Evaluating the Impacts of Top-down Protected Area Governance on Local Livelihoods - The Case of the Turkish Village of Kapıkırı
Yukarıdan Aşağıya Korunan Alan Yönetiminin Yerel Geçim Kaynakları Üzerindeki Etkilerinin Değerlendirilmesi – Türkiye'de Kapıkırı Köyü Örneği
- Tez No: 979398
- Danışmanlar: PROF. DR. MARIE HOWLAND
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Şehircilik ve Bölge Planlama, Urban and Regional Planning
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2012
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Unıversıty Of Maryland College Park
- Enstitü: Yurtdışı Enstitü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık, Planlama ve Tasarım Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Şehir ve Bölge Planlama Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, korunan alan sınırları içinde yaşayan bir yerleşik topluluğun geçim kaynakları ve sosyoekonomik refahı üzerindeki katı korunan alan statülerinin olumlu ve olumsuz etkilerini değerlendirmekte ve bu etkilerin farklı topluluk grupları arasında nasıl dağıldığını incelemektedir. Ayrıca çalışma, katı korunan alan statüsünün, geleneksel gelir kaynaklarındaki azalmayı artan turizm yoluyla telafi edip etmediğini de ele almaktadır. Araştırma, iki yüzyıl önce antik bir Yunan kentinin kalıntıları arasında modern yerleşimin başladığı Türkiye'deki Kapıkırı köyünde yürütülen bir vaka çalışmasına dayanmaktadır. Alanın zengin kültürel ve doğal miras değerleri ile biyolojik çeşitliliği, Türk hükümetini 1989 yılında birinci derece arkeolojik sit, 1994 yılında ise Tabiat Parkı statüsü vermeye yöneltmiştir. Çalışma kapsamında, temsili bir hane örneklemiyle hane halkı anketi yapılmış; farklı topluluk gruplarıyla ve korunan alan yönetiminin çeşitli düzeylerindeki yetkililerle mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Bulgular, Türk hükümetinin katı birinci derece arkeolojik sit statüsünü, yerleşik nüfusun sosyoekonomik kalkınma ihtiyaçlarıyla dengelemediğini ortaya koymaktadır. Kültürel mirasın korunmasına ilişkin, değişen koşullara uyum sağlayamayan katı ve esnek olmayan yasal çerçeve, sakinlerin kalkınma ihtiyaçlarını dikkate almamış; yapı stoklarında herhangi bir değişiklik yapılmasını yasaklamıştır. Buna karşılık, alanın doğal miras değerlerini ve biyolojik çeşitliliğini korumayı amaçlayan daha geniş kapsamlı Tabiat Parkı statüsü, geleneksel kültürel peyzajın devamını mümkün kılmış ve turizmi teşvik ederek turizm hizmetleri ve tesislerine yönelik bir talep yaratmıştır. Ancak artan turizm talebi ile yasa dışı yapılaşmayı caydırmaya yeterli olmayan para cezalarının bir araya gelmesi, özellikle işletme sahiplerini yasa dışı inşaat yapmaktan alıkoymamıştır. İşletme sahipleri, yasa dışı faaliyetlerin maliyetlerini karşılayabilecek durumda olarak iş kapasitelerini genişletmiş ve gelirlerini artırmıştır. Buna karşılık, bölgesel ekonomik ve tarımsal koşullara karşı kırılgan olan çoğu çiftçi, yasa dışı inşaat yapacak ya da mevcut yapıları yenileyerek sonraki kuşaklar için yeni konutlar sağlayacak mali imkânlardan yoksun kalmıştır. Kapıkırı örneği, yerel sosyoekonomik bağlamların kendine özgü ve değişen dinamiklerini dikkate alan uzun vadeli koruma ve kalkınma stratejilerine duyulan acil ihtiyaca işaret etmektedir. Türkiye'de korunan alan yönetişiminin, değişen yerel sosyoekonomik ihtiyaçlara ve çevresel koşullara duyarlı, çoğulcu bir koruma politikasını benimsemesi gerekmektedir; bu politika, miras değerlerini gelecek kuşaklar için korurken aynı zamanda yerel toplulukların ihtiyaçlarını da karşılamalıdır.
Özet (Çeviri)
This study evaluates the positive and negative impacts of strict protected area designation on the livelihoods and socioeconomic wellbeing of a resident community living within the boundaries of a protected area, and explores how these impacts are distributed across different community groups. The study also examines whether strict protected area designation compensates for a decrease in traditional income by increased tourism. A case study analysis was conducted in the Turkish village of Kapıkırı, where two centuries ago, modern settlement began among the ruins of an ancient Greek city. The area's rich cultural and natural heritage resources and biodiversity prompted the Turkish government to designate it with strict culture-protected area status in 1989, and with nature-protected area status in 1994. The study involved conducting a household survey with a representative sample of households, interviews with different community groups, and interviews with officials at various levels of protected area governance. The study reveals that the Turkish government did not balance strict culture-protected area status with residents' socioeconomic development needs. An inflexible, to changing circumstances non-adaptive legal framework of cultural heritage conservation did not accommodate residents' development needs, prohibiting them any change on their built structures. Conversely, the broader nature-protected area status, intended to conserve the area's natural heritage resources and biodiversity, provided for the continuation of a traditional cultural landscape and encouraged tourism, creating a demand for tourism services and establishments. Increased demand in tourism combined with fines not high enough to deter illegal construction, however, did not discourage particularly business owners from building illegally. While business owners expanded their business capacity and increased their income, being able to absorb the costs of illegal activity, most farmers vulnerable to regional economic and agricultural influences, lacked finances to build or renovate illegally and provide new housing for subsequent generations. The case of Kapıkırı points to a pressing need for long-term conservation and development strategies that address the unique and changing dynamics of local socioeconomic contexts. Protected area governance in Turkey needs to adopt a conservation policy that is pluralistic and responsive to changing local socioeconomic needs and environmental conditions; one that meets the needs of local communities while preserving heritage resources for generations to come.
Benzer Tezler
- İstanbul'da kentleşmenin iklim değişikliğine uyum çerçevesinde değerlendirilmesi
Evaluation of urbanization under the climate change adaptation framework in Istanbul
ALİYE CEREN ONUR
Doktora
Türkçe
2014
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AZİME TEZER
- Yüksek binalarda asansörlerin tasarımı ve değerlendirilmesi için bir uzman sistem
An Expert system for the design and evaluation of the elevators in high buildings
NURAY ÇANKAYA
- Çevre yönetim sistemi ve ISO 9001-ISO 14001 entegrasyonuna yönelik bir uygulama
Environmental management system and an application in ISO 9001-ISO 14001 integration
ZÜLAL ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALPASLAN FIĞLALI
- Faiz swapı ve Türk bankacılık sektörü açısından bir değerlendirme
Approach of interest rate swaps in Turkish banking sector
BERK TİMUR ALVER
- Citric acid and dimer diol-based polyester membranes for food packaging applications
Gıda paketleme uygulamaları için sitrik asit ve dimer diol bazlı polyester membranlar
SARA AGHAEINEJAD AJBISHEH
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Metalurji Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiMetalurji ve Malzeme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BİHTER ZEYTUNCU GÖKOĞLU
PROF. DR. EMRAH ÇAKMAKÇI