Mimarlıkİstanbul Teknik Üniversitesi

    Mimarlık Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. FATİH YAZICIOĞLU

  3. Tez No

    999527

    Artificial neural network-based efficiency estimation and modeling approach in electric vehicle powertrains

    Elektrikli güç aktarma sistemlerinde yapay sinir aği tabanli verimlilik tahmini ve modelleme yaklaşimi

    AHMET BURAK KAYDECİ

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2026

    Elektrik ve Elektronik Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesi

    Elektrik Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SALİH BARIŞ ÖZTÜRK

  4. Tez No

    1006636

    Design and feasibility analysis of small aircraft electrification with battery modeling

    Batarya modellemesi ile küçük uçak elektrifikasyonunun tasarımı ve fizibilite analizi

    ENES ÖZKAR

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2026

    Elektrik ve Elektronik Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesi

    Elektrik Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. VEYSEL MURAT İSTEMİHAN GENÇ

  5. Tez No

    901254

    The spatio-temporal dynamics of aerosols in the Marmara region and impact of land cover/use on atmospheric environment

    Marmara bölgesindeki aerosollerin mekansal-zamansal dinamiksel ve arazi örtüsü/kullaniminın atmosferik ortam üzerindeki̇ etkisi

    PARIA ETTEHADI OSGOUEI

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2023

    Mühendislik Bilimleriİstanbul Teknik Üniversitesi

    İletişim Sistemleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ŞİNASİ KAYA

Geri Dön