Enhancing psychological well-being of nursing home residents: İncorporating homelike interior design attributes into supportive design theory
Huzurevi sakinlerinin psikolojik iyi oluşunu artırmak: Ev gibi iç tasarım niteliklerini destekleyici tasarım teorisine dahil etmek
- Tez No: 978461
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BURÇAK ALTAY
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Mimarlık, İç Mimari ve Dekorasyon, Architecture, Interior Design and Decoration
- Anahtar Kelimeler: Psikolojik iyi oluş, Psychological well being
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi
- Enstitü: Ekonomi ve Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
daha sonra doldurulacaktırDünya nüfusu hızla yaşlanıyor ve toplumlar yaşlıların oranında önemli bir artışla karşı karşıya kalacak. Yaşlanma üzerine yapılan araştırmaların çoğu fiziksel sağlık ve güvenliğe odaklanırken, psikolojik iyilik halini ele alan çalışmalar daha azdır. Bu tez, destekleyici tasarım ve ev gibilik huzurevi sakinlerinin psikolojik iyilik halini nasıl etkilediğini inceleyerek yeni bir bakış açısı sunmaktadır. Yaşlıların deneyimlerini olumlu yönde etkileyen Destekleyici Tasarım Teorisi (SDT) ve ev gibilik ile ilgili tasarım özelliklerini belirlerken, sakinlerin en çok hangi özelliklere değer verdiğini de araştırmaktadır. Ayrıca, çalışma Türk huzurevlerinin fiziksel ve mimari özelliklerini değerlendirerek güçlü ve zayıf yönlerini vurgulamakta ve kültürel beklentileri yansıtan, yaşam kalitesini artıran gelecekteki tesislerin tasarımı için öneriler sunmaktadır. Bu alan, araştırmaların sınırlı kaldığı bir alandır. Çalışma iki aşamada gerçekleştirilmiştir. Birinci bölümde, Fiziksel ve Mimari Özellikler (PAF) kontrol listesi kullanılarak yedi huzurevi değerlendirilmiştir. Sonuçlar, kentsel erişilebilirlik ve personel tesisleri açısından güçlü yönleri ortaya koyarken, fiziksel olanaklari, sosyal-rekreasyon alanları ve yön bulma yardımcıları açısından eksiklikleri ortaya çıkardı. İkinci bölümde, dört bakım evinde Destekleyici Tasarım Teorisi ve Ev Gibilik (SDTH) anketi ile psikolojik iyilik hali ölçümleri birleştirilerek sakinlerin algıları incelenmiştir. Bulgular, mahremiyet ve kontrol hissinin en değerli özellikler olduğunu vurgularken, doğal unsurlar ve kişiselleştirme psikolojik iyilik hali ile en güçlü korelasyonları gösterilmiştir. Genel olarak, bulgular kişiselleştirme, atmosfer ve kültürel vurgulama aracılığıyla ev benzeri ortamın SDT nin öngörü geçerliliğini güçlendirdiğini göstererek teoriyi genişlemektedir. Çalışma, Türkiye'deki huzurevleri standartlarının iki aşamalı bir çerçeve benimsemesi gerektiği sonucuna varmıştır: Güvenlik ve erişilebilirliği sağlarken, özerkliği, konforu ve aidiyeti teşvik eden ev benzeri, sakin odaklı özellikleri de içermelidir.
Özet (Çeviri)
daha sonra doldurulacaktırThe world's population is rapidly aging, and societies will face a significant rise in the proportion of older adults. While much research on aging emphasizes physical health and safety, fewer studies focus on psychological well-being (PWB). This dissertation introduces a new perspective by examining how supportive design and homelikeness influence the PWB of nursing home residents. It identifies design-related features of Supportive Design Theory (SDT) and homelikeness that positively affect older adults' experiences, while also investigating which attributes are most valued by residents. In addition, the study evaluates the physical and architectural characteristics of Turkish nursing homes, highlighting strengths and shortcomings, and offers recommendations for designing future facilities that enhance quality of life while reflecting cultural expectations—an area where research remains limited. The study was conducted in two phases. Part 1 assessed seven nursing homes using the Physical and Architectural Features (PAF) checklist. Results indicated strengths in urban accessibility and staff facilities but revealed shortcomings in amenities, social-recreational spaces, and orientation aids. Part 2 examined residents' perceptions through the Supportive Design Theory and Homelikeness (SDTH) questionnaire in four nursing homes, combined with PWB measures. Findings emphasized privacy and sense of control as the most valued features, while natural elements and personalization showed the strongest correlations with PWB. Overall, the findings extend SDT by showing that homelikeness—through personalization, atmosphere, and culturally resonant design—amplifies its predictive validity. The study concludes that nursing home standards in Türkiye should adopt a two-tiered framework: Ensuring safety and accessibility while embedding homelike, resident-centered features that foster autonomy, comfort, and belonging.
Benzer Tezler
- Erzurum ili Palandöken ilçesine bağlı bir bakımevindeki hastaların biyopsikososyal açıdan değerlendirilmesi
Biopsychosocial assessment of patients in a nursing home in the Palandöken district of Erzurum province
İBRAHİM FATİH DOĞAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiAtatürk ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YASEMİN ÇAYIR
- 65 yaş üstü bireylerde düzenli dijital oyun oynamanın bilişsel, psikolojik ve sosyal etkilerinin incelenmesi
Examining the cognitive, psychological, and social effects of regular digital game playing in older adults
MERAL SEVİNÇ TIRPAN
Doktora
Türkçe
2025
SporEge ÜniversitesiSpor Yönetim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RAMAZAN TİMUÇİN GENÇER
DOÇ. DR. EGEMEN MANCI
- Yaşlı bireylerde başarılı yaşlanma ve mutluluk düzeyi: Genel öz yeterliğin aracı rolü
Successful aging and happiness levels in the elderly: The mediating role of general self-efficacy
ÖZLEM ÖZLÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Geriatriİzmir Demokrasi ÜniversitesiYaşlı Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SONGÜL DURAN
- Hemşirelerin iş yükü ve iş yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between nurses' workload and quality of work life
FERHAT ARTAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
HemşirelikHaliç ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLBAHAR KESKİN
- Mastektomili kadınlara verilen akran yönderliği modelinin benlik saygısı ve hastalığı kabullenmesi üzerine etkisi
The effect of peer education on self-esteem and illness acceptance in women undergoing mastectomy
ÇİĞDEM GÜLŞEN
Doktora
Türkçe
2026
HemşirelikSağlık Bilimleri ÜniversitesiCerrahi Hastalıklar Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SONAY GÖKTAŞ