Matematiksel yılmazlığın bazı değişkenlerle ilişkisi üzerine bir yapısal eşitlik modellemesi
A structural equation modelling on the relationship between mathematical resilience and some variables
- Tez No: 978726
- Danışmanlar: PROF. DR. ERHAN ERTEKİN, DOÇ. DR. MÜNEVVER MUYO YILDIRIM
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Matematik eğitimi, Mathematics education
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Matematik Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada, ortaokul öğrencilerinin matematiksel yılmazlık düzeyleri ile matematik motivasyonu, matematik öz-yeterlik ve matematik kaygısı arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Araştırmanın temel amacı, bu dört duyuşsal değişkenin birbirleriyle olan doğrudan ve dolaylı etkilerini ortaya koyan bir yapısal eşitlik modeli (YEM) geliştirmektir. Ayrıca öğrencilerin matematiksel yılmazlık, öz-yeterlik, motivasyon ve kaygı düzeylerinin; cinsiyet, sınıf düzeyi, okul türü ile sosyo-ekonomik ve sosyo-kültürel durumlarına göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediği de araştırılmıştır. İlişkisel tarama modeli ile yürütülen çalışmanın evrenini Akdeniz Bölgesi'nde yer alan bir büyükşehirin kalabalık bir ilçesinde öğrenim gören ortaokul öğrencileri oluştururken örneklem grubunu ise bu evrenden orantısız tabakalı örnekleme yöntemi ile seçilen beş farklı okul türünden basit örnekleme yöntemi ile belirlenen 1208 ortaokul öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri araştırmacı tarafından hazırlanan“Kişisel Bilgi Formu”ve kullanım izinleri araştırmacı tarafından alınmış olan“Matematiksel Yılmazlık/Dayanıklılık Ölçeği”,“İlköğretim Öğrencilerine Yönelik Matematik Kaygı Ölçeği”,“Matematik Motivasyon Ölçeği”ve“Matematik Öz-yeterlik Kaynakları Ölçeği”aracılığı ile toplanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, ortaokul öğrencilerinin matematiksel yılmazlık ve matematik motivasyon düzeyleri cinsiyet, sınıf düzeyi, okul türü ve sosyo-ekonomik sosyo-kültürel durumlarına göre anlamlı farklılık göstermektedir. Matematik öz-yeterliği ve matematik kaygısı cinsiyet değişkenine göre anlamlı farklılık göstermemekte ancak sınıf düzeyi, okul türü ve sosyo-ekonomik sosyo-kültürel durumlarına göre anlamlı farklılık göstermektedir. Araştırmada oluşturulan modelin uyum indekslerinin kabul edilebilir düzeyde olduğu görülmüştür. Oluşturulan modelden elde edilen bulgulara göre matematik motivasyonunun hem matematiksel yılmazlık hem de matematik öz-yeterliği üzerinde güçlü ve anlamlı doğrudan bir etkiye sahip olduğu; matematik kaygısının matematik öz-yeterliği üzerindeki doğrudan etkisinin de pozitif ve anlamlı olduğu görülmüştür. Matematik kaygısının matematiksel yılmazlığa doğrudan etkisinin negatif ama istatistiksel açıdan anlamlı olmadığı ve matematik öz yeterliğinin matematiksel yılmazlığa doğrudan etkisinin pozitif ama istatistiksel açıdan anlamlı olmadığı tespit edilmiştir. Oluşturulan modelde matematik kaygısının öz-yeterlik üzerinden matematiksel yılmazlığa etkisinin anlamlı olmadığı, matematik motivasyonunun da öz yeterlik üzerinden matematiksel yılmazlığa etkisinin yüksek ama anlamlı olmadığı görülmüştür. Elde edilen modelde matematik motivasyonunun matematiksel yılmazlık üzerinde güçlü ve anlamlı bir etkisinin olduğu, matematik öz-yeterliğinin aracı rolünün istatistiksel olarak anlamlı olmadığı tespit edilmiştir. Elde edilen tüm bulgular ayrı ayrı tartışılmış olup, araştırmacılar, uygulayıcılar ve politika geliştiriciler için öneriler sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
This study examined the relationships between middle school students' mathematics resilience and their mathematics motivation, mathematics self-efficacy, and mathematics anxiety. The primary aim of the research was to develop a structural equation model (SEM) that reveals the direct and indirect effects among these four affective variables. In addition, the study investigated whether students' levels of mathematics resilience, self-efficacy, motivation, and anxiety differed significantly according to gender, grade level, school type, and socio-economic and socio-cultural status. The study was conducted using a relational survey design. The population consisted of middle school students enrolled in a densely populated district of a metropolitan city located in the Mediterranean Region of Türkiye, while the sample comprised 1,208 middle school students selected from five different school types using disproportionate stratified sampling followed by simple random sampling. Data were collected through a Personal Information Form developed by the researcher and the Mathematics Resilience Scale, Mathematics Anxiety Scale for Primary School Students, Mathematics Motivation Scale, and Mathematics Self-Efficacy Sources Scale, for which usage permissions were obtained by the researcher. The results indicated that students' mathematics resilience and mathematics motivation levels differed significantly according to gender, grade level, school type, and socio-economic and socio-cultural status. While mathematics self-efficacy and mathematics anxiety did not show significant differences based on gender, significant differences were observed across grade level, school type, and socio-economic and socio-cultural status. The goodness-of-fit indices of the proposed structural model were found to be at an acceptable level. Findings from the SEM revealed that mathematics motivation had a strong and significant direct effect on both mathematics resilience and mathematics self-efficacy, whereas mathematics anxiety exerted a positive and significant direct effect on mathematics self-efficacy. However, the direct effect of mathematics anxiety on mathematics resilience was negative but not statistically significant, and the direct effect of mathematics self-efficacy on mathematics resilience was positive but not statistically significant. Furthermore, the indirect effects of both mathematics anxiety and mathematics motivation on mathematics resilience through self-efficacy were found to be not statistically significant. Overall, the results indicated that mathematics motivation had a strong and significant effect on mathematics resilience, while the mediating role of mathematics self-efficacy was not statistically supported. All findings were discussed in detail, and implications and recommendations were provided for researchers, practitioners, and policy makers.
Benzer Tezler
- Matematik anksiyetesinin matematiksel yılmazlıkla ilişkisi ve sosyodemografik değişkenlere göre farklılıklarının incelenmesi
The relationship between mathematic anxiety and mathematical resilence and investigation of the differences according to sociodemographic variables
MELTEM BULUT KORKMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
PsikolojiÇağ ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEYDA MAVRUK ÖZBİÇER
- Gerçekçi matematik eğitimine dayalı öğretimin eleştirel düşünme becerisi ve matematiksel yılmazlık algısına etkisi
The effect of teaching based on realistic mathematics education on critical thinking skills and perception of mathematical resilience
ŞULE YAKUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimAkdeniz ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞERİFE KOZA ÇİFTÇİ KARADAĞ
- Matematikte akademik yılmazlığı yordayan değişkenlerin incelenmesi: Bir açıklayıcı madde tepki modellemesi uygulaması
Investigation of variables predicting academic resilience in mathematics: An explanatory item response modeling application
NAİME ŞAHİN BALOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEVİLAY KİLMEN
- Matematiksel düşünmede süreci ve sonucu yoklayan testler arasında bir karşılaştırma
Başlık çevirisi yok
AYSUN UMAY
Doktora
Türkçe
1992
Eğitim ve ÖğretimHacettepe ÜniversitesiEğitimde Ölçme ve Değerlendirme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YAŞAR BAYKUL
- Matematiksel modeller ve akışlara uygulanması
Mathematical models and their application to flows
SALİH FİŞEK