Deprem bölgesindeki gönüllülerin ikincil travmatik stres düzeyleri ile dini başa çıkma tutumları arasındaki ilişki üzerine bir araştırma
A study on the relationship between secondary traumatic stress levels and religious coping attitudes among volunteers in earthquake zones
- Tez No: 977636
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HIZIR HACIKELEŞOĞLU, DR. ÖĞR. ÜYESİ METİN GÜVEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Psikoloji, Religion, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Afetler, Deprem, Din, Din psikolojisi, Dindarlık, Dini başa çıkma, Stres bozuklukları-post travmatik, Travma, Disasters, Earthquake, Religion, Psychology of religion, Religiousness, Religious coping, Stress disorders-post traumatic, Trauma
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ordu Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Din Psikolojisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, 6 Şubat 2023 tarihinde gerçekleşen Kahramanmaraş merkezli deprem felaketinin ardından gönüllü olarak afet bölgesine giden bireylerin ikincil travmatik stres düzeyleri ile dini başa çıkma tutumları ve içsel dini motivasyonları arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Araştırma kapsamında deprem bölgesine yardım amacıyla giden 243 gönüllü bireye ulaşılmıştır. Nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeline uygun bir şekilde tasarlanan araştırmada kişisel bilgi formu, ikincil travmatik stres ölçeği, dini başa çıkma ölçeği ve içsel dini motivasyon ölçeği kullanılmıştır. Veriler analiz edilirken Bağımsız Örneklemler t-test, Pearson Korelasyon Analizi ile Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre katılımcıların orta düzeyde ikincil travmatik stres yaşadığı sonucuna ulaşılmıştır. Katılımcıların ikincil travmatik stres düzeyleri ile cinsiyet, medeni durum, çocuk sahibi olma, daha önce büyük bir depreme maruz kalma, gönüllülük sürecinde depreme maruz kalma ve afet yaşanmış bölgelerde daha önce gönüllü olarak bulunmuş olma değişkenleri arasında farklılaşma olmadığı görülmüştür. İkincil travmatik stres düzeyleri ile olumsuz dini başa çıkma arasında korelasyon düzeyinde pozitif bir ilişki tespit edilmiştir. Regresyon analizinde ise olumsuz dini başa çıkmanın ikincil travmatik stresi pozitif şekilde yordadığı görülmüştür. Olumlu dini başa çıkma ile ikincil travmatik stres arasında bir ilişki bulunmadığı; fakat çoklu doğrusal regresyon analizinde olumlu dini başa çıkmanın ikincil travmatik stresi pozitif şekilde yordadığı görülmüştür. İçsel dini motivasyon ile ikincil travmatik stres arasında bir ilişki olmadığı; diğer taraftan çoklu doğrusal regresyon analizinde negatif yordayıcılığa sahip olduğu görülmüştür. Araştırmanın en dikkat çeken bulgusu ise içsel dini motivasyonun, olumsuz dini başa çıkma ile ikincil travmatik stres arasındaki ilişkiyi zayıflatarak koruyucu bir etki göstermesi olmuştur. Sonuç olarak deprem bölgesinde görev yapan gönüllülerin ikincil travmatik stres ile baş etmede dini inancın doğal bir başa çıkma aracı olarak süreç içerisinde yer aldığı ifade edilebilir.
Özet (Çeviri)
This study examines the relationship between secondary traumatic stress levels, religious coping attitudes, and intrinsic religious motivation among individuals who voluntarily traveled to the earthquake-affected region following the devastating earthquake centered in Kahramanmaraş on February 6, 2023. The research was conducted with 243 volunteers who participated in relief efforts in the disaster area. Designed following the relational survey model, one of the quantitative research methods, the study utilized a personal information form, the Secondary Traumatic Stress Scale, the Religious Coping Scale, and the Intrinsic Religious Motivation Scale. Data were analyzed using Independent Sample t-Test, Pearson Correlation Analysis, and Ordinary Least Square Regression (OLS) and Multiple Linear Regression (MLR) analyses. Findings revealed that participants experienced a moderate level of secondary traumatic stress. There were no differences between levels of secondary traumatic stress and variables such as gender, marital status, having children, prior exposure to a major earthquake, experiencing the earthquake during the volunteer process, and previous volunteering in disaster-affected areas. Negative religious coping were positively associated with secondary traumatic stress in both correlation and regression analyses. While there was not relationship between positive religious coping and secondary traumatic stress, regression analysis indicated that positive religious coping predicted secondary traumatic stress positively. Similarly, although there was no significant correlation between intrinsic religious motivation and secondary traumatic stress, regression analysis revealed that intrinsic religious motivation negatively predicted secondary traumatic stress. The most noteworthy finding of the study was that intrinsic religious motivation had a protective effect by weakening the relationship between negative religious coping and secondary traumatic stress. In conclusion, it can be stated that religious belief served as a natural coping mechanism for the volunteers working in the earthquake zone in dealing with secondary traumatic stress.
Benzer Tezler
- Kahramanmaraş merkezli depremlerde sivil toplum kuruluşu çalışanlarında ikincil travmatizasyon ve ilişkili faktörler
Secondary traumatization and its relationships among non-governmental organization employees in Kahramanmaraş earthquakes
ELİF MEYDANERİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Psikolojiİstanbul Bilgi ÜniversitesiTravma ve Afet Çalışmaları Uygulamalı Ruh Sağlığı Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. ZEYNEP ŞİMŞEK
- 9 Ağustos 1912 Mürefte Şarköy depreminin (M 7,4) afet yönetimi açısından incelenmesi
Investigation of the August 9, 1912 Mürefte-Şarköy earthquake (Ms 7.4) in terms of disaster management
BEKİR LAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Kamu YönetimiSakarya ÜniversitesiAfet Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT UTKUCU
- Social vulnerability analysis of the cities affected by the february 6 kahramanmaras earthquakes
6 şubat Kahramanmaraş depreminden etkilenen şehirlerin sosyal hasar görebilirlik analizi
HİLAL AKIN
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Jeodezi ve Fotogrametriİstanbul Teknik ÜniversitesiGeomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HİMMET KARAMAN
- Kurum bakımında olan ve olmayan çocuklarda deprem sonrası travma sonrası stres bozukluğu: Sıklık, risk faktörleri ve tedavi sonuçlarının karşılaştırılması
Post-traumatic stress disorder after the earthquake in children in residential care and living with parents : Comparison of frequency, risk factors and treatment results
MUHAMMED FURKAN ERBAY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Psikiyatriİstanbul ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NUSRET SOYLU
- Afet yönetiminde afet lojistiği sorunları: Van Depremi örneği
Disaster management disaster logistics issues: The example of Van Earthquake
HATİCE YILDIRIMLI