Karayolu bakım onarım giderlerinin yumuşak hesaplama ve klasik yöntemler ile belirlenmesi
Determination of highway maintenance and repair costs with soft computing and classical methods
- Tez No: 978057
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÖMER FARUK CANSIZ, PROF. DR. MEHMET FATİH CAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ulaşım, İnşaat Mühendisliği, Mühendislik Bilimleri, Transportation, Civil Engineering, Engineering Sciences
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İskenderun Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Mühendislik ve Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, karayolu altyapılarının bakım ve onarım maliyetlerini yüksek doğrulukla tahmin etmek amacıyla klasik regresyon yöntemleri ile yumuşak hesaplama tekniklerini hibrit bir yapıda birleştirmektedir. Artan trafik hacmi, iklim değişkenliği ve ekonomik faktörler, altyapı yönetimi için gelişmiş tahmin modellerini zorunlu kılmaktadır. 2004–2022 yıllarına ait fiziksel altyapı, ekonomik göstergeler, meteorolojik veriler ve trafik yoğunluğuna ilişkin 21 bağımsız değişken içeren çok boyutlu veri seti kullanılmıştır. İlk aşamada, değişken azaltımı yapılmaksızın Çoklu Doğrusal Regresyon (ÇDR), LASSO, Ridge, Aşamalı AİC gibi klasik yöntemlerle Yapay Sinir Ağları (YSA), Destek Vektör Makineleri (DVM), Rastgele Ormanlar (RO) ve Gradyan Artırma (Gradyan Artırma) gibi yumuşak hesaplama yöntemleri karşılaştırılmıştır. YSA, MSE (410 294), R² (0,964) ve MAPE (3,756) ile en başarılı sonuçları vermiştir. İkinci aşamada, LASSO, Ridge, RO, Genetik Algoritma (GA), Duyarlılık Analizi ve Aşamalı AİC yöntemleriyle en etkili değişkenler belirlenmiş ve bu değişken grupları ile LASSO, Ridge, RO, ÇDR ve YSA tahmin modelleri oluşturularak test edilmiştir. Ridge-YSA hibrit modeli, MSE (127 967), R² (0,989) ve MAPE (1,237) ile en yüksek tahmin başarısını göstermiştir. Ridge'in çoklu doğrusallığı azaltma yetisi ile YSA'nın karmaşık ilişkileri modelleme gücü birleşerek üstün bir performans sağlamıştır. Sonuç olarak, önerilen RidgeYSA modeli, yüksek doğruluk ve genellenebilirliğiyle sürdürülebilir altyapı yönetimi için etkili ve yenilikçi bir çözüm sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study combines classical regression methods and soft computing techniques in a hybrid structure to accurately predict the maintenance and repair costs of road infrastructures. Increasing traffic volume, climate variability, and economic factors necessitate advanced prediction models for infrastructure management. A multidimensional dataset containing 21 independent variables related to physical infrastructure, economic indicators, meteorological data, and traffic density for the years 2004–2022 was used. In the first stage, without variable reduction, classical methods such as Multiple Linear Regression (MLR), LASSO, Ridge, and Stepwise AIC were compared with soft computing methods such as Artificial Neural Networks (ANN), Support Vector Machines (SVM), Random Forests (RF), and Gradient Boosting (GBOOST). ANN yielded the best results with MSE (410,294), R² (0.964), and MAPE (3.756). In the second stage, the most influential variables were identified using LASSO, Ridge, RF, Genetic Algorithm (GA), Sensitivity Analysis, and Stepwise AIC methods, and prediction models including LASSO, Ridge, RF, MLR, and ANN were developed and tested with these variable groups. The Ridge-ANN hybrid model demonstrated the highest prediction performance with MSE (127,967), R² (0.989), and MAPE (1.237). The superior performance was achieved by combining Ridge's ability to reduce multicollinearity with ANN's power to model complex relationships. As a result, the proposed Ridge-ANN model provides an effective and innovative solution for sustainable infrastructure management with high accuracy and generalisability.
Benzer Tezler
- Yol geometrik standartlarının karayolu işletme maliyetleri üzerindeki etkisinin incelenmesi
Evaluation of highway geometrical standard on operational cost of highway
SONER CANVER
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
UlaşımYıldız Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALİT ÖZEN
- Kara yolları ve demir yollarında verimlilik analizi
Productivity analysis in highways and railways
ÇAĞRI ŞAŞMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
İnşaat MühendisliğiPamukkale Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALİM CEYLAN
- Karayolu üstyapı işletme aşamasındaki bakım onarım ve ölçme çalışmalarında oluşan hata ve risklerin HTEA, pareto ve AHP yönteminde incelenmesi
Investigation of errors and risks in maintenance, repair and measurement works of highway superstructure during operation phase by HTEA, pareto and AHP methods
UĞUR CAN KIZIL
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
TrafikYalova ÜniversitesiUlaştırma Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERAY CAN
- Yol bakım ve onarım çalışmalarında trafik emniyetinin iş güvenliğine etkisinin irdelenmesi
Investigation of the effects of traffic safety on work safety in road care and repair works
ALİ ŞEKER
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
İnşaat MühendisliğiÜsküdar Üniversitesiİş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ESİN TÜMER
- Karayolu esnek yol üstyapısında yapılan bakım hizmetleri ve esnek yol üstyapısında oluşan bozulmalar ve onarımı
Başlık çevirisi yok
EROL SARIKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
1993
İnşaat MühendisliğiKaradeniz Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OSMAN BIÇAKÇI