A comparative study of transit oriented suburbanization: Greater Istanbul and public transit, 1850-1908
Karşılaştırmalı bir ulaşım odaklı banliyö çalışması: 1850-1908 arası İstanbul çevresi ve toplu taşıma
- Tez No: 977592
- Danışmanlar: PROF. DR. ERDEN ATTİLA AYTEKİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, Şehircilik ve Bölge Planlama, History, Urban and Regional Planning
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Orta Doğu Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kentsel Politika Planlaması ve Yerel Yönetimler Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tezin temel hedefi erken dönem toplu taşıma sistemlerinin kenti genişletmekte ve metropoliten alanı şekillendirmede nasıl bir araç olabildiğini değerlendirmek hususunda bir vaka analizi yürütmektir. Tez 18'inci yüzyıl ile 1850 arası dönemde İstanbul çevresindeki yazlık alanların popülerleşmesinin ve banliyöleşme sürecine başlangıcın İstanbul ve çevresi arasında ulaşım talebi oluşturması ve Şirket-i Hayriye'nin oluşumuyla başlar. Ardından, toplu taşıma sisteminin genel görünümü ve ilkeleri incelenir. Sistem ilk olarak ışınsal, hiyerarşik ve noktasal çekim temelli olarak kurulmuş olmasına rağmen, sistem geliştikçe ve tramvay gibi yeni aktörler eklendikçe yörüngesel, rekabetçi ve çizgisel çekim temelinde karakterler de edinir. Ulaşım sistemleri, banliyö nüfusunun çoğunlukla merkez ile çevre arasındaki, feribot veya tramvay vasıtasıyla günlük seyahati uyarınca, banliyönün mekânsal gelişimini baskın düzeyde etkiler. Bu durum İstanbul'a özgü olmayıp, bilhassa sanayileşmeyle birlikte yaygınlaşan bir olgu olduğundan, tez sıklıkla İstanbul'u çağdaşlarıyla karşılaştırma yoluna gitmektedir.
Özet (Çeviri)
The main intention of this thesis was to be a case study to evaluate how earlier modes of public transportation became a tool in expanding Istanbul and shaping the spatial organization of its metropolitan area. The thesis starts with evaluating the period between 18th century and 1850, when summer residences around Istanbul gain popularity and began the process of suburbanization, creating a demand of commute between Istanbul and the suburb, eventually leading to the establishment of Şirket-i Hayriye. After that, characteristics and principles of the established system of mass transit was evaluated. The system started as a radial, hierarchical and node-based one, but eventually embracing orbitality, competition and linearity as the system expanded and new actors introduced, such as trams. Transit modes predominantly shaped spatial organization of the suburbs as most of the suburban population had to commute between center and periphery, therefore using ferry or tram daily. As this phenomenon was not special to Istanbul and was an emerging phenomenon through industrialization, the thesis often compared Istanbul with its contemporaries.
Benzer Tezler
- Toplu ulaşım odaklı gelişim (transıt orıented development – TOD) süreçlerinde mekân dizim (space syntax) tabanlı mekânsal analiz yaklaşımı: İstanbul Kirazlı vaka çalışması
Space syntax–based spatial analysis approach in transit-oriented development (TOD) processes: The Istanbul Kirazlı case study
HATİCE DENİZ AKSAKAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Şehircilik ve Bölge PlanlamaMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiŞehircilik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MÜGE ÖZKAN ÖZBEK
- İstanbul M1A metro hattının toplu taşıma odaklı gelişim kriterlerine uygunluğunun incelenmesi
An examination of the suitability of Istanbul M1A metro line with transit oriented development criteria
ŞEYMA KARABAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Şehircilik ve Bölge PlanlamaGebze Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUHAMMED ZİYA PAKÖZ
- Tarihi ve çağdaş demiryolu ulaşım mekânlarının entegrasyonunun kolektif olarak incelenmesi
A collective examination of the integration of historical and contemporary railway transportation spaces
ALİ MERT AKGÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
İç Mimari ve DekorasyonMimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesiİç Mimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CEM DOĞAN
- The nexus of migration management and public accountability: Türkiye and Spain compared
Göç yönetimi ve kamu hesap verilebilirliği bağlantısı: Türkiye ve İspanya karşılaştırması
EVRİM ÇINAR
Doktora
İngilizce
2024
Siyasal BilimlerYeditepe ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DR. EBRU İLTER AKARÇAY
- Üç kent, üç gerçeklik: Melbourne, Detroit ve İstanbul üzerinden planlı, plansız ve melez kentleşmenin ekosistem üzerindeki yansımaları
Three cities, three realities: the ecological impacts of planned, unplanned, and hybrid urbanization through Melbourne, Detroit, and Istanbul
SALİH ZEKİ AZAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiKentsel Tasarım Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ALİ YÜZER