Ekoköylerin çok boyutlu incelenmesi: Tanım, sınıflandırma ve yasal çerçeve üzerine bir değerlendirme
A multidimensional examination of ecovillages: An evaluation of definitions, classification, and legal framework
- Tez No: 978671
- Danışmanlar: PROF. DR. FATİH CANAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Çevresel sürdürülebilirlik, Sustainable environment
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Konya Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sanayi Devrimi sonrasında yaşanan enerji krizleri ve kent yaşamındaki dönüşümler, kırsal alanlarda önemli sosyo-ekonomik değişimlere yol açmıştır. Bireysel üretimin azalması, yaşam pratiklerindeki dönüşüm ve doğal kaynak kullanımındaki baskılar, kırsal yaşam biçimlerini etkilemiştir. Salgınlar ve artan afet riskleri ise doğa ile uyumlu, topluluk temelli yaşam modellerine olan ilgiyi artırmıştır. Bu bağlamda ekoköyler; doğal kaynakların korunmasını, yerel ekonominin desteklenmesini ve toplumsal dayanışmanın güçlendirilmesini amaçlayan sürdürülebilir yerleşim modelleri olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışma, dünya genelinde ve Türkiye'de ekoköy kavramını kapsamlı biçimde ele almakta; tanımı, tarihsel gelişimi, temel özellikleri ve farklı sınıflandırma yaklaşımlarını incelemektedir. Yöntem olarak literatür taraması, vaka analizi ve saha çalışması kullanılmış; dünya ve Türkiye'den seçilen ekoköy örnekleri üzerinden elde edilen veriler doğrultusunda, ekoköyleri tanımlayan bileşenler ortaya konulmuştur. Bu bileşenler temelinde, ekoköylerin çevresel, sosyal, ekonomik ve yönetsel sürdürülebilirlik düzeylerini karşılaştırmalı biçimde değerlendirmek amacıyla özgün bir“Ekoköy Sınıflandırma Matrisi”geliştirilmiştir. Ayrıca nesnel ölçüm için“Ekoköy Ön Değerlendirme ve Tanıma Formu”hazırlanmış; uygulama bölümünde Sonsuz Şükran Köyü üzerinden test edilmiştir. Çalışmada ayrıca Türkiye'deki yasal mevzuat incelenmiş, kavramsal ve uygulamalı boşluklar tespit edilmiş ve sürdürülebilir kırsal yerleşim politikalarının güçlendirilmesine yönelik yönetmelik önerisi geliştirilmiştir. Sonuç olarak, çalışma; ekoköylerin tanımı, sınıflandırılması ve Türkiye'deki yasal çerçevesine ilişkin bütüncül bir değerlendirme sunmakta; planlama ve tasarım süreçlerine nesnel değerlendirme araçları kazandırmakta ve sürdürülebilir kırsal yerleşim politikalarının geliştirilmesine katkı sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
Following the Industrial Revolution, energy crises and transformations in urban life have led to profound socio-economic changes in rural areas. The decline of individual production, the transformation of everyday practices, and increasing pressures on natural resources have reshaped rural livelihoods. Epidemics and rising disaster risks have further intensified interest in community-based living models that are more closely aligned with nature. In this context, ecovillages have emerged as sustainable settlement models that aim to conserve natural resources, support local economies, and strengthen social solidarity. This study provides a comprehensive analysis of the concept of ecovillages in both global and Turkish contexts, examining their definitions, historical evolution, core characteristics, and various classification approaches. Methodologically, it integrates literature review, case study, and fieldwork. Through the examination of selected ecovillage examples from around the world and Turkey, the fundamental components defining ecovillages were identified. On this basis, an original“Ecovillage Classification Matrix”was developed to comparatively assess their environmental, social, economic, and governance-related dimensions of sustainability. In addition, a“Preliminary Ecovillage Assessment and Identification Form”was designed as an objective evaluation tool and applied to the case of the Sonsuz Şükran Village within the scope of field research, in order to assess its status as an ecovillage. The study also investigates the current legal framework in Turkey, highlighting conceptual and regulatory gaps, and proposes a draft regulation for ecovillages aimed at ensuring conceptual clarity, preventing misuse of the term, and supporting genuinely sustainability-oriented initiatives. In conclusion, this research offers a holistic evaluation of ecovillages with respect to their definition, classification, and legal status in Turkey. It contributes both to academic literature and practice by introducing objective tools for planning and design processes, while also providing policy-oriented recommendations to strengthen sustainable rural settlement strategies.
Benzer Tezler
- Küresel ve yerel bağlamda gelişen mekansal dönüşümün eko-köyler kapsamında incelenmesi ve estetik yaklaşımlar
The investigation of spatial transformation developing in local and global context within the framework of eco-villages and aestectical approaches
ASLI İREM TOSUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
İç Mimari ve DekorasyonMimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesiİç Mimarlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DİDEM BEDÜK TUNCEL
- Ekolojik kaygı temelli yerleşimlerde sürdürülebilirliğin tüm boyutlarıyla incelenmesi: Ekoköyler
A research on all dimensions of sustainability in settlements with ecological concerns: Ecovillages
ECEM KARA
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FAZİLET YURDANUR DÜLGEROĞLU
- Türkiye'de ekoköyler ve ekoçiftlikler: Mevcut durum, sorunlar ve çözüm önerileri
Ecovillages and ecofarms in Turkey: Current status, problems and solution suggestions
ESENGÜL DOĞRU
- Sürdürülebilir alternatif yaşam toplulukları: Çanakkale ekoköyleri örneği
Sustainable alternative life communities: The case of Çanakkale ecovillages
MİHRİBAN AĞAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
SosyolojiÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞERMİN ATAK ÇOBANOĞLU