Türkiye'de 18 yaş altı bireysel emeklilik sisteminin sorunları ve çözüm önerileri: Bireysel emeklilik çalışanları üzerine karşılaştırmalı analiz
Problems and Solution suggestions of the private pension system under the age of 18 in Turkey: A Comparative Analysis on Private Pension Employees
- Tez No: 979111
- Danışmanlar: DOÇ. METİN SARIASLAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Sigortacılık, Business Administration, Insurance
- Anahtar Kelimeler: Bireysel emeklilik, Individual retirement
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Üniversitesi
- Enstitü: İşletme Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Muhasebe Finansman Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu nitel araştırma, 18 yaş altı Bireysel Emeklilik Sistemi'ne ilişkin algı ve deneyimleri, sistemin iki temel aktör grubu olan bireysel emeklilik şirketleri ve bankaların perspektiflerinden incelemektedir. Çalışmada, yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla 14'ü emeklilik şirketi, 11'i banka çalışanı olmak üzere toplam 25 katılımcıdan veri toplanmıştır. Katılımcıların 18'i kadın, 7'si erkektir. Görüşmeler, emeklilik şirketlerinde ağırlıkla çevrimiçi, bankalarda ise ağırlıkla yüz yüze gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar; özel müşteriler yöneticisi, fon ve varlık yönetimi direktörü, pazarlama uzmanı, satış temsilcisi, operasyon yöneticisi ve portföy yöneticisi gibi farklı görevlerde çalışmaktadır. Bu çeşitlilik, bulguların hem stratejik hem de saha uygulamalarına temas eden çok katmanlı bir görünüm kazanmasına olanak sağlamıştır. Veriler içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiş ve dört ana tema etrafında bulgulara ulaşılmıştır: 18 yaş altı BES'in avantaj ve dezavantajları, velilerin bilgi ve farkındalık düzeyi, velilerin çocuklarını sisteme dâhil etme kararlarını etkileyen faktörler ile iyileştirme alanları ve politika önerileri. Katılımcılar, 18 yaş altı BES'in yalnızca mevcut BES'in uzantısı olarak değil, çocuk ve gençlerin yaşam döngüsü ihtiyaçlarına özgü farklılaşma gerektiren bir alan olarak algılandığını ifade etmiştir. Erken yaşta sisteme katılım, uzun vadeli birikim, bileşik getiri etkisi ve tasarruf alışkanlığı kazandırma kapasitesi sistemin güçlü yönleri arasında öne çıkmıştır. Bununla birlikte, 56 yaş emeklilik eşiğinin çocuk sözleşmeleri açısından motivasyonel sınırlara yol açtığı, gönüllülük esasının katkı sürekliliğini zorlaştırdığı, erken çıkış veya sözleşme devri gibi durumlarda kesinti ve hak ediş kurallarının karmaşıklık algısını artırdığı görülmüştür. Maliyet ve kesintilerde özellikle çocuk planlarına yönelik düşük maliyet beklentisi belirginleşmiştir. Giriş aidatlarının azaltılması veya kaldırılması, yönetim gider kesintilerinin hafifletilmesi ve aile ölçeğinde paketlerin yaygınlaştırılması katılımı kolaylaştıracak unsurlar olarak vurgulanmıştır. BES likidite açısından, eğitim harcamalarıyla ilişkilendirilen kısmi çekim imkânları öne çıkmış, fon tercihlerinde altın ve altın endeksli fonların yaygınlığı dikkat çekmiştir. Buna rağmen, fon değişikliği hakkının sınırlı kullanıldığı, kullanıcıların yönlendirme ihtiyacının sürdüğü görülmüştür. Karar verme dinamiklerinde ebeveynlerin geleceğe dönük güvence arayışı, eğitim finansmanı ihtiyacı ve tasarruf disiplinini kurumsallaştırma motivasyonu belirleyici bulunmuştur. Devlet katkısı algılanan toplam getiriyi artıran bir unsur olarak öne çıkarken; ücret/kesinti hassasiyeti, süreç yükü ve bilgi eksiklikleri katılım ve süreklilik üzerinde sınırlayıcı etkiler yaratmaktadır. Dijital kanalların hızı, erişilebilirliği ve uzaktan işlem kolaylığı ise olumlu bir deneyim boyutu olarak öne çıkmaktadır. Bankacılık ve emeklilik şirketi perspektifleri arasında dikkat çekici farklılıklar ortaya çıkmıştır. Emeklilik şirketi çalışanları, sistem tasarımı, fon mimarisi, hak ediş/kesinti şeffaflığı ve süreç koordinasyonuna yoğunlaşırken; banka çalışanları kampanyalar, küçük ödüller, puan/altın temelli teşvikler, hızlı başvuru süreçleri ve aile paketleri gibi davranışsal ve operasyonel unsurları ön plana çıkarmaktadır. Her iki grup da finansal okuryazarlığın artış eğiliminde olduğunu, ancak fon yönetimi, kesinti kapsamı ve hak ediş basamaklarında destek ihtiyacının devam ettiğini belirtmiştir. Sonuç olarak, 18 yaş altı BES erken başlama avantajı, uzun vadeli birikim potansiyeli ve aile bütçelerinde planlı tasarruf rolü ile olumlu bir konumlandırmaya sahiptir. Bununla birlikte, yaş eşiği, maliyet hassasiyeti, bilgi eksiklikleri ve gönüllülük esasının yarattığı zorluklar sistemin katılım ve kalış süresi üzerinde belirleyici olmaktadır. Çalışma, katılımcıların gözünden avantajlar, dezavantajlar, farkındalık ve bilgi seviyesi ile karar süreçlerine etki eden faktörler ve önerilere ilişkin bulguları kapsamlı bir şekilde ortaya koyarak uygulama ve politika tasarımı için yol gösterici bir çerçeve sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This qualitative research examines perceptions and experiences regarding the Individual Pension System for those under 18 years of age from the perspectives of the system's two main stakeholder groups: individual pension companies and banks. Data was collected from a total of 25 participants, comprising 14 pension company employees and 11 bank employees, through semi-structured interview forms. Eighteen participants were female and seven were male. The interviews were conducted predominantly online for pension companies and predominantly face-to-face for banks. Participants held various positions, including private client manager, fund and asset management director, marketing specialist, sales representative, operations manager, and portfolio manager. This diversity enabled the findings to gain a multi-layered perspective touching on both strategic and field applications. The data was analysed using content analysis methods, and findings were identified around four main themes: the advantages and disadvantages of BES for under-18s, parents' level of knowledge and awareness, factors influencing parents' decisions to enrol their children in the system, and areas for improvement and policy recommendations. Participants stated that they perceived the BES for those under 18 not merely as an extension of the existing BES, but as an area requiring differentiation specific to the life cycle needs of children and young people. Participation in the system at an early age, long-term accumulation, the compound return effect, and the capacity to instil savings habits stood out among the strengths of the system. However, it was observed that the 56-year retirement threshold creates motivational barriers for children's contracts, the principle of voluntariness makes it difficult to maintain contributions, and rules on interruptions and entitlements in cases of early exit or contract transfer increase the perception of complexity. Costs and deductions, particularly the expectation of low costs for children's plans, have become more pronounced. Reducing or eliminating entry fees, easing management expense deductions, and promoting family-sized packages have been highlighted as factors that will facilitate participation. In terms of liquidity, partial withdrawal options linked to education expenses have come to the fore, and the prevalence of gold and gold-indexed funds in fund preferences has been noteworthy. Nevertheless, it has been observed that the right to change funds is used to a limited extent and that users continue to need guidance. In decision-making dynamics, parents' search for future security, the need for education financing, and the motivation to institutionalise savings discipline were found to be decisive. While state contributions emerged as a factor increasing the perceived total return, sensitivity to fees/deductions, process burden, and information gaps created limiting effects on participation and continuity. The speed, accessibility, and ease of remote transactions offered by digital channels, however, stand out as a positive experience dimension. Notable differences have emerged between the perspectives of banking and pension companies. Pension company employees focus on system design, fund architecture, entitlement/deduction transparency and process coordination, while bank employees emphasise behavioural and operational elements such as campaigns, small rewards, points/gold-based incentives, fast application processes and family packages. Both groups noted an upward trend in financial literacy, but also highlighted the continuing need for support in fund management, deduction scope, and entitlement levels. Consequently, the early start advantage of BES for those under 18 years of age, its long-term savings potential, and its role in planned savings within family budgets place it in a favourable position. However, the age threshold, cost sensitivity, information gaps, and challenges posed by the voluntary nature of the system are decisive factors in participation and retention rates. The study comprehensively presents findings on advantages, disadvantages, awareness and knowledge levels from the participants' perspective, as well as factors influencing decision-making processes and recommendations, providing a guiding framework for implementation and policy design.
Benzer Tezler
- Türkiye'de obezite üzerinde sosyoekonomik değişkenlerin etkileri ve eşitsizlik
The effects of socioeconomi̇c vari̇ables on obesi̇ty i̇n Turkey and inequality
F. BANU BEYAZ SİPAHİ
- Türkiye'deki gençlerin oy verme davranışının tüketici davranışı çerçevesinde incelenmesi
Young adults' voting behavior in the context of consumer behavior in Turkey
SEDA ARTAR ÖZTEKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Reklamcılıkİstanbul Bilgi Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BARIŞ URSAVAŞ
- Türkiye'ye sığınan Suriyeli gençlerin psikolojik sağlamlığı: Ekolojik kuram temelli nitel araştırma
Psychological health of Syrian youth affected in Turkey: A qualitative research based on ecological theory
MUHAMMED ONUR KURU
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
PsikolojiHatay Mustafa Kemal ÜniversitesiGöç Araştırmaları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. ÖĞR. ÜYESİ YALÇIN ÇETİN
- Girişimcilik temelinde alternatif bir finansman modeli olan kitle fonlaması ve Türkiye'deki yatırımcılarına yönelik bir araştırma
Crowdfunding as an alternative financial model based on entrepreneurship and an investigation for investors in Turkey
FARUK ŞAHAP
- Potentialities for and limits to inclusion by education: The case of Syrian children's education in Turkey and child labour
Eğitim tarafından içermede potansiyeller ve limitler: Türkiye'deki Suriyeli çocukların eğitimi ve çocuk işçiliği
YASEMİN KIZILOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
Sosyal HizmetOrta Doğu Teknik ÜniversitesiSosyal Politika Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET OKYAYUZ