Borç ilişkisinin nispiliği ve nispilik ilkesinin istisnaları
Relativity of obligations and its exceptions
- Tez No: 978225
- Danışmanlar: PROF. DR. İLHAN HELVACI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Borç ilişkisi, nispi hak, nispilik ilkesi, üçüncü kişi, istisna, sorumluluk, Obligation, relative right, principle of relativity, third party, exception, liability
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Borçlar hukukunun temel ilkelerinden biri olan nispilik ilkesi, bir borç ilişkisinden doğan hak ve yükümlülüklerin yalnızca borç ilişkisinin tarafları arasında hüküm ve sonuç doğuracağını ifade etmektedir. Ancak borç ilişkisinde yer alan taraflar ve üçüncü kişiler arasındaki sınırın belirginliğini yitirmeye başladığı çağdaş toplum düzeninde, bu ilkenin katı bir biçimde uygulanması adaletsiz sonuçlara yol açabilmektedir. Mevcut hukuk sistemimizde, toplumsal ve ekonomik gereksinimlere cevap verilmesi doğrultusunda ilkeye birtakım istisnalar getirilmiştir. Çalışmada, borç ilişkisinin nispiliği ilkesinin teorik ve kavramsal temelleriyle ortaya konulması ve ilkenin çeşitli yönlerden bertaraf edilmesine imkân tanıyan istisnaların tespit edilerek değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Ancak nispilik ilkesinin istisnalarının tümünü saptamak ve bir tek çalışmada ele almak oldukça güçtür. Bu nedenle çalışma, doktrinde yer bulan örnekler dikkate alınarak uygulamada sıklıkla karşılaşılan medeni hukuk kurumlarıyla sınırlandırılmıştır. Çalışmada sırasıyla; borçlar hukuku, aile hukuku ve eşya hukuku alanlarına dair pek çok kurum, normatif yönünün yanı sıra uygulamadaki yansımalarıyla ele alınarak mevzuat hükümleri, doktrin görüşleri ve yargı içtihatları ışığında değerlendirilmektedir.
Özet (Çeviri)
The principle of the relativity of obligations (also referred to as the principle of privity of obligations in common law systems) is one of the fundamental principles of the law of obligations. It establishes that the rights and obligations arising from a debt relationship produce legal effects only between the parties involved. However, in today's modern society, where the boundaries between the parties to an obligation and third parties have become increasingly blurred, the strict application of this principle may lead to unjust outcomes. In response to social and economic needs, certain exceptions to the principle have been introduced within the current legal system. This study aims to set out the theoretical and conceptual foundations of the principle of the relativity of obligations and to identify and evaluate the exceptions that permit its limitation in various respects. However, given the difficulty of identifying and addressing all possible exceptions within a single work, the scope of this study is limited to institutions in private law frequently encountered in practice, based on examples discussed in legal doctrine. The study examines various institutions from the fields of the law of obligations, family law, and property law, evaluating both their normative structures and practical implications in light of legislation, scholarly opinions, and judicial decisions.
Benzer Tezler
- Üçüncü kişiyi koruyucu etkili sözleşme teorisi
Theory of contract with protective effect on third party
DAMLA ÖZDEN ÇELT
Doktora
Türkçe
2023
HukukAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiÖzel Hukuk Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İHSAN ERDOĞAN
- Dar anlamda üçüncü kişinin zararının tazmini
Indemnification of third party damage in the narrow sense
FURKAN ÖZDEMİR
- Navlun sözleşmesinde gönderilenin sorumluluğu
Responsibility of the consignee under the contract of affreightment
ZEYNEP ARSLAN
- Banka garantisinde savunma imkânları ve ihtiyati tedbirler
Einreden und einwendungen der bank und einstweiliger rechtsschutz im bankgarantien
FERHAT CANBOLAT