İbrâhîm el-Bâcûri'nin uluhiyet anlayışı
The matter of person and attribute according to İbrahim al-Bacuri
- Tez No: 979113
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HAMDULLAH ARVAS
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Şırnak Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Kelam Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tarih boyunca insanlar Allah'ın varlığı ve birliği üzerinde görüş belirtmişlerdir. Bu dünyada bizi yaratan, bize önemli istidatlarla donatan ve hepsinden önemlisi bize akıl gibi bir nimet bahşeden, zatı tanımak ve tasavvur etmek hemen herkesi ilgilendiren bir mesele olmuştur. Bu bağlamda kelâmcılar da inandıkları yaratıcıyı bilmek istemişlerdir. Kelâmcıların özellikle üzerinde durduğu odak nokta Allah'ın zatı ve sıfatlarının ne olduğu konusunda Kur'an'ı Kerim ve Peygamberimizin hadislerine bağlı kalarak konuyu akıl çerçevesinde açıklamak olmuştur. Kelâmcılara göre Allah'ın zatı ve sıfatları vardır. Ancak mahiyeti konusunda farklı yorumlar yapılmıştır. Dolayısıyla her ne kadar Allah'ı tanıma konusunda farklı yöntem ve metotlar tercih edilmişse de vardıkları netice Allah'ın var olması ve bir olması gerektiğidir. Hemen hemen bütün ekollerinin vurguladığı ortak nokta doğru bir Allah tasavvuruna sahip olma hassasiyetidir. Çalışmamızda İslam ilimlerinin önemli son dönem âlimlerinden ve kelâm ilmi açısından önemli bir yere sahip olan Ahmet el-Bâcûrî'nin ulûhiyet anlayışı incelemek olmaktadır. Bu bağlamda el-Bâcûrî'nin, Allah'ın zat ve sıfatları karşısında nasıl bir yaklaşım sergilediği hususu tespit edilmeye çalışılmıştır. Nitekim zat-sıfat konusuna yönelik tartışmaların odağında Mu'tezile olduğu ortadadır. Bu çalışmamızın, Eş'arî izinde hareket eden Bâcuri'nin özellikle Mu'tezileye yönelik izahatları son derece önem arzetmektedir. Bu çalışmamızı diğer araştırmalardan ayıran en önemli fark Bâcûrî ile ilgili herhangi bir çalışma yapılmamasıdır. Konuyu incelerken bazı zorluklarla karşılaşılmıştır. Kaynakların kahir ekseriyetinin Arapça olması, daha önce benzer bir çalışma yapılmamış olması bunlardan bazılarıdır. Amacımız son dönem âlimlerinden Ahmet el-Bâcûrî'nin zat-sıfat-uluhiyet konularına yönelik bakış açısını ortaya koymak, meseleye yaklaşımını anlamak, metodunu kavramaktır. Ahmet el-Bâcûrî, Akaid, Kelâm, Fıkıh, Siyer ve daha birçok ilime yönelik eser telif etmekten ziyade daha çok kitaplara getirdiği şerhlerle adından söz ettirmiştir. Bâcûrî'nin birçok eseri yayınlanmış olup bazı eserleri yıllarca Ezher Üniversitesinde ders kitabı olarak okutulmuştur. Onun görüşlerindeki en önemli farklardan biri Kelâm ve Tasavvufu birleştirerek ilham ve keşfi bilgi kaynağı kabul etmesidir. Biz de çalışmamızda bu bilgi yönteminin uluhiyet meselelerinin tartışma ve değerlendirme biçimini nasıl etkilediğini tespit etmeye çalıştık. Böylece bu mütevazi çalışmanın ülkemizde hakkında herhangi bir çalışma yapılmayan el-Bâcûrî'nin akademik camiada tanınmasına ve görüşleri hakkında fikir sahibi olmasına katkı sunacağını ummaktayız. Tez süresi boyunca kullanacağımız kaynaklar temel kaynaklar ve klasik kelâm kaynakları ile Ahmet el-Bâcûrî'nin kitapları olacaktır. Ayrıca konu ile ilgili başka kaynaklardan da konu hakkında materyal elde edilmeye çalışılmıştır. Çalışmada, el-Bâcûrî'nin konuya yaklaşımı incelenerek, konuya getirdiği şerhler ve değerlendirmeler kapsamlı bir şekilde tahlil/analiz edilmiştir. Özellikle müellifimiz, her ne kadar Eş' ari mezhebine daha yakın olsa da bu mezhebe yönelik eleştirel değerIendirmeleri çalışmamıza yön vermiştir. Çalışmada mümkün olduğunca herkes tarafından anlaşılabilir, sade ve akıcı bir üslup tercih edilmiştir. Konu, genel değerlendirme esasına dayalı olarak açık ve amacına uygun ifadelerle ele alınmıştır. Kullanılan eserlerin ilgili bölümlerine atıf yapıldığında, bu kaynaklar kaynakça kısmında belirtilmiş; metin içinde yapılan dipnotlarda ise kaynaklar, sayfa numaralarıyla birlikte gösterilmiştir. Bazı pasajlar aynen alıntılanarak bulgular doğrudan aktarılmış ve bu alıntılar üzerinden konuya ilişkin değerlendirmeler yapılmıştır. Verilen örneklerin prospektif ve tanımlayıcı nitelikte olmasına özen gösterilmiştir. Uygulanan yöntemin daha anlaşılır olması amacıyla çalışma alt başlıklar hâlinde düzenlenmiş ve konu bütünlüğü ile tanımlayıcı hassasiyet korunmuştur. Çalışmamız üç bölüm ve sonuçtan oluşmuştur: Birinci bölümde Bâcûrî'nin hayatı ve ilmî kişiliği incelenmiş, ikinci bölümde kelâm ekollerine göre Allah'ın sıfatlarına ilişkin görüşlere yer verilmiş, üçüncü bölümde ise Bâcûrî'nin bu meseleye yaklaşımı sonuç bölümünde de genel bir değerlendirme yapılmıştır.
Özet (Çeviri)
Throughout history, people have expressed their views on the existence and oneness of Allah. Knowing and imagining the being who created us in this world equipped us with various characteristics and most importantly gave us reason and informed us of his existence has been an issue that concerns almost everyone. In this context, theologians also wanted to know the creator they believed in. The focal point that theologians particularly focused on was to explain the subject within the framework of reason by adhering to the Quran and the hadiths of our Prophet regarding the essence and attributes of Allah. According to theologians, Allah has an essence and attributes. However, different interpretations have been made regarding his essence. Therefore, although different methods and methods have been preferred in knowing Allah, the conclusion they have reached is that Allah must exist and be one. The common point emphasized by almost all schools is the sensitivity to have a correct perception of Allah. In our study, we will examine the understanding of divinity of Ahmad al-Bajuri, one of the important scholars of the last period of Islamic sciences and an important figure in terms of theology. In this context, we will try to determine the approach of Ahmad al-Bajuri towards the essence and attributes of Allah. Indeed, it is obvious that the focus of the discussions on the subject of essence and attributes is Mu'tazila. In this study, the explanations of Bajuri, who followed the path of Ash'ari, especially towards Mu'tazila are extremely important. Since there was no previous study on Bajuri and almost all of the sources were in Arabic, this situation required an extremely meticulous study. Our aim is to reveal the perspective of Ahmad al-Bajuri, one of the scholars of the last period, towards the subjects of essence, attributes and divinity, to understand his approach to the issue and to grasp his method. Rather than writing works on the sciences of Aqaid, Kalam, Fiqh, Biography and many others, Ahmad al-Bajuri made a name for himself with the commentaries he brought to the books. Many of Bajuri's works have been published and some of his works have been taught as textbooks at the Al-Azhar University for years. One of the most important differences in his views is that he combines theology and Sufism and accepts inspiration and discovery as a source of knowledge. In our study, we will try to determine how this method of knowledge affects the way of discussing and evaluating the issues of divinity. Thus, our aim about al-Bajuri, who has not been studied in any way, is to pioneer his research in academic circles. The resources we will use throughout the thesis will be primary sources, classical sources of theology, and the books of Ahmet al-Bajuri. In addition, we will try to obtain material on the subject from other sources. We will examine his approach to the subject, and we will try to analyze his commentaries and evaluations on the subject in a comprehensive manner. In particular, although our author is closer to the Ash'ari School from the schools, in other words, he acts in parallel with this, he tries to explain the subject by making comparisons and criticizing when necessary, which will guide our study. A simple and fluent style that can be understood by everyone as much as possible has been preferred. Attention has been paid to the general evaluation of the subject with clear expressions in accordance with its purpose. When the relevant section of the works we will use is cited, it will be shown in the source section. Similarly, when the sources are cited in the footnote section on the pages, the sources will be indicated there by writing the page order number. In particular, some passages will be taken as they are and the subject evaluation will be made. We will try to pay attention to the prospective and descriptive nature of the examples we will give. We will try to present the method we will apply under subheadings for easier understanding and to pay attention to the integrity of the subject/descriptive sensitivity. Our study will consist of three parts. In the first part, Bâcûrî's life and scientific personality will be emphasized. In the second part, the thoughts on the attributes of Allah according to the schools of theology will be mentioned. In the third section, we aim to evaluate Bâcûrî's approach to the issue and conclude the topic.
Benzer Tezler
- İbrâhim el-Bâcûrî'nin uluhiyet anlayışı
Ibrāhīm al-Bājūrī's understanding of divinity
OĞUZHAN SONGUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
DinBursa Uludağ ÜniversitesiTemel Bilimler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ULVİ MURAT KILAVUZ
- İnbâbî'nin hayatı, eserleri ve Arap dilindeki yeri
İnbâbî's life, works and place in Arabic language
MUHAMMET ABDULLAH SEYDAOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
DilbilimMardin Artuklu ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET TEKİN
- Babur`un siyasi, sosyal ve kültürel hizmetleri (1483-1530)
Babur`s work at political social, and cultural (1483-1530)
MUKADDER GÜNERİ
Doktora
Türkçe
2001
Doğu Dilleri ve EdebiyatıAnkara ÜniversitesiDoğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SELMA BENLİ
- İbrahim el-Halabi ve alemin menşei meselesi
İbrahim al-Halabi and oreigins of the world
NASİR HÜSEYNİ
Doktora
Türkçe
1997
DinAnkara ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET BAYRAKDAR
- İbrahim el-Harbî ve hadis ilmindeki yeri
Ibrahim al-Harbi and his place in the science of hadith
ALİ SEVER
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
DinMarmara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN CİRİT