Musahiplik ritüelinin yaşatılması süreci: Ankara Tuzluçayır örneği
The process of preserving the musahiplik ritual: The case of Tuzluçayır, Ankara
- Tez No: 979268
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET DÖNMEZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İnönü Üniversitesi
- Enstitü: Alevilik Araştırmaları Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Alevilik-Bektaşilik Araştırmaları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, kırsal alanlardan kentsel bölgelere göç eden Alevi topluluklarının, inançsal ve kültürel pratiklerinden biri olan musahiplik ritüelini şehir ortamında nasıl yaşatmaya devam ettiklerini, Ankara ili Mamak ilçesi Tuzluçayır Mahallesi örneğinde ele almaktadır. Musahiplik, Alevi inancında sosyal dayanışmayı, ahlaki sorumluluğu ve topluluk bilincini güçlendiren önemli bir kurumdur. Ancak kırsaldan kente göçle birlikte geleneksel bağların çözülmesi, kuşaklar arası aktarımların zayıflaması ve kent yaşamının bireyselleştirici etkisi, bu ritüelin sürdürülebilirliğini tehdit etmektedir. Araştırma, nitel yöntemlerle gerçekleştirilmiş; mahallede yaşayan Alevi bireylerle yapılan derinlemesine görüşmeler ve katılımcı gözlem yoluyla veriler toplanmıştır. Elde edilen bulgular, Tuzluçayır'daki Alevi topluluğunun, cemevleri aracılığıyla musahiplik pratiğini yaşatmaya çalıştığını, özellikle yaşlı kuşakların bu gelenekte ısrarcı olduğunu, ancak genç kuşakların katılımının azaldığını ortaya koymaktadır. Göçle birlikte oluşan yeni sosyal ve kültürel koşullar, musahipliğin geleneksel biçiminden sapmasına neden olmakta; ritüelin şekli ve içeriği dönüşüme uğramaktadır. Çalışma, kentleşme sürecinin Alevi inanç pratikleri üzerindeki etkisini anlamaya yönelik önemli bir katkı sunmakta, aynı zamanda kültürel mirasın korunmasında cem evlerinin ve topluluk dayanışmasının kritik rolünü vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines how Alevi communities who migrated from rural areas to urban centers strive to preserve the ritual of musahiplik—a traditional spiritual companionship practice—within the context of Tuzluçayır neighborhood in Mamak district, Ankara. In Alevism, musahiplik plays a vital role in reinforcing social solidarity, moral responsibility, and communal identity. However, the transition from rural to urban life has weakened traditional bonds, challenged intergenerational transmission, and posed threats to the sustainability of such rituals due to the individualizing effects of urbanization. Using qualitative research methods, data were collected through in-depth interviews and participant observation with Alevi residents in the neighborhood. Findings reveal that the Alevi community in Tuzluçayır attempts to sustain the practice of musahiplik mainly through cemevis (Alevi cultural-religious centers), with older generations being more committed to the tradition, while younger generations show reduced engagement. Migration and changing socio-cultural dynamics have led to a transformation in both the form and meaning of the ritual. This study contributes to understanding the impact of urbanization on Alevi religious practices and emphasizes the crucial role of community solidarity and cemevis in preserving cultural heritage.
Benzer Tezler
- Tokat ili Almus ilçesinde bulunan Şah Hatâyi Ocağının cem ritüeli ve müzikal analizi
Cem ritual and musical analysis of the Shah Hatâyi̇ center located in Almus district of Tokat province
ALİ GÜR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Müzikİstanbul Okan ÜniversitesiMüzik Ana Sanat Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ERHAN ÖZDEMİR
- Alevi örgütlenmelerinin çok boyutlu niteliğinin müzik ve semah pratiklerine yansıması: Ankara örneği
The multifaceted nature of Alevi organizations and its reflection on music and semah practices: A case study of Ankara
PINAR ZEREN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
MüzikDokuz Eylül ÜniversitesiMüzik Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYHAN EROL
- Alevi müzik uyanışının eğitim bileşeni: Şahkulu Dergahı ve Erdal Erzincan Müzik Merkezi
Pedagogical component of Alevi music revival: Sahkulu Convent and Erdal Erzincan Music Center
ALİ KELEŞ
- Ahlak felsefesi açısından Musahiplik
Musahiplik forEthics
ÇİĞDEM ARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
FelsefeFırat ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İSMAİL ERDOĞAN
- Toplumsal bir kurum olarak Erzincan Alevilerinde musahiplik
The social institution 'musahiplik' in the Alawite community in Erzincan
SELÇUK GÜNDÜZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
AntropolojiHatay Mustafa Kemal ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖNÜL REYHANOĞLU