Malzeme seçiminin iç mekân algısına etkisinin sanal gerçeklik ortamında analizi
Analysis of the effect of material selection on interior space perception in virtual reality environment
- Tez No: 978862
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MUHTEREM KOÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, İç Mimari ve Dekorasyon, Bilim ve Teknoloji, Architecture, Interior Design and Decoration, Science and Technology
- Anahtar Kelimeler: İç Mekân Tasarımı, Malzeme, Mekân Algısı, Mekânsal Deneyim, Sanal Gerçeklik, Deneysel analiz, Malzeme seçimi, Malzemeler, Mekan tasarımı, Mekansal algı, Mekansal analiz, Sanal mekan, İç mekan tasarımı, İç mimari, Interior Design, Material, Spatial Experience, Spatial Perception, Virtual Reality, Experimental analysis, Material selection, Materials, Space design, Spatial analysis, Virtual space, Interior architecture
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kütahya Dumlupınar Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Teknoloji ve İnovasyon Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Mekân algısı, bireylerin içinde bulundukları çevreyi nasıl deneyimlediklerine ve bu çevreyi nasıl anlamlandırdıklarına ilişkin psikolojik ve duygusal boyutları içeren çok katmanlı bir süreçtir. İnsanlar mekânı yalnızca fiziksel bir alan olarak değil, aynı zamanda duygusal ve bilişsel düzeyde anlam yükledikleri bir ortam olarak değerlendirmektedir. Bir mekânın estetik özellikleri, işlevselliği, kullanılan malzemeleri, iç mekân düzeni ve aydınlatma gibi unsurlar, bireylerin mekânla kurduğu ilişkide algıyı doğrudan şekillendiren temel faktörler arasında yer almaktadır. Mekân algısı, yalnızca fiziksel özelliklerle sınırlı kalmamakta; bireylerin söz konusu alanla yaşadığı duygusal, kültürel ve psikolojik deneyimlerin bütünsel bir etkileşimi olarak ortaya çıkmaktadır. Bu tez çalışmasında, kullanıcı odaklı malzeme seçiminin iç mekân algısı üzerindeki etkilerinin sanal gerçeklik (VR) etkileşimli bir ortamda deneyimlenmesi yoluyla, daha verimli bir seçim süreci geçirilmesi ve buna bağlı olarak kullanıcı memnuniyetinin artırılması amaçlanmıştır. Kütahya Dumlupınar Üniversitesi İç Mimarlık Bölümü öğrencilerinin katılımıyla gerçekleştirilen araştırma, iki aşamalı deneysel bir yönteme dayanmaktadır. İlk aşamada, katılımcılara farklı malzemeler kullanılarak tasarlanan sınıfın üç boyutlu görselleri üzerinden mekân algıları ölçülmüştür. İkinci aşamada ise aynı mekân, VR ortamında deneyimletilmiştir. Her iki aşamanın sonunda uygulanan anketlerle elde edilen veriler nicel analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, doğal malzemelerin katılımcılar tarafından daha sıcak ve samimi, yapay malzemelerin ise daha nötr ya da soğuk olarak algılandığını göstermektedir. Katılımcıların %87'si iç mimarlıkta kullanıcı odaklı tasarım süreçlerini desteklemede VR teknolojisini güçlü bir araç olarak değerlendirmiştir. Malzeme seçimlerinin yalnızca görsel nitelikleriyle ele alınmayıp aynı zamanda algısal ve duygusal etkileriyle de ele alınması gerektiği ortaya koyulmuştur. Bu tez çalışması, VR teknolojisinin iç mekân tasarımında malzeme seçimini daha etkin ve bilinçli bir sürece dönüştürdüğünü ve bu yolla daha estetik ve işlevsel mekânlar oluşturulmasına katkı sağladığını göstermiştir. Ayrıca, kullanıcıların tasarlanan mekânı VR ortamında gerçeğe en yakın şekilde deneyimlemesi, tasarım sürecine katılımı güçlendirerek müşteri memnuniyetini artırabilecek önemli bir etken olarak öne çıkmaktadır.
Özet (Çeviri)
Spatial perception is a multi-layered process involving the psychological and emotional dimensions of how individuals experience and interpret their environment. People do not evaluate space solely as a physical setting, but rather as an environment to which they assign emotional and cognitive meaning. Elements such as aesthetic qualities, functionality, materials used, interior layout, and lighting are among the primary factors that directly shape an individual's perception and relationship with space. Therefore, spatial perception is not limited to physical features; it emerges from a holistic interaction shaped by emotional, cultural, and psychological experiences. This thesis aims to enhance the efficiency of the material selection process and improve user satisfaction by examining the impact of user-centered material choices on spatial perception within an interactive Virtual Reality (VR) environment. The research was conducted with the participation of Interior Architecture students at Kütahya Dumlupınar University and is based on a two-phase experimental method. In the first phase, participants' spatial perception was measured through three-dimensional rendered images of a classroom designed with different materials. In the second phase, the same space was experienced in a VR environment. At the end of each phase, data collected via questionnaires were analyzed using quantitative methods. The findings revealed that natural materials were perceived as warmer and more inviting, whereas artificial materials were found to be more neutral or cold. Furthermore, 87% of the participants considered VR technology to be a powerful tool for supporting user-centered design processes in interior architecture. The study highlights that material selection should be evaluated not only in terms of visual qualities but also through its perceptual and emotional impacts. This thesis demonstrates that the use of VR technology transforms material selection into a more efficient and conscious process in interior design, thereby contributing to the creation of more aesthetic and functional spaces. Additionally, allowing users to experience the designed space in a VR environment as realistically as possible enhances their engagement in the design process and serves as a significant factor in increasing client satisfaction.
Benzer Tezler
- İç mekanda kullanılan yansıtıcı yüzeylerin görsel algısı
Visual perception of reflective surfaces used in the interior
BURCU GÜNEY
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
İç Mimari ve Dekorasyonİstanbul Ticaret Üniversitesiİç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BURHAN SATICI
- Sürdürülebilir mobilya tasarımında biyomalzemenin rolü ve iç mekân algısına etkisi
The role of biomaterials in sustainable furniture design and impact on interior perception
AYŞENUR KANDEMİR
Doktora
Türkçe
2025
İç Mimari ve DekorasyonMimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesiİç Mimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İPEK FİTOZ
- Mekan tasarımı sürecinde atık malzeme kullanımı ve yönetimi - örnek yapı birimi projesi
The usage and management of waste materials during the space design period – building unit project as a sample
DİLARA TÜFEKÇİOĞLU
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2021
MimarlıkHacettepe Üniversitesiİç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MELTEM YILMAZ
- İç mekanda boyutsal algı deneyiminin sanal gerçeklik teknolojisi üzerinden irdelenmesi
Examination of size perception through virtual reality technology in interior spaces
UĞUR EFE UÇAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
İç Mimari ve Dekorasyonİstanbul Teknik Üniversitesiİç Mimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERVİN GARİP
- Yeniden işlevlendirilen tarihi yapılarda iç mekan kavramının incelenmesi Karaköy Sümerbank örneği
Examinationof interior concept in refunctioned historical structures Karaköy Sümerbank example
BEYZA KARAALİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
İç Mimari ve DekorasyonMimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesiİç Mimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. CEM DOĞAN